Мирангула - Песни и танцы Сванети - Культура & Традиции - Форум www.SVANETI.ru
Понедельник, 2012-02-06, 6:46 AM
Приветствую Вас Рядовой | RSS
Главная | Форум www.SVANETI.ru | Регистрация | Вход
Меню сайта
Форма входа
E-mail:
Пароль:
Статистика
[Новые сообщения · Участники · Правила форума · Поиск · RSS ]
Страница 1 из 11
Модератор форума: takatsuna 
Форум www.SVANETI.ru » Культура & Традиции » Песни и танцы Сванети » Мирангула (из книги: Антология грузинской поэзии. ГИХЛ Москва 1958)
Мирангула
Мужчина
Date: Воскресенье, 2007-03-11, 9:34 AM | Message # 1
Group: Модераторы
Posts: 174
Status:Offline
Дата регистрации:
2006-08-24

Мирангула (перевёл В.Державин)

___________________________________

Бедный юноша Мирангула!
Ты один был у матери милой.
Мать тебя лелеяла в башне,
Пить и есть тебе приносила.
Будь он проклят, вечер среды,
Пусть он будет смолы чернее.
Мать несёт Мирангуле еды,
Настежь дверь стоит перед нею.
Сын ушёл походом на савов.
Смотрит мать: едт сын
По горе Мачхилари.
- Свет моей души, Мирангула,
Всё ты сделал, что надо, и всё, что не надо!
Этот путь твой будет последним ... -
Не докликалась, не вернула.

Подстерёг пастухов он Редзы.
Только сумерки ночь сменила
Волопасов он погубил,
Девять пар быков захватил он.
Только савы о том узнали,
Вслед за ним погоню послали.
Восемь раз стрелял Мирангула,
Восемь савов один убил.
Остальные вспять побежали.

Вот идёт он, неунывает.
Женщины его догоняют.
Ай да жёны лихие у савов,
За похитчиком вслед погнались!
Обернулся он простоволосым,
И отстали они, испугались,
Гонит он быков перед собою
К перевалу
Горной тропою.

Тот храбрей Везден - проклят будь,
Преградил Везден ему путь.
Подстерёг на склоне Ушгула.
Загремело его ружьё,
И на камни упал Мирангула
На колени встал он с трудом.
"Справедливость, боже, соделай,-
Дай отмстить!
Пусть умру потом! ..."

И ружьё его загремело.
Прямо в грудь Вездену попал.
Был убит Везден наповал.
"Я судьбу мою благославляю,
Всё ж, отмщённый, я умираю ...
Девять я уложил врагов,
Девять пар я угнал быков.
Ах, зласчастный я Мирангула!
Всё я сделал, что надо,
И всё, что не надо,
И за подвиг мне смерть - награда".

Бедный юноша Мирангула!
В кудрях твоих мыши снуют,
В твоём черепе выводок змей притаится.
Твои кости
коршуны унесут,
Чёрный ворон,
Как в зеркало, смотрит в глазницы.

Только ты не поднимешь руки,
Не вернёшся в родной свой дом.
Угнанные тобою быки
Обступили тебя кругом.

Ещё хуже участь ушгульских попов
Что в балкарию шли торговать.
Савы встретились им на беду,
Бреют бороды им на ходу.

Вдвое хуже участь ушгульских жён:
По дороге схватили их,
Обесчестили, оголили их.
Слава, Ушгульской Марии слава!
Убежали попы от савов
Мирангулу убитого увидали,
Для Лухора быков его взяли.

_____________________________

.

 
Мужчина
Date: Воскресенье, 2007-03-11, 9:36 AM | Message # 2
Group: Проверенные
Posts: 54
Status:Offline
Дата регистрации:
2007-01-24
зарезервировано

для варианта текста конца 19в

 
Мужчина
Date: Воскресенье, 2007-03-11, 12:31 PM | Message # 3
Group: Модераторы
Posts: 174
Status:Offline
Дата регистрации:
2006-08-24
озвученая песня "Мирангула"_________________________________

В сопровождении инструментов http://svaneti.ru/load/4-1-0-50
тот же распев вокальное исполнение http://svaneti.ru/load/4-1-0-13
.......................................................................................................

иной распев (вокальное исполнение) http://svaneti.ru/load/4-1-0-49

.

 
Мужчина
Date: Среда, 2008-04-23, 7:23 PM | Message # 4
Group: Проверенные
Posts: 54
Status:Offline
Дата регистрации:
2007-01-24
из книги: "Сванские поэтические тексты" Тбилиси 1939
(с подстрочным переводом на грузинский язык)
____________________________________________________

Text: 3/Kl.

მირანგულა
მირანგულა

1 ოტ, საბრელა მირანგულა,
ო, საბრალო მირანგულა,

2 დედეს ისგვა სი გარ ხორდა̈ს,
დედაშენს შენღა ჰყავდი,

3 ნაუნხოლოშ მურყვამს ხორდა̈ს,
სინებივრით კოშკში ჰყავდი,

4 ეჩავ ჯიჴდახ სა̈დილ ვახშა̈მს.
იქ გიზიდავდნგნ სადილ-ვახშამს.

5 ფისევ ხაბა ჯϩმში ნა̈ბოზს!
ფისიმც დასხმია ოთხშაბათ საღამოს!

6 მირანგულას ვახშა̈მ ოთჴიდხ,
მირანგულას ვახშამი მიუტანეს,

7 მირანგულა დეს' ე̄სხვიდდახ:
მირანგულა არ დაუხვდათ:

8 ესნა̈რ ა̈მჩედ ლა̈ჲმახვა̄ლთე სა̈ვჲარეში.
თურმე წასულა სავების სამტროდ.

9 ლახასგიდნა დედე მიჩა:
გაუხედავს დედამისს:

10 მაჩხფა̈რ ზაგა̈რ ბეჯგვენილა.
მაჩხფარის მთა[ზე] დგას.

11 - ო, დედე̄ში მირანგულა,
- ო, დედისავ მირანგულა,

12 ლეჩვმე-უჩვმა მა̈გ ჯიჩვმინა,
საქნარ-უქნარი ყველაფერი გიქნია,

13 გზავრობ ჯერი ვეშგიმპილჲა̈შ!
მგზავრობა გექნება უკანასკნელი!

14 ხაყერულდა სგიმჲა̈შ მეჯვგას,
უდარაჯებდა ვეძის მენახირეებს,

15 ამ ლე̄თ, ნა̈ბოზ ჩუ ლაჲბურე,
ამ ღამეს, საღამო (რომ) დააბნელა,

16 სგიმჲა̈შ მეჯვგა ჩუ ხოჴაცა,
ვეძის მენახირეები დაუღუპავს,

17 ჩხარა ყვილ ჴა̈ნ ქა ხოქვითა,
ცხრა ცალი ხარი მოუპარავს,

18 ეჯი სა̈ვჲა̈რს ჩუ ხობაჟახ.
იგი სავებს გაუგიათ.

19 ფა̄და̄̈ს ახღვიჭდა სა̈ვჲარეშ.
მდევარი გამოეკიდა სავებისა

20 არა-ჩხარა ქა ხოკვარა,
რვა-ცხრა (ჯერ თოფი) უსვრია,

21 არა-ღეთ სა̈ვჲა̈რ ხოდგარა,
რვაოდე სავი მოუკლავს,

22 ფა̄და̄̈სს ვეშგმავ ქა ლახჭონნე.
მდევარი უკუაქცია.

23 აშ ხობინა ლიზ-ლიჩედი,
.. ასე დაუწყია სვლა-წასვლა,

24 ფა̄და̄̈ს ახღვიჭდა ზურა̄ლა̈შ.
მდევარი გამოეკიდა ქალებისა.

25 "ეჯ ფინთარე ზურალარე,
ეგ ფინთი ქალები,

26 ფა̄და̄̈ს იმჟი მინს ხახლე̄ნახ,
მდევრობა მათ როგორ სცოდნიათ,

27 მა̈გ არშლურა̈ჲ, მა̈გ ლაჩქურა̈ჲ!"
ყველა უნიფხო, ყველა ულეჩაქო!"

28 ალჲა̈რს ვეშგმავ ქა̄დ ლახჭონნე.
ესენიც კვლავ უკუაქცია.

29 აშ ხობინა ლი̄ზ-ლიჩედი {!},
ასე დაუწყჲა სვლა-წასვლა,

30 თანა̈ღ-ზაგარიდ ანღϩრი,
მთა-გადასავლამდის მოდის,

31 ჩხარა ყვილ სგვებინ ხორკალა.
ცხრა ცალი (ხარი) წინ ურეკის.

32 ეჯ ფისრა̈ილ ვეზდენილა!
ეგ წაწყმენდილი ვეზდენი!

33 ესნა̈რ ვეზდენს გა̈ნ ლოხქვიცა,
თურმე ვეზდენს გზა მოუჭრია,

34 ჩუ ხოდრაჯდა თანაღ-ზაგა̈რ.
უდარაჯებდა მთა-გადასავალზე,

35 ჰერ ათღანე კუთხვას მიჩა,
ხმა გაადენინა თავის კუთხვას,

36 მირანგულა ჟი ლაჲგურნე.
მირანგულა გააგორა.

37 ჟი ლა̈ჲჩოქვე თϩმი-გარჯუშ:
წამოიჩოქა გაჭირვებით:

38 "ვოჲ ღერბეთ [ი] ვოჲ სამϩრთალ,
"ოჲ ღმერთო (და) ოჲ სამართალო,

39 თხვიმ უწვრად ნომ[ა] ამცვირნა!"
თავი სისხლაუღებლად არ დამატოვებინო!"

40 ჰერ ათღანდა კუთხვას მიჩა,
ხმა გაედინა მის კუთხვას,

41 ვეზდენს ხაჴიდ მუჭოდისგა,
ვეზდენს მოარტყა მკერდში,

42 ვეზდენილა ჩუდ ხოდგარა.
ვეზდენიც აგრეთვე მოუკლავს.

43 "ჰატ, ლϩკჩევ ლი ბედი მიშგვი!
"ჰა, ნეტავი ჩემს ბედს!

44 ჰა̈დურდ უწვრა მა̄მა ხვირი:
მთლად სისხლაუღებელი არ ვიქნები:

45 ჩხარა სა̈ვჲა̈რ ჩუ მიდგარახ,
ცხრა სავი მომიკლავს,

46 ჩხარა ყვილ ჴა̈ნ ქავ მიქვითა.
ცხრა ცალი ხარი მომიპარავს,

47 ატ, საბრელა მირანგულა,
ა, საბრალო მირანგულა,

48 ლეჩვმე-უჩვმა მა̈გ მიჩვმინა,
საქნარ-უქნარი ყველაფერი მიქნია,

49 გზავრობ მე̄რი ვეშგიმპილიშ!"
მგზავრობა მექნება უკანასკნელი!"

50 ყვარყვალი მიჩა ფათვარე
ხუჭუჭა მისი თმები

51 შდუგვა̈რს ხუღვეხ ლასბუდარად,
თაგვებს აქვთ საბუდრად.

52 თხვიმიშე ისგვი ჰაყა̈რი
შენი თავის ქალა

53 უჯა̈რს ხუღვეხ ლა̈წϩნწილად,
გველებს აქვთ საწიწილედ

54 ლესგიშე ისგვე ქϩპარე
შენი გვერდის ნეკნები

55 ორბა̈ლს ხა̄დახ ღირიბ-ქარქა̈შ[დ],
ორბებს ჰქონდათ "ისრის ბუდედ"(?),

56 თემიშე ისგვი გირგვდალე
შენი თვალის გალავნები (ირგვლივები)

57 ღვამლა̈რს ხა̄დახ ლასϩრკალე[დ].
ყორნებს ჰქონჰათ სარკედ ("სარკეში ჩასახედად").

58 ოტ, საბრელა მირანგულა,
ო, საბრალო მირანგულა,

59 ნა̈ჲმახვა̄ლ ისგვი ჴანარე
შენი ნადავლი ("ნამტერალი) ხარები

60 ქა ჯაცხიპდახ გირიშ მϩრგვალდ.
გეხვივნენ ირგვლიე.

61 ხოშა̄დ საბრალ უშგვლა̈შ ბაპა̈რ,
კიდევ უფრო საბრალო უშგულის მღვდლები,

62 ეჯჲა̈რ ლაღვჭარდ მალყა̄̈რს არდახ,
ისინი სავაჭროდ ბალყარეთში იყვნენ,

63 ეჯჲა̈რ სა̈ვჲა̈რს ჩოთϩრმალახ,
ისინი სავებს დაუჭერიათ,

64 ვა̈რა̄̈ლს კაჩუშ ხაწაბურახ;
წვერებს ჰპარსავდნენ ზეზე მდგომთ:

65 ხოშა̄დ საბრალ უშგვლა̈შ ხეხვა̈რ,
კიდევ უფრო საბრალო უშგულის ქალები ("ცოლები")

66 არშვლა̈რს კაჩუშ ხაკადϩ̄რახ.
ნიფხვებს ხდიდნენ ზეზე მდგომთ.

67 დიდა̈ბ ოთჴა̈დ ლამრჲას უშგვლა̈შ!
დიდება უშგულის მარიამს!

68 ბაპა̈რ სა̈ვჲა̈რს ჩუ ხაჩედახ,
მღვდლები სავებს გაჰქცევიან,

69 მირანგულას შუკვდ ხალაკახ.
მირანგულას გზაზე წასწყდომიან.

70 ნა̈ჲმახვა̄ლ მიჩა ჴანარე
მისი ნადავლი ("ნამტერალი") ხარები

71 უშგვლა̈შ ბაპა̈რს ლელხვერ ხა̄დახ.
უშგულის მღვდლებს სალუხუროდ ჰყავდათ.

72 დიდა̈ბ ოთჴა̈დ ლამრჲას უშგვლა̈შ!
დიდება უშგულის მარიამს!

73 უშგულს ლუხორის ხაშდაბახ.
უშგულში ლუხორს მართავენ.

74 - სეფსკვერდ მიჩა იმ ალნა̈ყიდ?
- მის სეფისკვერს მართავენ.

75 - კვეცენს ა̈ლჴდედ ლϩლϩნჯა̈რუს.
- ლენჯერულ ხორბალს მოვიტანთ.

76 ეჩქა ლამϩრჲას ხოსგოჯა:
მაშინ მარიამს უბრძანებია:

77 "ქირსა̄̈შ სეფსკვერს დეშ ხვიშგედე!"
"ოსპის სეფისკვერს ვერ ვიკადრებ!"

78 კვეცენ ხაშგვმინ იურსალმიშ.
ხორბალი სთხოვა იერუსალიმისა.

79 ლაკლა̈ვ ხა̄დახ ატკვერ ზაგა̈რ,
სალეწი ჰქონდათ ატკვერის მთაზე,

80 ლა̈წვრემ-ლა̈ნჲავ - მუშურ ზაგა̈რ,
სანიავებლები - მუშურის მთაზე,

81 ლაფრა-ლაგოჰ - თვეთნულდა̈შ თხუმ.
საშრობ-საფქვავი - თვეთნულდის წვერზე.

82 "დიდა̈ბ ოთჴა̈დ ლამრჲას უშგვლა̈შ!
"დიდება უშგულის მარიამს!

83 სეფსკვერდ მიჩა ეჩის ლანყედ."
მის სეფისკვრად იმას გამოვაცხობთ".

84 მეშხა ძუღვას ბერა̈ლ ხეზგეხ,
შავ ზღვაზე ბერები სახლობენ,

85 ღვინა̈ლ-ზედა̈შ ეჩხა̈ნ იშგვმინ.
ღვინო-ზედაში იქიდან მოითხოვ.

86 ღერთემ ძუღრუშ ჴა̈ნ ოხზϩზე,
ღმერთმა ზღვით ხარი გამოუგზავნა,

87 მუჭვა̈რს ხუღვე ჯვიდ ი საკმელ.
რქებში აქვს სანთელი და საკმეველი.

88 უშგვლა̈შ მათხვმი ფანქვესჲა̄ნ ლა̈სვ,
უშგულის მეთაური ფანქვესიანი იყო,.

89 უშგულს ლუხორ ჟი ლა̈ჲბინეხ,
უშგულში ლუხორი დაიწყეს,

90 ჴევიშ ლა̈შთხას მუხვრუ̈ჭჲა̄ნა.
ხევის ბოლოში მუხვრუჭიანი,

91 ეჯნა̈რ ლუხორ ჩუ ხოჴვამახ.
მისთვის ლუხორი დაულოცავთ.

92 მოკრა̈ბ ბაპა̈რს დარბა̈ზ ოთყვა̈ჩხ,
კრების მღვდლებს დარბაზი ჩაუტყდათ,

93 ეჩქა ლუხორ ჩვა̈მყველე̄ლი.
მაშინ ლუხორი გაყოფილა.
.

 
Форум www.SVANETI.ru » Культура & Традиции » Песни и танцы Сванети » Мирангула (из книги: Антология грузинской поэзии. ГИХЛ Москва 1958)
Страница 1 из 11
Поиск:
Создать сайт бесплатно Copyright MyCorp © 2012