III. Жалоба медведя

Line: 1 დაშთულ ჯგუ̂არან ჯა̈ მაიჯალა̈
დაშთულ ჯღუარან ჯე მაიჯალე

Line: 2 მუჟღუ̂რაშ ქამ ლისა̈დი შთϩქარ მაიდშ მიშიდა̈ნიხ
მუჟღურაშ ქამ ლისედი შთϩქარ მაიდშ მიშიდენიხ

Line: 3 თერალ მაფუნშ მიშიდა̈ნიხ
თერალ მაფუნშ მიშიდენიხ

Line: 4 ბითოს ბაპარ ხოთაბული
ბითოს ბაპარ ხოღაბული

Line: 5 ეშო კათხϩლ მად* მიჯიზა̈*
ეშო კათხϩლ მადმიძჲზა

Line: 6 ლიმზϩრ უღურის ხეროლა
ლიმზϩრ უღურის ხეროლა

Line: 7 ლამკორ ღუნუ̂აინ* გოშილი*
ლამქორ ღუნუა იმგოშილი

Line: 8 ეჯი გუჟი ხოჩა ლამად
ეჯი გუჟი ხოჩა ლამად

Line: 9 ბაზი ალ ალიარს ხუ̂ელგაცანდი
ბაზჲ ალ ალიარს ხუელგაცანდჲ

Line: 10 მϩხარ* ძინარში ჟიახვგენი
მხარ ძჲნარში ჟიახვგენი

Line: 11 ადიშილა ლახუ̂ად ათჴუედა̈ნი*
ადიშილა ლახუად ათჴუედენი

Line: 12 ადიშის უსხვაის ხუ̂ელგაცალ
ადიშის უსხვაის ხუელგაცალ

Line: 13 ადიშის ბეფში ზურალი
ადიშის ბებში ზურალი

Line: 14 კალთა ლურნალშ გუ̂ეში ხარახ
კათლა ლურნალშ გუეში ხარახ

Page: 80 Line: 15 შთϩქრა̈შ მიჩა ლაშϩდუნა
შთϩქრეშ მიჩა ლაშϩდუნა

Line: 16 ეჯიარა̈შთვ ქაბა̈მ* ხოქაბნა*
ეჯიარეშთვ ქაბემხოქაბნა

Line: 17 აშვორბლიან გოგა ი დადაუ
აშვორბლიან გოგა ი დადაუ

Line: 18 ჩიგარ* მა̈გ* მა̈კვბად შყუ̂ებენილახ*
ჩიგარმექ მეკვბად შყუებენილახ

Line: 19 ამსახელი თოფ მატყვეფი*
ამსახელი თოფ მათყუეფი

Line: 20 ლერსგვან მიჩა ბარჯილისა
ლერსგუან მიჩა ბარჯჲლისა

Line: 21 ნალკუ̂იჰ* ჩაფულ დადაუს ხადა̈ს
ნალკუი ჩაფულ დადაუს ხადეს

Line: 22 ლერსგვან ტოტილ* ჲეხულს მიჩა ლახჩუბა̈რაგს.
ლერსგვან თოთჲლ ჲეხულს მიჩა ლახჩუბერანს.

Line: r1 Неприятно мне, медведю, в Джгуаране оставаться
Line: r2 Осенью на дворе: зубы выпадают у меня от голода, глаза
Line: r3 Вылезают от жажды. Сколько служать папы в Бито, а ни
Line: r4 Один даже стаканчика (винца) не прислал; понапрасну все
Line: r5 Это их богослужение. Как услыхал я о коровнике,
Line: r6 Полном телят, так просто на сердце хорошо стало;
Line: r7 Давай, (думаю), паиграюсь с этим сегодня ночью; завтра же
Line: r8 Утром встану, дойду до Адишских зеленых гор и там
Line: r9 паиграюсь с адишскими, не бывшими под ярмом, быками.
Line: r10 (Бедный медведь) У адишских детей и женщин были полные
Line: r11 подолы камней, чтобы выбить ему зубы, если бы он от них
Line: r12 не отошел. А большеголовые Гога и Дада все время
Line: r13 осторожно выглядывали, чтобы направить на него ружье и
Line: r14 выстрелить в его правое плечо! Да будут выбранными башмаки
Line: r15 у Дада и да затыкает его жену его правая рука!

Добавлено (2008-04-11, 7:54 Pm)
---------------------------------------------
Народная сатира

Line: 1 ნალაშგარის ხუ̂ილაშგარი
ნალაშგარის ხუილაშგარი

Line: 2 ლექვა აშარის* ონღური*
ლექვა აშარი სომღური

Line: 3 ჩალურად ლეჟ' ონჴვედი*
ჩალურად ლეჟ ონჴვედჲ

Line: 4 მუკაფი მარეინ* გოშილი*
მუქაფი მარე იმგოშილი

Line: 5 ახუ̂იბინ ლიზი-ლიჩედი
ახუიბინ ლიზილიჩედი

Line: 6 ლარაშთე ლეჟა ონჴვედი*
ლარაშთე ლეჟა ონჴვედი

Page: 81 Line: 7 ლარაშის ჩარკვიანა̈
ლარაშის ჩარკვიანე

Line: 8 ღუ̂ინალს გუ̂ათრა̈ხ სარვოშალეს
ღუინალს გვათრეხ სარვოშალეს

Line: 9 ლექსურად ლეჟა ონჴვედი*
ლექსურად ლეჟა ონჴვედი

Line: 10 კუ̂იშაუს ბამზარ ლექსურალე
ქუიშაუს ბამზარ ლექსურალე

Line: 11 მაგ ყურმანჯი* ფუთოშერალ
მაგ ყორმანჯი ფუჩოშერალ

Line: 12 მელურაშ ჟიბენ ოთყვედი*
მელურაშ ჟიბენ ოთჴვედϩ

Line: 13 მაგ კუ̂ახნა̈საი მელურალე
მაგ კუახნესაი მელურაჲე

Line: 14 მაგ შთϩქურაი ნაკიდოშა
მაგ შთϩქურაი ნაკიდოშა

Line: 15 მაგ ხუ̂არსაი ჯამადშა
მაგ ხუარსაი ჯამადშა

Line: 16 კახვრაშ ჟიბენ ონჴვედი*
კახვრაშ ჟიბენ ონჴვედი

Line: 17 ლახვეშ მარალ კახვრალე
ლახვეშ მარალ კახვრალე

Line: 18 გულიდასქა ონჴვედი*
გულიდასქა ონჴვედი

Line: 19 გულიდას სუფილ მეტყოფა*
გულიდას სუფილ მეტყოფე

Line: 20 გულიდას კადილ ლერქენე*
გულიდას ქადჲლ ლო̈რყო̈ნე

Line: 21 ლეჟა აშარის ონღური
ლეჟა აშარის ონღური

Line: 22 საღარი ჩაჟარინ* გოშილი*
საღარიჩაშარ იმგოშილი

Line: 23 ანჩუან ლეჟ' ონჴვედ*
ანჭუან ლეჟ ონჴვედ

Line: 24 საგადრი თხუმ ჯგϩრაგი სგოჯი
საგადრი თხუმ ჯგϩრაგი სგოჯი

Line: 25 ეჯუ* ლოგშედა* ქერუში
ეჯულოგშედა ყერუში

Line: 26 წანიქა თხუმ ბექაიშერალ
ცანიქა თხუმ ბექაიშერალ

Line: 27 მაგ ბლუარი ბებუშერალ
მაგ ბლუარი ბებუშერალ

Line: 28 წელიშ კინჩხაი მიქელშერალ
წელიშ ყჲნჩხაი მიქელშერალ

Line: 29 დაუ̂ეშ ლაბნაკ უცხნეშარე
დაუეშ ლაბნაქ უცხნეშარე

Line: 30 დაშთეშ ბალდუმ დათუაიშერალ
დაშთო̈შ ბალდუმ დათუაიშერალ

Line: 31 ბუდუმ ბოზაი თეხიარე*
ბუდუმ ბოზაი თო̈ხიარე

Line: 32 ქორ ლϩცყანშა* ბედილიშა
ყორ ლϩცხანშა ბედილიშა

Line: 33 შთიხიშ* გუ̂იჯიშ ლϩნაჩიდე
შთეხიშ გუიჯიშ ლϩნაჩიდე

Line: 34 ჟიბეშ ჩუბეშ ქაუ̂ზაიშერალ
ჟიბეშ ჩუბეშ ქაუზაიშერალ

Line: 35 უჩა ქუ̂აბაი მუყმელდარ*
უჭა ყუაბაი მუკმელდარ

Line: 36 გიცარ საღარ აუთანშერალ
გიცარ საღარ აუთანშერალ

Line: 37 საუ̂ ლϩწირხე* ბაპშერალ
საუ ლოწჲრხე ბაპშერალ

Line: 38 თექალთე ლეჟ' ოთჴვედი*
თეკალთე ლეჟ ოდთხვედი

Line: 39 ქომ ლოკტუნე გოგიაშე
ჴომ ლოქთუნე გოგიაშე

Page: 82 Line: 40 ლაუშერთე ლეჟ' ოთჴვედი*
ლაუშერთე ლეჟ ოთჴუედი

Line: 41 უ̂იცებ ჴარალ გალფხანარი
უიჯებ ხარალ გალფხანარი

Line: 42 ჯუჯუშ ხორაუ̂* კოთშერალ
ჯუჯუშ ხორალ ქოთშერალ

Line: 43 მაგ ხორგაი ჩარგაშერალ
მაგ ხორგაი ჩარგაშერალ

Line: 44 ჭირელ კაცი არაჩიანშახ
ჭჲრელ კაცი არაჩიანშახ

Line: 45 უ̂იცე* ლϩნინ* ზურაბიანა*
უიჯელϩ ნინ ზურობიანა

Line: 46 დϩრი გϩზნაი კუასდანა
დϩრი გϩზნაი ქუასდანა

Line: 47 ნეზუ კვებხაი ჴაბლანა
ნეზუ ქვებხაი ხაბლანა

Line: 48 მაგ ქანჩუ̂არე ბϩლეშარე
მაგ ყანჩუარე ბϩლეშარე

Line: 49 ბოგა ქარულ ბოგლედარ.
ბოგა ყარულ ბოგლედარ.

Line: r1 Собравшись в поход, я отправился в нижный
Line: r2 Ашари и когда пробыл в Чалур (Чолур), то увидел, что
Line: r3 Он полон носильщиками. Стал я туда -- сюда разгуливать.
Line: r4 Прибыл наверх в Лараш, и вот Чарквиани там только
Line: r5 С радостью вино нам дали пить; прибыл с Лексури:
Line: r6 вижу - лексурцы одним песком сыты, а Пучоны их û все глухи.
Line: r7 Приехал еще выше в Мелур и вот вижу одни
Line: r8 Мелурския тыквы; Накиды все беззубы, а Джамады все
Line: r9 Прокаженные. Еще выше прибыл в Кахвры (Кахуры), к кахврским
Line: r10 горцам; приехал в Гулиды, а там у всех дворы
Line: r11 Голы и живот пуст. Еду, наконец, в верхие Ашары и
Line: r12 Вижу, что они наполнены лошадьми с белым пятном на
Line: r13 Лбу. Еду я и в Анчвал, где выше Сагадри (Сагдар)
Line: r14 Стоит Св. Георгий (да поможет он своим соизволением). И
Line: r15 Вот Бекаевы û ослинныя головы; Бебушевы û все немые;
Line: r16 Микелаевы û медвежьи подхвостники; Техиевы все с развратными
Line: r17 Женскими.., у Бедиливых всегда двери завязаны, у
Line: r18 Кавзаевых û все мелкие орехи и каштаны перемешаны, как
Line: r19 верхние, так и нижние; у Мукмельдаров непоспевший
Line: r20 круглый хлеб; у Автановых û все овцы с белым пятном на
Page: 83 Line: r22 лбу; наконец у Баповых сани позавязаны. Приехал я и еще
Line: r23 выше вверх в Текали и вот у Гогиевых там вечно
Line: r24 стоит мужскои уд, а наконец прибыл еще выше в
Line: r25 Лавшеры û там Галпханы (Гардапхадзе) истыя ядовитыя змей,
Line: r26 Котевы û груда костей; Чаргаевы û все безобразны; Арачианшахи û
Line: r27 истые пестрые мешки; у Зуробиевых û языки змеиные;
Line: r28 у Куасдовых протянуты брусья; Хабланы û прыгуны на
Line: r29 свиней; Былешевы û огромныя птицы, а, наконец, Богледары û
Line: r30 мостовые караульщики.

Добавлено (2008-04-11, 7:55 Pm)
---------------------------------------------
V. Духовный стих Св. Михаилу и Гавриилу

Line: 1 გაბრიელ მახარობელსა გა ი ოი ხა უი̄ უო̄ ი ხა უი̄ ვო̄ რა ი
Line: 2 ჰე ვოი ჰოი ჲა უი̄ ო̄.
Line: 3 მიქელ გაბრიელსი ლოგუეშთ გა ი ოი ხა უი̄ უო̄ ი ჰა უი̄ ვო̄ რა
Line: 4 ი ჰე ვოი ჰოი ჲა უი̄ ო̄.
Line: 5 უობრილიდა უობრილიდა უობრილიდა.

Line: r1 Радость Гавриилу!.... Михаил, Гавриил, помогите!....
Line: r2 Вобрилида....

VI. Духовный стих Св. Георгию.

Line: 1 ჯეუ̂* ლოგშედა* თარიგზელა* ვოიალილა̈
ჯეულოგშედა თარიგძევა ვოიალილე

Line: 2 ლიმზϩრ მიჩა ჩუჲოგმარჯა
ლიმზϩრ მიჩა ჩუიოგმარჯა ვოიალილე

Line: 3 ლელქϩრალედ ლიშედს გუ̂იშკვე
ლელჴϩრალედ ლიშედს გუიშქვე ვოიალილე

Line: 4 ჯეუ̂* ლოგშედა* ყერუში*
ჯეულოგშედა ყერუში ვოიალილე

Line: 5 ამარს მიჩა ნაი ლირდოლად
ამარს მიჩა ნაი ლირდოლად ვოიალილე

Line: 6 მაცხეპა* მიჩა სოფელი
მეცხეფე მიჩა სოფელი ვოიალილე

Line: 7 სგაშხენ მიჩა სამგენი
გაშხენ მიჩა სამგენი ვოალილე

Line: 8 ჯღუ̂იდი ხაცხეპი* ოქვრეში
ძღუიდი ხაცხეფი ოქვრეში ვოიალილე

Line: 9 სვეტი ხაგენა ოქვრეში
სვეტი ხაგენა ოქვრეში ვოიალილე

Line: 10 სგან დიდაბინ* გოშილი*
სგან დიდაბ იმგოშილი ვოიალილე

Line: 11 თასიბ აბჯარინ* გოშილი*
თასიბ აბჯარ იმგოშილი ვოიალილე

Page: 84 Line: 12 ღუ̂ინო ბადაგინ* გოშილი
ღუინო ბადაგი იმგოშილი ვოიალილე

Line: 13 ლალგენა მიჩა ჴანარე*
ლალგენა მიჩა ჴანარე ვოიალილე

Line: 14 მუჭუ̂არ ლიშკადი ხაგენახ
მუჭუარ ლიშკადი ხაგენახ ვოიალილე

Line: 15 ლალგენა მიჩა გიცრალე
ლალგენა მიჩა გიცრალე ვოიალილე

Line: 16 მუჭუ̂არ გირგოლდაი ხაგენახ
მუჭუარ გირგოლდაი ხაგენახ ვოიალილე

Line: 17 დიდაბ დიდაბ თარიგზელას
დიდაბ დიდაბ თარიგზელას ვოიალილე

Line: 18 ეშუ* ლოგშედა* ჯგϩრაგი
რალი ხეია ეშულოგშედა ჯგϩრაგი რაილივოიჰო

Line: 19 დიდაბ დიდაბ ფუსთან ჯგϩრაგს
დიდაბ დიდაბ ფუსთან ჯგϩრაგს რაილივოიჰო

Line: 20 ჯეუ̂* ლოგშედა* ჯგϩრაგი
ჯეულოგშედა ჯგϩრაგი რაილივოიჰო

Line: 21 ლელქϩრალედ ლიშედს გვიშკუ̂ე
ლელჴϩრალედ ლიშედს გვიშქუე რაილივოიჰო

Line: 22 ამარე მიჩა ნაი ლირდოლად
ამარე მიჩა ნაი ლირდოლად რაილივოიჰო

Line: 23 დიდაბ დიდაბ მაშედს გუ̂იშკუე
დიდაბ დიდაბ მაშედს გუიშქუე რაილივოიჰო

Line: 24 დიდაბ ოთჴად* ხოშამ ღერბედ
დიდაბ ოთჴად ხოშამ ჲერბედ რაილივოიჰო

Line: 25 ჯეუ̂* ლოგშედა* ყერუში
ჯეულოგშედა ყერუში რაილივოიჰო

Line: 26 ლელქϩრალედ საბრალ სოფელ
ლელჴϩრალედ საბრალ სოფელ რაილივოიჰო

Line: 27 ლელქϩრალედ ლიშედს გვიშკუ̂ე
ლელჴϩრალედ ლიშედს გვიშქუე რაილივოიჰო

Line: 28 ეშუ* ლოგშედა* ჯგϩრაგი
ეშულოგშედა ჯგϩრაგი რაილივოიჰო

Line: 29 დიდაბ დიდაბ ფუსთან ჯგϩრაგს
დიდაბ დიდაბ ფუსთან ჯგϩრაგს რაილივოიჰო

Line: 30 ძϩბრას რიონი ხაგენა შთურვას შევარდენ ხაცხეპა*
ძϩრვას რიონი ხაგენა შთურვას შევარდენ ხაცხეფა რაილივოიჰო

Line: 31 ხუნვარს ლაჩუ̂არდე ხოქურეხ
ხუნვარს ლაჩუარე ხოყურეხ რაილივოიჰო

Line: 32 ისგან დიდაბინ* გოშილი*
ისგან დიდაბ იმგოშილი რაილივოიჰო

Line: 33 თასიბ აბჯარინ* გოშილი*
თასიბ აბჯარ იმგოშილი რაილივოიჰო

Line: 34 სოტარ ხაგენა ოქვრეში
სოტარ ხაგენა ოქვრეში რაილივოიჰო

Line: 35 დიდაბ დიდაბ სამგენს მიჩა
დიდაბ დიდაბ სამგენს მიჩა რაილივოიჰო

Line: r1 Да поможет Св. Георгий и да исполнится молитва ему!
Line: r2 Пропоем ему о по мощи нам и да поможет Он нам
Line: r3 своим соизволением, так как мы находимся под его
Line: r4 попечением. Вокруг него деревня, а в ней чертог Его;
Line: r5 вокруг чертога золотая ограда, внутри же его золотая колонна
Line: r6 и Он сам величия полный; его таз полон оружия и его
Line: r7 чертог полон крепкаго вина. Жертвою Ему да будут
Page: 85 Line: r9 быки, так как там стоят их выточенные рога; жертвою
Line: r10 Ему да будут овцы, так как там стоит их круглые
Line: r11 рога! Величие Св. Георгию! Да поможет Св. Георгий!
Line: r12 Величие! Величие господину нашему, Георгию! Да
Line: r13 поможет вам Св. Георгий, которому мы поем о помощи нам,
Line: r14 так как мы находимся под Его попечением! Величие!
Line: r15 Величие помогающему нам! да отнесется это величание к
Line: r16 тому Великому Богу, который да поможет нам своим
Line: r17 соизволением! Попросим Его мы, бедная деревня, помочь нам
Line: r18 и да поможет нам Св. Георгий Величие! Величие
Line: r19 господину нашему Георгию! Там, где вздымается утром Рион
Line: r20 где летает кругом вершины сокол, где лежат на глыбах
Line: r21 олени, там внутри Он, полный величия, со своим тазом,
Line: r22 полным оружия и там стоят столбы. Величие! Величие его
Line: r23 чертогу!

VII. Кансав Кипиани

Line: 1 უმჩა უდგარა ყანსავ* ყიფიანა
უმჩა უდგარა ყანსავ ყიფიანა

Line: 2 სოფელი ეთქუთან სოლა ლენჯარე*
სოფელი ეთქუთან სოლა ლϩნჯარე

Line: 3 სეტია მესტია ობრა ი ზარდლაშე
სეტია მესტია ობრა ი ზარდლაშე

Line: 4 მულახი მუჟალი უღუ̂ირი ზაგარე
მულახი მუჟალი უღვირი ზაგარე

Line: 5 სიკილა ბაკალა ჩორთაი ჩართოლან
სიქილა ბაქალა ჩორთაი ჩართოლან

Line: 6 იფარი ნებსაგან კალა* ი უშგულა
იფარი ნებსაგან კალლა ი უშკულა

Line: 7 ფორესი შიალეხ თხუმუ̂არს ხაძგორეხ
ფორესი შიალეხ თხუმუარს ხაჯგორეხ

Line: 8 ლიცაში შϩდენდახ ბოფშარი* იტხეხ
ლიცაში შϩდენდახ ბობშარი ითხეხ

Line: 9 ლაჲუხუ̂ა აშთუხეხ ლაგუ̂ანსი ხაშთაბბახ.
ლაჲუხვა აშთუხეხ ლაგუანსი ხაშთაბბახ.

Line: r1 Кансав Кипиани, не стареющий и не умирающий,
Line: r2 двинулся на следующия деревни: Сол, Ленджары, Сетию,
Line: r3 Местию, Обру, Зардлы, Мулах, Мужал и на Угвирский перевал.
Line: r4 Эй, эй! хромой Чартолан! Двинулся Кансав и на Ипари,
Line: r5 Небсаган, Каль и Ушкул. Вон уже в Поре дерутся и
Page: 86 Line: r7 рубят головы; в воду они бросают детей и, их вынимая,
Line: r8 женщины хоронят и их оплакивают.

Добавлено (2008-04-11, 7:55 Pm)
---------------------------------------------
VIII. Мурза Бег.

Line: 1 მურზაბეგის* დარ* ხაჩონო*
მურზ ბეგის დარხაჩონო

Line: 2 შუ̂ანეში აყრას* სგაუ̂ხაგენა*
შუანეში აყრას სქაუხაგენა

Line: 3 ინზარალალ ლალხორისა
ჲნზარალალ ლალხორისა

Line: 4 ჟეგმიშემა მახე თაუ̂დარე
ჟეგმიშემა მახე თაუდარე

Line: 5 მაგა ლიბხანაგს ჯეშკამნახ
მაგა ლიბხანაგს ჯეშქამნახ

Line: 6 ქალაჲკუთახ ლეშხი დოშდიშ*
ქალაიქუთახ ლეშხი დოშთიშ

Line: 7 ამ ლეთიშ მინე სადგომი
ამ ლეთიშ მინე სადგომი

Line: 8 ღუმირის ბეჩაშუანი
ღუმირის ბეჩაშუანი

Line: 9 მერბა ძϩნარ ჟილაიგანხ
მერბა ძϩნარ ჟილაიგენხ

Line: 10 თუ̂ითჟინ ისნაუს მაგ ინჩილϩხ
თუითჟინ ისნაუს მაგ ინჩილϩხ

Line: 11 ჩინ* მაშენამ* მურზაბეგი*
ჩინმაშენამ მურზა ბეგი

Line: 12 შუ̂ანე ჩიგარ* მეკϩშთალახ
შუანე ჟჲღარ მექϩშთალახ

Line: 13 ლელგუ̂ი შთϩქარ მიშიდენიხ
ლელგუი შთϩქარ მიშიდენიხ

Line: 14 გუ̂იბინა ლიზი-ლიჩედი*
გუიბინა ლიზლიჩედი

Line: 15 ქრისტესუა ოთჩათუპა
ქრისტესუა ოთჭათუნა

Line: 16 სავეთიშიშე ლამლეჟაი
სავეთიშიშე ლამლეჟაი

Line: 17 ქრისტესუა ხომეზϩრა
ქრისტესუა ხომეზϩრა

Line: 18 ნაფარცხას მიჩა ქორ ლარე
ნაფარცხას მიჩა ქორ ლარე

Line: 19 თაზილ მახვშიბ ივსელიანი*
თაზილ მახვშიბ ლივსელჲანი

Line: 20 თერალს მიჩა ლახმეჩენა
თერალს მიჩა ლახმეჩენა

Line: 21 სავიარ თერალშ ხოქარულა
სავიარ თერალშ ხოყარულა

Line: 22 ბათუ აუ̂კელდიშა მი ჭიშხს* ისგუ̂ა ლახმეჩენა
ბათუ აუქელდიშა ში ჭიშხ ისგუა ლახმეჩენა

Line: 23 მულახ მუჟალ ჯიბაჟინა
მულახ მუჟალ ჯიბაჟინა

Line: 24 ჴორჯი ლამარად მუშგუ̂ალარეშ
ხორჯი ლამარად მუშგუალარეშ

Line: 25 ლიჩადის ლექვა ოსღურიდ*
ლჲჩადის ლექვა ოსხურიდ

Line: 26 ბათურ მურზაბეგს* ხაძგერა
ბათურ მურზა ბეგს ხაძგერა

Line: 27 თოყე* მიჩა იფაშდუ̂იელ
თოკე მიჩა იფაშტუიელ

Line: 28 უსგუ̂ა შვანარს ჟილოხკურთხნი
უსგვა შვანარს ჟილოხკურთხნი

Line: 29 თხუმუ̂არ ოლჟი იგვრანალნϩხ
თხუმუარ ოლჟი იგვრანალნϩხ

Page: 87 Line: 30 მურზაბეგს* ბღუ̂ითთე ოხოსკϩნა
მურზა ბეგს ბღϩჲტთე ოხოსკϩნა

Line: 31 თოყის* მიჩა ჟილახოქო
თოყის მიჩა ჟილახოქო

Line: 32 უსგუ̂ა შვანარ ჟილოხკურთხნა
უსგუა შვანარ ჟილოხკურთხნა

Line: 33 თხუმუ̂არ უ̂ოლჟი იგრუანალეხ.
თხუმუარ უოლჟი იგრუანალეხ

Line: r1 Мурза-бег, котораго никто не мог никогда превзойти,
Line: r2 намеревается приступить к раззорению Сванетии. Собирает он
Line: r3 сбор, и вы, молодые князья Чегема, все просились быть его
Line: r4 товарищами. Двигаются они в сожженный понедельник и
Line: r5 в эту ночь их ночлег происходит у сосноваго корня. Вот
Line: r6 встают они на другое утро, все жалуются на сновидение, но
Line: r7 пуще всех Мурза-Бег: сванетския собаки лаяли, повыпадали
Line: r8 их клыки и зубы. И начали везде ходить сванеты осматривая.
Line: r9 О, да проклянет Иисус Христос подъем Сванетия и
Line: r10 да блогословит Напарцхи с его домами и сенокосными
Line: r11 местностями! Да состорятся те очи Тазиля старшаго Ливселиани,
Line: r12 которыми караулил он саветцев. Да состарятся те
Line: r13 руки и ноги твои, Бату Авкельди, который дал знать Мулаху
Line: r14 и Мужалю: приготовьте запасы для гостей, идите в нижний
Line: r15 Личади. Без Бату был-бы проколот Мурза-Бег! А тот
Line: r16 хвастает: моей веревкой шесть сванет свяжу, головы-же
Line: r17 их покотятся на лед. Соскакивает в обрыв Мурза-Бег,
Line: r18 вытаскивает свою веревку, связывает шесть сванет, и их
Line: r19 головы катятся на лед.

IX. Автандил.

Line: 1 ავთანდილ ასღრი* ლათხუ̂იართე
ავთანდილ ასხრი ლათხუიართე

Line: 2 თინათ* მიშგუ̂ი* გვი ი ქუ̂ინ
თინათ მიშქუი გვი ი ქუინ

Line: 3 ლეზიზ ლამო ლათხუ̂იართე
ლეზიზ ლამო ლათხუიართე

Line: 4 სϩ მიშგუ̂ი ლეზიზი მეიჯა რე
სϩ მიშგუი ლეზიზი მეიჯა რე

Line: 5 ისგუ̂ი ცხუ ლაკემად ჯასელუ̂ე
ისგუი ცხუ ლაქემად ჯასო̈ლვე

Page: 88 Line: 6 ანჩად ავთანდილ ჩაჟს* ლახსგურდა
ანჩად ავთანდილ ჩას ლახსგურდა

Line: 7 ასღრი* ლათხუ̂იართე
ასხრი ლათხვიართე

Line: 8 მიჩა ეხუ̂თ მოცქულ* ოთძϩზე
მიჩა ეხვთ მოცქულ ოთძϩზე

Line: 9 ავთანდილ ოშთ ანთახ
ავთანდილ ოშდ ანთახ

Line: 10 კალემქაენ აყბაში* ეშხუ
ქალემყაენ აკბაში ეშხუ

Line: 11 ავთანდილ გოშხთ მადანთახ
ავთანდილ გოშხთ მადანთახ

Line: 12 აჩად ლათხუ̂იართე ნათხუ̂იარე ხუ̂აი ადგარ
აჩად ლათხუიართე ნათხუიარე ხუაი ადგარ

Line: 13 კუ̂იცრა დახოხუ ხუ̂აი ადგარ
კუიცრა დახოხუ ხუაი ადგარ

Line: 14 ტახტ ადგე ჯიჯუ̂იშ ჩუ̂ესგურდა ეჩეჟი
ტახტ ადგე ჯიჯუიშ ჩვესგურდა ეჩეჟი

Line: 15 კედსგიდდა მილიონკა
ქედსგიდდა მილიონქა

Line: 16 სემი მარე ანღრიხ* ეჩხე ხი
სემი მარე ანღრიხ ეჩხე ხი

Line: 17 ჩესგურდად ამაბუ̂ გვა̈ბთ
ჩესგურდად ამბაუ გვებთ

Line: 18 ედო ჯოდიათ დემ* ა̄ჯფუშთე
ედო ჯოდიათ დემა̄ჯფუშთო̈

Line: 19 ფედიათე ეჯკϩდე
ფედიათე ეჯჴϩდე

Line: 20 მიშგუ ჴმალუ̂ას ჩესგურდათ
მიშგუ ხმალუას ჩესგურდათ

Line: 21 ამბაუ̂ მეკვთ ამბაუ̂ ხოჩა ახამბუეთ
ამბაუ მექვთ ამბაუ ხოჩა ახამბუეთ

Line: 22 ნაი მაი ამბაუ̂ აჯიმბუადხ
ნაი მაი ამბაუ აჯიმბუადხ

Line: 23 ნაი ხუ̂იდ სემი ლახბა
ნაი ხუიდ სემი ლახბა

Line: 24 სემიდა უ̂ახათაუ̂ლების
სემიდა უახათაულების

Line: 25 ონღურდადხ ლიცე* პილუშ* ონღურდადხ ლიცე* პილუშ*
ონღურდადხ ლიცეპილუშ ონღურდადხ ლიცეპილუშ

Line: 26 ეშხუ მარე სგობინ ლოგჴუ̂იდ*
ეშხუ მარე სგობინ ლოგხუიდ

Line: 27 მეშხა ჩაჟშ ჟიხასგურდა*
მეშხა ჩაშ ჟიხასქურდა

Line: 28 ღულაითხუმთ მარგლით ხადა
ღულაითხუმთ მარგლით ხადა

Line: 29 ხოხრა მუხბად ჟოგჩიშ
ხოხრა მუხბად ჟოგჩიშ

Line: 30 სგალეფხაჩი სგახაფხუ̂იჩე მარე
სგალეფხაჩი სგახაფხუიჩე მარე

Line: 31 ეჯნემ ჴმალთე ტოტილიეს* მადიშგედ
ეჯნემ ხმალთე თოთილიეს მადიშგედ

Line: 32 მადრაჴშ* ჩადკაჩე
მადრაგშ ჩადქაჩე

Line: 33 სერ ავთანდილ ანჩად მურყმა* ძϩრმუ ანქად
სერ ავთანდილ ანჩად მურკმა ძϩრმუ ანჴად

Line: 34 ლახჩედϩდა ალ მურყუ̂ამ* თეჟი ჲარ ღϩრი
ლახჭედϩდა ალ მურკუამ თეჟი ჲარ ღϩრი

Line: 35 თუ̂ითან მი ღური* მიოთკვანე ში̄რას
თუთან მი რღური მიოთკვანე ში̄რას

Line: 36 ჟიოდუნე მურყმა* შდულთეჟი*
ჟიოდუნე მურკმა შთულთეჟი

Line: 37 ჟიაჩად ჟიენთხეთინად მარჯან აფრესუ̂ან
ჟიაჩად ჟიენთხეთინად მარჯან აფრესუან

Line: 38 ენიე კოხკϩდ თარიელს ხადა ჲეხვთ.
ენიე ქოხქϩდ თარიელს ხადა ჲეხვი.

Line: r1 Автандил отправляется на охоту и говорит: "сердце
Line: r2 мое, душа моя, Тинатина, дай-же мне припасов на охоту!"
Line: r3 (отвечает Тинатина): "на что тебе мой запас, когда у
Line: r4 тебя есть стрелы и лук, которые прокормить тебя." -
Line: r5 Автандил пошел, сел на коня и едет на охоту. Жена его
Line: r6 посылает гонца, говоря: "возвратись, Автандил и поцелуй
Line: r7 хоть раз меня в щеку". Но не вернулся назад
Line: r8 Автандил, пошел на охоту и там так много набил
Line: r9 дичи, туров и фазанов, что из их костей устроил себе
Line: r10 тахту и, сев на нее, смотрел в зрительную трубу.
Line: r11 Смотрит, - идут три человека. û "Эй, садитесь, да скажите
Line: r12 новость; я ведь не пущу вас далеко и сумею привести
Line: r13 поближе к моей шашке! Садитесь, разскажите новость, да
Line: r14 только хорошую". (Они отвечают): "какую-же новость мы
Line: r15 можем сказать! Разве то, что мы три брата, три
Line: r16 Вахатурца, шли по берегу реки, и встречается нам впереди
Line: r17 нас один человек, сидевший на черной лошади, который
Line: r18 до колен был из жемчуга. Тогда наш младший брат
Line: r19 подоспел, чтобы схватить его, а этот человек сам
Line: r20 схватил его и, не захотев даже взяться рукою за шашку,
Line: r21 поранил брата одною плетью". û После этого Автандил
Line: r22 отправился вниз к башне и когда стали спрашивать: кто
Line: r23 взойдет на эту башню? û "Сам я пойду", сказал он:
Line: r24 "Жернов отброшу и взойду на самую верхушку башни". û
Line: r25 Взошел, открыл ее, взял оттуда Меруджан Апрезион и
Line: r26 привел ее Териелю, котораго она сделалась женою.

Добавлено (2008-04-11, 7:56 Pm)
---------------------------------------------
X. Заклинание против дурного глаза.

Line: 1 ლაჯუნეზირი ლაჯუმეზირი
ლაჯუნეზჲრი ლაჯუმეზჲრი

Line: 2 პათალქუ̂ენ ლაჯუმეზირი
ნათალყუენ ლაჯუმეზჲრი

Line: 3 ჯოდიაშ ხე სია ფედიაშ ხე სია
ჯოდიაშ ხე სია ფედიაშ ხე სია

Page: 90 Line: 4 თო̈თნა ლϩთეი მეშხე* ლϩთე ხე სია
თო̈თნე ლϩთეი ნეშხე ლϩთე ხი სია

Line: 5 წϩრნϩ ლϩთე ხე სია მაი ჯრულიშ ხე სია
წϩრნϩ ლϩთე ხე სია მაი ჯრულიშ ხე სია

Line: 6 ისგუ̂აუ თხუმთ ჯიშურა
ისგუაუ თხუმთ ჯიშურა

Line: 7 ალეს ხოჩემიშ ჯვარიშ სთარუნ ხაკ
ალეს ხოჩემიშ ჯვარიშ სტარუნ ხაქ

Line: 8 ალეს მუშურიას ჭალაიშუ მუგხუ̂არ
ალეს მუშურიას ჭალაიშუ მუგხუარ

Line: 9 ეჯგϩრგინა ღუ̂ერღადარუ ჯაშუ̂იდ
ეჯგϩრგინა ღუერღადარუ ჯაშუიდ

Line: 10 ისგვა გვისი მუჭოდს
ისგვა გვისი მუჭოდს

Line: 11 ამის ხოჩემიშ ჯვარიშ სთარუნ ხაკ
ამის ხოჩემიშ ჯვარიშ სთარუნ ხაქ

Line: r1 Молюсь, молюсь, молюсь против сглазыванья. Издалека-ли
Line: r2 ты, неиздалек-ли ты, с белыми-ли, с черными-ли
Line: r3 глазами ты, с красными глазами-ли ты, какой-бы ты веры ни
Line: r4 был, сам повреди своей голове! Сделай над этим
Line: r5 благодатное знамение креста! Того, кто повредит, пусть венчает
Line: r6 река с ея белыми камнями; пуст горячие угли разгребут
Line: r7 на груди у твоего сердца! Сделай над этим благодатное
Line: r8 знамение креста!

Б. Ингурская Сванетия.

a) Кальское общество (Георгий Гасвиани)

I. Народная песня.

Line: 1 ლიმჩი ლი უ̂ო ჲახქარს*
ლიმჩი ლი უო ჲახქარს

Line: 2 გივერივო̈გელა ხითხუ̂ილი უ̂ო ჲერხუ̂ის
გივერივო̈გელა ხითხუილი უო ჲერხუის

Line: 3 ჭანგული უ̂ო დისკა ისგვაი უ̂ო ჯუღვან
ჩანგული უო დისქა ისგვაი უო ჯუღვან

Line: 4 ლაროლი უ̂ოი დისკა კარული* უ̂ო ჯიგან
ლაროლი უოი დისქა ყარული უო ჯიგან

Line: 5 უ̂ოშაში უ̂ოი ჯიჯმიშ
უოშაში უოი ჯიჯმიშ

Line: 6 ნაშთღუნდ უ̂ოი ჯუღვან
ნაშტღუნდ უოი ჯუღვან

Line: 7 ღვაშაში უ̂ოი ტუფულდ*
ღვაშაში უოი თუფულდ

Line: 8 ცხეკისი უ̂ოი თუბერზ
ცხეკისი უოი ტუბერზ

Page: 91 Line: 9 დემ* ხაიუ̂ოცური ჩიეშიუ̂ო
დემხაიუოცური ჩიეშივო

Line: 10 მეთხვიარს ეჩნუნ ჲავოიხოჩა
მეთხვიარს ეჩნუნ ჲავოიხოჩა

Line: 11 ჩის ღალ* ივომუნე ჩის ღალ* ივოთუნე.
ჩის ღალივომუნე ჩის ღალივოთუნე.

Line: r1 О ты, Георгюшка, состаревшийся в.... ты думал
Line: r2 идти вперед к иерховому дереву, о тебе думаю я. В....
Line: r3 стоял караул; увы, сколько костей было навалено! для
Line: r4 похорон у тебя был большой тур, каждаго из них не
Line: r5 оставляет в лесном ущелье твое ружьецо. Увы, говорю
Line: r6 тебе, какому охотнику ты это-бы дал и чем-бы ты его
Line: r7 напоил?

Line: n.1 Примечание: Эта песня осталась мало понятной Али Гардапхадзе, который присутствовал при ея записывании.

b) Мулахское общество (Ў.Ў)

I. Пословицы.

Line: a მუქვს ესერ ნამვრთალოშ ნისკარტ ახშიხენა ეჯი ჯეყარ ი სი.
Говорят, что у голубя от честности клюв сгорел; так случилось и с тобою.

Line: b ბებშვს ესერ მუგვანე ხალატ ეჯი ხი სი
Говорят, что тот мальчика любит, кто его заставляет плакать; таков и ты.

Line: c მუბიზ ბაპს ი დიკვენ მობიზ ხოხალ.
Когда поп сыт, то он думает (знает), что и дьякон сыт.
II. Загадка.

Line: 1 სგან ზϩსხი ლი ქამენ ფϩრი ეჩურ მარა მათხაყა.
Внутри сырая, снаружи сухая, но без нея человек никуда не годен (квашня).

Line: 1 უ̂ო საბრელა გიერგ დადუ̂ანე
უო საბრელა გიერგ დადუანე

Line: 2 დო̈შდი* ჰამას ჟივხვიგნალე
დო̈შთჲ ხამას ჟივხვიგნალე

Line: 3 ბერგილდ ბარჯას უ* მასდანდა*
ბერგჲლდ ბარჯას უმასთანდა

Line: 4 ქაუ̂ხვაგენა* გუალდის ტუბას*
ქაუხვაგენა გუალდის თუბას

Line: 5 სგავხვაგენა* გუალდის ტუბას*
სგავხვაგენა გუალდის თუბას

Line: 6 ბერგილდ ბარჯხან ჩუვმიკიდა
ბერგილდ ბარჯხან ჩუვმიკჲდა

Line: 7 ლიცϩლდ ტუ̂იბხან* ქაუ̂მიფუშდა*
ლიცϩლდ თუიფხან ქაუმიფუშთა

Line: 8 ლუსუ თუთნიშ ქვინ ლამჴანდა*
ლუსუ თუთნიშ ქვინ ლამქანდა

Line: 9 მიჯვრალ თხუმას უ* მიშკემფეხ
მიჯვრალ თხუმას უმიშკემფეხ

Line: 10 ტოტარ* უ̂ეშგმალ ჟილამკულთხნეხ
თოთარ უეშქმალ ჟილამქულთხნეხ

Line: 11 ქავმაგენეხ სავალ ზაგარს
ქავმაგენეხ სავალ ზაგარს

Line: 12 ჭϩშხარე ზϩცხ ღუ̂არსემისგა
ჭϩშხარე ზϩსხ ღუარსემიზდა

Line: 13 მადილ მიშგუ* ოსმანს ხერალ
მადილ მიშკუ ოსმანს ხერალ

Line: 14 მასარ ჯაბრალ შϩყს ხოჩხϩნალხ
მასარ ჯაბრალ შϩყს ხოჩხϩნალხ

Line: 15 ოსმან ჯაბრალ ქაუ̂ლამომე ....
ოსმან ჯაბრალ ქაულამომე...

Line: r1 О несчастный Гиерг Дадуани! Он встал утром в
Line: r2 понедельник, положил на плечо тяпочку и вышел в
Line: r3 Гвальдийское ущелье. Зашел он в Гвальдийское ущелье,
Line: r4 снял с плеча тяпку и стал проводить из него воду. Но
Line: r5 осетины почуяли табачный запах, стукнули ему по голове
Line: r6 горной палкой и вот, завязав Гиергу назад руки,
Line: r7 вступили на перевал осетины. Так и текла ручьем с ног
Line: r8 моих кровь, но да будет моя благодарность Осману! У
Line: r9 спины засунуты были у меня лишния лапти и эти лапти
Line: r10 дал мне Осман....

c) Бечойское общество (Розан Квициани)

Добавлено (2008-04-11, 7:57 Pm)
---------------------------------------------
I. Сказка о трех царских сыновьях.

Line: 1 ამეჩ არი კესერ სემი გეზალ ხორდა უჩიჟა სოფელ ჩი ლადეღ
Line: 2 ლუზჲრარდა ხეხო̈რალდა კესერს ეშო გეზალ ქაუაჩიჟე ლოჴერნე
Line: 3 სემი აფხნექ ჲაძჲზე ლაჩიჟალთე სემი ზა ხად შუკჟი ათასდახ
Line: 4 ხოშა ლეწფერს ეშუ ბალე ახკჲჩახ სამარა კარაუდ ქათხადო სამ ჩაშ
Line: 5 ლუზუბთ ქათხადო ეჩქას ათომბაჟინ კესერიშ გეზალს მიჩა მუს
Line: 6 მეზესჲრ ხომბუალა ალი სერ მადმახომბალა ეურდჲსერ ჯოდიათე
Line: 7 ათხედჲნახ ჟაუეჭონხ ჟეშჭონხ ეჩქა ქორდ ანტახ მიჩა მუს ხაქუე
Line: 8 იმღესირ ომტეხელე ჲმღესჲრ ჯოდია ჲმს ესერ ღუმარდ ეჯგუარ
Line: 9 ლეწფერს ერე ეშხუ ბალე ჩჲნერ ქათხარახ მიჟი მინე ჩაჟი ხე
Line: 10 ხუდესჲრჯი ეჩიჩუ ხამეშ ჭაიშლათრე მადმი ალი ხაქუე მიჩა ბაბად
Line: 11 სოფელ ჩოდე აძურონხ ეშუ გეზალ ლაჩიჟალთე ქავა̄ძϩზე მალესქϩრე
Line: 12 გეზალ ქაძϩზე სემი ზა ხად შუკჟი ეჯგუარ ჯოდიათე ათჴედϩნ
Line: 13 ჰამსე ჲბრალდა ეჩქას ში ლოხელ მაზუაბს ში ჩუათუნქროვან ეშუ
Line: 14 ფხულე ათემბაჟჲნე ეჩქას ხეუთϩლათუფერთე ომჩედელით ეჩქას
Line: 15 ოშთათახ მიჩა ბაბას ქოხუმბავეხ ჲმღესჲრ ომთეხელიხ გოშთ სურუ
Line: 16 ჯოდიათე ანჴედϩნ მაზუაბ ონხუიდა ლაბრალჟი ეშუ ფხულე
Line: 17 ჩამუნქროვან ეჩქას ანბაჟჲნი გოშთ ოშთათახ ეჩქა დემეღმუშ
Line: 18 ოჩიჟანთ ათხე სოფელ მესმათ ჩუად ადნაზვრან მანეს მაღრო̈ნე
Line: 19 გეზალ ქაუჩიჟე მაგრო̈ნა გეზალ დემიჩო მიჩა ლახბა დეშესϩრ
Line: 20 ოლჩიჟელიხ, ჯესϩრ დეშიჩიჟალე სერ სოფელ ხაჯიმადახკიდ მელთერ
Line: 21 აჩად ლახჭედდა მელთერს ბაბა დემესϩრხეხჩენი უჩიჟალად იმჟესϩრ
Line: 22 ხოთერ ყუირედადად ხაქუე მიჩასϩრ ბაბას ხაქუე უკცჲრესϩრ
Line: 23 ქორისქა რაშესϩრ ხობ ეჯი ქოვლახუემ ეჩქასესϩრ ჲϩრესϩრ ლაჩიჟალთე
Line: 24 ქესϩრ ელახომეს ეშუესϩრ წϩროლ ყორჟი ქუინისასქა ხას
Line: 25 ეჯესϩრ ჲორი შთენϩნსქა ჟაუხახϩდ მადესϩრ დემესϩრ ღϩრი
Line: 26 ლაჩიჟალთე ელ მიჩა ბაბად ადსესთქე ეჩქას მადეტათყაჩ სოფელ აჩად
Line: 27 რაშ ქოლახომ მიჩა ბაბად ეშუ ჯიხახϩდ წჲროლ ჲორ შტუნენსქა
Line: 28 დეცენ ლამერუად ათუაფ ეშხუ ზა ხად ეჯი მესმა ზაუ ხახϩდϩდ
Line: 29 აუღუად ათუიფ დეცე ლამერუად ეჩქას ჩუადϩგან მესმა ზაუ ეშუ
Line: 30 მარე მინდრიშ ყომანგრი აფუშთ ცხუი ქო̈მედ ნებგუაის ქახახϩდ
Page: 94 Line: 31 ცხუი გოშთ ლახტახ ჰულაიქა ესუსთე გუნ ათϩმბაჟϩნ მიჩესϩრ ცხუ
Line: 32 უსქუა მარე გეშესϩრ ხოგუჩეშ ჲარესერ ლϩმარ ამგუერ მარე
Line: 33 მიჩე ცხუი გოშთ ლოხტიხა აჯიად ახფუშთ ეჩქას ოშთუდ ლახტახმ
Line: 34 გუნ ათემბაჟϩნ მესმაში სქახჯუქრე ამნემ ლერსქუანხენ
Line: 35 ლოხქიაბ ბაზე სერ მიჩა ნაქუ ჩუემინ.

Line: r1 Жил-был здес один царь, у котораго было три
Line: r2 холостых сына. Один из сыновей каждый день собирался
Line: r3 идти в селение и умолял отца женить его. Вот послал
Line: r4 отец его с тремя товарищами жениться. Три года они
Line: r5 находились в дороге и вот наконец зашли в такой
Line: r6 громадный буковый лес, что, когда они сорвали один листок,
Line: r7 то это оказалось достаточным для еды трех лошадей.
Line: r8 Обрадовался тогда царский сын, что мог наконец о чем-либо
Line: r9 поразсказать отцу, а то и разсказать было нечего. зашли
Line: r10 они далеко, шлялись вниз и ввер (без толку) и
Line: r11 вернулись домой к отцу (царевича). Тот и спрашивает: ну
Line: r12 что, с чем вернулись, зачем так далеко были? А вот
Line: r13 был я, говорит тот, в таком большом лесу, что одного
Line: r14 листа было достаточно для лошадей.... петь. Это он
Line: r15 сказал своему отцу. И вот опять они собрались в деревню
Line: r16 с тем, чтобы снова (отец) послал одного сына жениться.
Line: r17 Тот послал средняго сына, и он был три года в
Line: r18 дороге и прибыл в дальнюю страну; здесь когда он
Line: r19 утром стал мить руку в роднике, то один палец его
Line: r20 золотым сделался. Очень он обрадовался; они отправляются
Line: r21 домой, возвращаются и вот разсказывают отцу:
Line: r22 потому назад вернулись, что очень уже далеко я зашел,
Line: r23 до тех пор, пока не нашел такого родника, что, когда
Line: r24 умылся, то один палец золотым сделался; тогда я удивился,
Line: r25 вернулись назад и потом уже нигде не могли найти
Line: r26 жены. В третий раз опять собрались с деревню, чтобы
Page: 95 Line: r28 женить хотя младшаго сына. Но младшый сын не хотел, -
Line: r29 говорил: если мой братья не могли жениться, то я
Line: r30 подавно не смогу. Деревня не оставала, и младший сын
Line: r31 отправился к знахарю и говорит ему, что его отец не
Line: r32 останет от него, если он не женится и, как он
Line: r33 полагает, ему нужно поступить, Энахар говорит: скажи
Line: r34 твоему отцу, что в одном доме на пустыре привязана
Line: r35 раши и что, если ее даст, то ты найдешь жениться.
Line: r36 Если даст, то знай , что над дверью там лежит молоток:
Line: r37 им ее ударь по обеим ушам, а если нет, то уже скажи,
Line: r38 что не пойдешь жениться. Отец его разсердился на это,но
Line: r39 когда сын все не отставал, то пошол в деревню и отдал
Line: r40 ему раши. Тот ударил ее по обеим ушам молотком, и
Line: r41 вот она скрылась на небе в облаках. Прошел год, прошло
Line: r42 и три года и вот пропал третий сын, а так как он
Line: r43 отправился на небо в облака, то и думали, что он помер.
Line: r44 А тот на третий год пустил в долину стрелу в лоб
Line: r45 одному человеку и стрела его назад вернулась.
Line: r46 Положил ее младший брат на колени, обрадовался, подумал:
Line: r47 кто-же это таков, если мою стрелу и шестеро не могут
Line: r48 одолеть, а от него она назад вернулась. Опять ее пустил
Line: r49 и опять она вернулась. Сильно он удивился, обошел этого
Line: r50 человека справа и в эту ночь свое слово исполнил.

Добавлено (2008-04-11, 7:57 Pm)
---------------------------------------------
II. Царица Тамара.

Line: 1 უ̂ორიაიდელა თამარ დედფალ
უორიაიდელა თამარ დედფალ

Line: 2 თამარე ქაილღოსე თამარე
თამარე კაილღოსე თამარე

Line: 3 შინარ დედფალ თამარე
შინარ დედფალ თამარე

Line: 4 თამარ დედფალ თამარე
თამარ დედფალ თამარე

Line: 5 ლაჩქილ მადუ თამარე
ლაჩქილ მადუ თამარე

Line: 6 ლაჩქილ ამსად აშერ
ლაჩქილ ამსად აშერ

Line: 7 ქოშულ* მადუ თამარე
ქოშულ მადუ თამარე

Line: 8 უ̂ორიაიდელა თამარე
უორიაიდელა თამარე

Page: 96 Line: 9 უ̂ორდაშინა თამარე
უორდაშინა თამარე

Line: 10 შდϩქილ* ჯაგან მარგალიტ*
შთϩქილ ჯაგან მარგალიდ

Line: 11 ფათუ ჯაგან აბრეშუმიშ
ფათუ ჯაგან აბრემუშიშ

Line: 12 უ̂ორდაშინა თამარე
უორდაშინა თამარე

Line: 13 ჩაფრიდ ამსად ეცერისგა*.
ჩაფრიდ ამსად ეცერისქა.

Line: r1 Вот царица Тамара, у которой нет лечака, а лечак
Line: r2 так остался; нет и туфлей! Вот Тамара, у которой зубы
Line: r3 торчат жемчужные, а волосы шелковые! Вот Тамара,
Line: r4 которой нагрудник положен в Эцерах.

III. Песня об ушкульских молодых людях.

Line: 1 უშგულას* მახ* ათქუთან
უშქულას მახ ათყუთან

Line: 2 ლალხორ* ჯარახ* მიშლადღიშ
ლალხორჯარახ მიშლადღიშ

Line: 3 დამკაჯეშ ქათქუთანდ*
დამქაჯეშ ქათქუთანდ

Line: 4 ლიბრალ დო̈შდიშ* ლეჟ' ესხϩრϩდ
ლიბრალ დო̈შთიშ ლეჟ ესხϩრϩდ

Line: 5 შხარი* ტუბის* ქარუ̂ენ* აჯხუ̂იდ
შხარითუბის ქარუენ აჯხუიდ

Line: 6 დამშკა ჟივეშ კაჯი ჰაბიხ
დამშქა ჟივეშ ქაჯი ხაბიხ

Line: 7 ლირთალ ფოყას* ლალთარ ღერთემ
ლირთალ ფოქას ლალთარ ღერთემ

Line: 8 შϩნ ლაჯემხ ჲერხის ანთახ
შϩნ ლაჯემხ ჲერხის ანთახ

Line: 9 სგიმხენ* ლიზი ეჯი ლϩქდუდ*
სქჲმხენ ლიზი ეჯი ლუკთუდ

Line: 10 მადე* ჩემინხ* ბაზი სადგუ̂ემ იმა̈გ* უ̂ერი*
მადეჩემინხ ბაზჲ სადგუემ იმეგუე რი

Line: 11 ბაზი სადგუ̂ემ ბერჟა* ფაჩარს*
ბაზჲ სადგუემ ბერჟაფაჩარს

Line: 12 ბაზის ვახშამს ჲარ ოხკიდე*
ბაზის ვახშამს ჲარ ოხჴჲდე

Line: 13 ბექა ოხკიდე* უ̂აშა̈რ თხუმა̈რს
ბექა ოხჴჲდე უაშერ თხუმერს

Line: 14 მϩხარ ძინა̈რს ჟანϩგანხ
მϩხარ ძჲნერს ჟანϩგანხ

Line: 15 ჰაბი უშხუ̂არ ხეცხიდალხ
ხაბი უშხუარ ხეცხიდალხ

Line: 16 ლეჟ' ესღურიხ შხარი* ტუბას*
ლეჟ ესღϩრიხ შარითუბას

Line: 17 ნაზუ ჯϩჟოხ დამკაჯემ
ნაზუ ჯϩჟოხ დამქაჯემ

Line: 18 ი სგა̈ჯიქან* ჩუხაქუძღი მუსულდ
ჲ სქეჯიქან ჩუხაქუძღი მუსულდ

Line: 19 სგალაჩბურთინეხ* მუსულდ
სქალაჩბურთჲნეხ მუსულდ

Line: 20 მემბუალდϩ აჯქათხ ჟახϩლდ
მემბუალდϩ აჯჴათხ ჟახϩლდ

Page: 97 Line: 21 ეშუ ქრისდე* ჩოთმეზϩრად
ეშუ ქრისტე ჩოთმეზϩრად

Line: 22 ამა̈ჩოშ მერდϩ მარე
ამეჩოშ მერდϩ მარე

Line: r1 Двинулись ушкульские молодые люди. У них был
Line: r2 сбор в воскресенье, и они двинулись к самому сатане.
Line: r3 Умывшись, вы отправились в понедельник (и шли) до тех
Line: r4 пор, пока не добрели до Шхаритубы, где наверху были
Line: r5 привязаны сами черти. Предугадать это дал возможность
Line: r6 Бог; некоторые решили вернуться и отправиться к
Line: r7 кислой воде, а эти молокососы не захотели. (Их спорили):
Line: r8 где-же вы найдете убежище на ночь? Нашим убежищем
Line: r9 будет Бержапачар. Кто-же вам принесет на ночь ужин?
Line: r10 Нам принесет Бека головы туров. Встали на другой день
Line: r11 утром, стали друг с другом спорить; отправились на
Line: r12 восток к Шхаритубу, где шли те следы, которые врезал
Line: r13 сатана и там смешались со снежком. Но разсказчики,
Line: r14 может быть, ошиблись. (Во всяком случае) да блогословит
Line: r15 Иисус Христос здесь присутствующих людей.

Добавлено (2008-04-11, 7:58 Pm)
---------------------------------------------
IV. Бимурзел.

Line: 1 უ̂ო საბრილა ბიმურზელა მესტიელაშ
უო საბრილა ბიმურზელა მესტიელაშ

Line: 2 მანოლ ჯალტან ფიდიანშერ
მანოლ ჯალტან ფიდიანშერ

Line: 3 მანოშ ბექა ლათხუ̂ორს ხორდა
მანოშ ბექა ლათხუორს ხორდა

Line: 4 მანოლდ მეცქუ̂ილ* ქოძისე
მანოლდ მეცქუილ ქოძიზე

Line: 5 ბიმურზელად წϩრნე* ყუ̂არილ* ჟილაჰინგრე
ბიმურზელად წჲნე ქუარილ ჟილაჰინგრე

Line: 6 სგალამუშგვრან მანოლს
სქალამუშგვრან მანოლს

Line: 7 მანოლ ბიმურზელას თხუ̂იმ ქალახომ*
მანოლ ბიმურზელას თხუიმ ქალახომ

Line: 8 ეშხუ ისტამ ბექაის ლახისტამ
ეშხუ ისტამ ბექაის ლახისტამ

Line: 9 მიჩა თოფი ბიმურზელას ჩო̈თრაშვა
მიჩა თოფი ბიმურზელას ჩო̈თრაშვა

Line: 10 ამის ბექა ხოხფირა
ამის ბექა ჟოხფირა

Line: 11 მანკუ̂ი ღუ̂აშა ჩუმაკჲრკა
მანკუი ღუაშა ჩუმაქϩრქა

Page: 98 Line: 12 აშ* ხოლბინა* ლიზ-ლიჩედ* აგიდ მიჩა
აშხოლ ბინა ლიზლიჩედ აგიდ მიჩა

Line: 13 ყორს ლახაგან ლახუ̂ბას* მიჩა
ქორს ლახაგან ლახუას მიჩა

Line: 14 ლახბა ყორ* ემკარედ*
ლახბა ყორემ კარედ

Line: 15 ლახბა ტოტს* ხასდახ*
ლახბა თოცხასტახ

Line: 16 ლახბა ამჟი იმღა ხიჩოდ
ლახბა ამჟი იმღა ხიჩოდ

Line: 17 ბიმურზელად მანოლ ოგღე*
ბიმურზელად მანოლ ოღგე

Line: 18 ამღა სგაი* ნომ* ფეშნიდ*
ამღა სქაი ნომფეშნიდ

Line: 19 ამის ბექა ლაგჩემნალი
ამის ბექა ლაგჩემნალი

Line: 20 ქალაკუთხ* მიშგუ* ხϩრი
ქოლაყუთხს მიშქუ ხϩრი

Line: 21 ყორს* ხუ̂აგნენა ბიმურზელას
ქორს ხუაგნენა ბიმურზელას

Line: 22 ბიმურზელას მანოლ ლაჴუ̂რას* ყორში*
ბიმურზელას მანოლ ლაყურას ხორში

Line: 23 ქალაკუთხვა* მიშგუ* ხϩრი
ქოლაყუთვა მიშქუ ხϩრი

Line: 24 სამწუნდ ლაჴუ̂რა ნა̈ჲ* ოლϩრშედ*
სამწუნდ ლაყურა ნეულორშედ

Line: 25 ტყუ̂იფ* ათღანდა* კუთხვას* მიშგუ*
თყუიფათონდა ყუთხვას მიშქუ

Line: 26 ჭიშხ* ანკაჩე ბიმურზელად
ჭიშქ ანკაჩე ბიმურზელად

Line: 27 ტახტის ქამჩუ* ჭიშხ* ანკაჩე*
ტახტის ქამჩუ ჭიშქ ანკაჩე

Line: 28 ამ* ჯიბინა* ლამთილთე ლიზ-ლიჩედი
ამჟი ბინა ლამთილთე ლიზლიჩედი

Line: 29 ქორს ლოხუ̂აგნ ლამთილს მიშგუ̂ა*
ყორს ლოხუაგნ ლამთილს მიშქუა

Line: 30 ლამთილ მიშგუ* ნაჭვლაშ არშვნეხ
ლამთილ მიშგუ ნაჩვლაშ არშვნეხ

Line: 31 ჩიდ მა* ხეჩენი* ნაჭვლაშდ*
ჩიდ მახეჩენი ნაჩვლაშთ

Line: 32 ჩიდ ხეჩენი წϩრნϩ* ყუ̂არილ
ჩიდ ხეჩენი წϩნϩ ქუარილ

Line: 33 სამწუნ ნაჭვლაშ ნა* ლალბიშად*
სამცუნ ნაჩვლაშ ნალალბიშად

Line: 34 ხოშას სემუნ სგამ* ჯისგურდა*
ხოშას სემუნ სკამ ჯისქურდა

Line: 35 ტყუ̂იფ* ათღანდა* კუთხვას* მიშგუ*
თყუიფათონდა კუთხვას მიშქუ

Line: 36 ჭიშხ* ოხკაჩინ ხოშა სემუნ
ჭიშ ოხქაჩინ ხოშა სემუნ

Line: 37 სგამ* სგამჩუ* ამ* ჯიბინა* ლიზ-ლიჩედი
სკამს ქამჩუ ამჟი ბინალ ლიზლიჩედი

Line: 38 აგიდ მიშგუ* თუ̂ითი სოფელს სგახუ̂აწსიგი*
აგიდ მიშქუ თუითი სოფელს სქახუაწჲგი

Line: 39 თეთნა შხარილ გოისინე
თეთნე შხარილ გოისინე

Line: 40 უბნა* კეცϩლს* ჟილოხბინისგ*
უბნაკეცϩლს ჟილოხბინისქ

Line: 41 თუ̂ით* ამ* სოფელს ჩუღვაწϩგი
თუითემ სოფელს ჩუღვაწϩგი

Line: 42 ეშხუ მეცქუ̂ილ* მანოლ დომ* ძϩზი
ეშხუ მეწქუილ მანოლ დომძϩზი

Line: 43 მა ჯაღდენა* ჭაშმიშ და̈გრა
მა გაღდენა ჭაშმიშ დეგრა

Line: 44 ეჯი გარ* ესენ ნუმო* ხოხალ*
ეჯი გარესენ ნუმოხოხალ

Page: 99 Line: 45 ეშხუ* სერ* ჯϩმილ ეშხუ ნებგუ̂ი
ეშხუსერ ჯϩმილ ეშხუ ნებგუი

Line: 46 მეშხე ჟავ* ესლაფრე* ჯესϩრიჟე ბექაი.
მეშხე ჟავესლაფრე ჯესϩრიჟე ბექაი.

Line: r1 О несчастный Бимурзел местийский! Он любил Мано
Line: r2 Пидианову! Когда Манов Бека был на охоте, отправил
Line: r3 к ней посланца, чтобы он предупредил ее: Бимурзел-де
Line: r4 оседлал своего краснаго мерина. Когда он пришел в
Line: r5 гости к Мано, то отдалась Мано Бимурзелю. Вот и Бека
Line: r6 приснился сон, что его ружье разобрал Бимурзель. Стало это
Line: r7 ему неприятно и как только ему достался первый тур,
Line: r8 стал уходить и прибил к себе домой к своим братьям.
Line: r9 Эй вы, братья, отворите-ка двери. Проснулись братья.
Line: r10 (И говорит он:) зачем вы так, братья мои, сделали,
Line: r11 что Бимурзель мог отнять мою Мано. Но не
Line: r12 безпокойтесь об этом, так как, если так стряслось с Бека,
Line: r13 то ружье мое опять мне достанется. Подошел он к дому
Line: r14 Бимурзеля, где тому Мано стлала постель. Мое ружье мне-же
Line: r15 достанется; нет ты еще не постлала настоящей постели!
Line: r16 Раздался выстрел из моего ружья и задрал ножки Бимурзель;
Line: r17 упал на тахту и задрал ноги.Тогда Бека пошел к дому
Line: r18 жениных родителей и подошел к их двери. Этот дом
Line: r19 упоминает о вене. Что-же лучше: вено или красный
Line: r20 мерин? Ну, мы отберем настоящее вено! Тогда сидел
Line: r21 старший брат жены на скамье и вот раздался выстрел из
Line: r22 моего ружья. Задрал ноги старший брат жены, упал на
Line: r23 скамью; тот-же ушел, Тепер я приглашу в мой дом по
Line: r24 одному всю деревню, зарежу быка с белым пятном на
Line: r25 лбу и открою непочатый кувшин, и приглашу по одному
Line: r26 всю деревню. Прислала Мано посланца сказать зачем убил
Line: r27 ея мужа. Пусть-же не говорит она этого и не знает,
Line: r28 так как иначе ея один брат черным свой лоб да
Line: r29 накроет....

Добавлено (2008-04-11, 7:59 Pm)
---------------------------------------------
V. Грузинированная Бечойская песенка.

Line: 1 სანადირო მევიარე ვისმეკალსა

Line: 2 ევიარე ბალქეთიშა მინდორიშა

Line: 3 შუა ბალქეთში კოშკი ნაუხე სამძელშა მოვარე

Line: 4 უერსადნაუხე კარი მისი შევიხედე აკოშკაშე

Line: 5 შემებრალა ყოფა მისი შემებრალა ორძელსა რი

Line: 6 შამოკარის შიჩავთეხე კარი მისი

Line: 7 შემებრალა ყოფა მისი უორთითშუა წჲნგი ქონდა

Line: 8 წევიკჲთხე მემებრალა ყოფა მისი

Line: 9 ეშუგელვა ჩოთმეზჲრა

Line: r1 я обходил, не отдыхая, на охоте, я обходил
Line: r2 Балкетскую долину. Среди Балкети я увидел башню, обошел ее
Line: r3 три раза, но дверей ея не увидел. Наконец всмотрелся в
Line: r4 окошко и пожалел об его житье бытье. Пожалев-же,
Line: r5 ударил два раза и, разбив двер, опять пожалел об его
Line: r6 житье битье. У него было между пальцами письмо; я его
Line: r7 прочел и еще раз пожалел об его житье-бытье. Да
Line: r8 будет благословен Ешугелва!

d) Эцерское общество. (Бимурзель Апрасидзе).

I. Джачвлян.

Line: 1 უ̂ო საბრელა ლებსუღ ჯაჭვლან რერა
უო საბრალე ლებსუღ ჯაჭვლან რერა

Line: 2 რერა ეშხუ ლეთილ ხოლა ხარა რერა
რერა ეშხუ ლეთილ ხოლა ხარა რერა

Line: 3 რერა ლაფსყალდაში* ყორალისგა* რერა
რერა ლაბსქალდაში ქორალისგა რერა
Line: 4 ეჯ ბუშარე ხოლა ბუშო̈რ ლახმულდარე
-- ეჯ ბუშარე ხოლა ბუშო̈რ ლახმულდარე --

Line: 5 აბჯარს უთხმულდ მებიშდოლდახ
-- აბჯარს უთხმულდ მებიშდოლდახ --

Line: 6 ჟილა̈მბერკჩეხ ოშϩმალ ჭურე
-- ჟილემბერქჩეხ ოშϩმალ ჩურე --

Line: 7 ჩუ* ღალ* ლამკითხ* მაგარდ არდე
-- ჩუღალლამკჲთხ მაგარდ არდე --

Line: 8 უ̂ოჯლეკედი გუაშა̈რალ
-- უოჯლექედი გუაშერალ --

Line: 9 მიშგუ̂ი ლირმი ლახϩდϩნხი
-- მიშგუი ლირმი ლახϩდϩნხი --

Page: 101 Line: 10 ჩუიჯ მიცუ̂ირად ჩუიჯ მიდგარად
რერა ჩუიჯ მიცუირად ჩუიჯ მიდგარად რერა

Line: 11 ლექვაი ჲოხკა სუფ ლექვა
-- ლექვაი ჲოხქა სუფ ლექვა --

Line: 12 უ̂ოჯლეკდია შამფრანარ
-- უოჯლექდჲა შამფრანარ --

Line: 13 ჩუიჯ მიდგარად ჩუმიცვირად
-- ჩუიჯ მიდგარად ჩუმიცვირად --

Line: 14 ქაჯ* ღალ* ამკითხ ჲეცერითე
-- ქაჯღალამქჲთხ ჲეცერითე --

Line: 15 სავაშ მურზა ჯაბრალს ხაშდბა*
-- სავაშ მურზა ჯაბრალს ხაშთბა --

Line: 16 ლებსუყიში* ლაუ̂დიაშ ჯაბრალს
-- ლებსუქჲში ლაუდიაშ ჯაბრალს --

Line: 17 ქაჯამგზავრე* მერმა ლადეღ
-- ქაჯამგზავრე მერმა ლადეღ --

Line: 18 ლექვა* ესგა* ჩუბეჴევთე*
-- ლექვო ესყა ჩუბეკევთე --

Line: 19 ჲეშხუ ზურალ შუკვისგა* იგვნი
-- ჲეშხუ ზურალ შუგვისგა იგვნჲ --

Line: 20 სი* ღალ* ამღა ნუნ* ფეშენი*
-- სჲღალ ამღა ნუნფეშენი --

Line: 21 მახარ ლამსგი ყორს* ლაჯგენი
-- მახარ ლამსგი ქორს ლაჯგენი --

Line: 22 ლექვა ამაიო̈ხ ტუბიშ* ლექვა
-- ლექვა ამაიო̈ხ თუბიშ ლექვა --

Line: 23 სგუ̂ებინ ემშოღ ასლან მურზა
-- სგუებინ ემშოღ ასლან მურზა --

Line: 24 გოშგინ* მაჭიმ ლაშგარ ჭურე
-- გოშქინ მაჭიმ ლაშგარ ჩურე --

Line: 25 ჩულაჭკედუნ სარგილთე ჩუ
-- ჩულაჯჴედუნ სარგილთე ჩუ --

Line: 26 მაგ ლათრას ლაგსიბუდს სარაგს
-- მაგ ლათრას ლაგსიბუდს სარაგს --

Line: 27 მი* ღალ* გოშთ მისკინა
-- მიღალ გოშთ მისკინა --

Line: 28 მანკუ̂ი თო̈ფს ლაგბიშდივ*
-- მანკუი თო̈ფს ლაგბიშთივ --

Line: 29 გოშთ ლათახ ჲეცერითე
-- გოშთ ლათახ ჲეცერითე --

Line: 30 ხუ̂ასიბ* ღალ* დაჭქილანშა̈რ*
-- ხუასიბღალ დაჩკილანშერ --

Line: 31 ყურულდ* ისგა* ლაციგვ ოხვისგ
-- ქურულდისქა ლაციგვ ოხვისგ --

Line: 32 ლაწუ̂აი ლამად ისლამიშთე
-- ლაცუაი ლამად ისლამიშთე --

Line: 33 ჲეშხუ* გვიემდაგრა* მეკვა
-- იეშხუ გვიემ დაგრა მექვა --

Line: 34 მერმად გვიემ მაი დϩრამთიხ
-- მერმად გვიემ მაი დϩრამთიხ --

Line: 35 ქორხან ლოჴვედ* ქორაშ მელჩარს
-- ქორხან ლოხვედ ქორაშ მელჩარს --

Line: 36 ქორაშ მელჩარ ყორს მიკარეხ
-- ქორაშ მელჩარ ყორს მიკარეხ --

Line: 37 სგა* ღალ* ოღუ̂ერ* ისლამიშთე
-- სქაღალოღუერ ისლამიშთე --

Line: 38 ისლამს* ღალ* ლახϩმბაჟჲნ
-- ისლამსღალ ლახϩმბაჟϩნ --

Line: 39 ი მად* ღალ* აჯისრ* ადო ჩუიჯ ადგარ
-- ი მადღალაჯისრ ადო ჩუიჯ ადგარ --

Line: 40 ამგუ̂არ ნა მუს სი მაკმა
-- ამგუარ ნა მუს სი მაქმა --

Line: 41 ი თხუ̂იმ* თხუმვე უ̂აზირდ სი ლაჯბურგი
-- ი თხუემ თხუმვე უაზჲრდ სი ლაჯბურგი --

Line: 42 ეჩანდ ხოჩამდ დას* ხაბურგა*
-- ეჩანდ ხოჩამდ დასხაბურგა --

Line: r1 О несчастный господин Джачвлян! Была одна дурная
Line: r2 ночь его барским домам, когда эти незаконные сыны, эти
Line: r3 скверные незаконные сыны, Лахамульдцы, без голов свое
Line: r4 оружие в пятницу.... собрались назад и сняли то, что
Line: r5 было крепко (?). Да исчезнуть Гуашеры... ловить меня; вам
Line: r6 говорю: я оставлю ваших невест и убью вас. Вот он
Line: r7 встал на запад на западной площади и говорит: пропадете
Line: r8 Шампранцы, я убью вас и оставлю ваших невест.
Line: r9 Вас вывели из Эцер, а Мурза Савов занимается
Line: r10 деланьем господских лаптей. Он готов отдать лапти и
Line: r11 пускается в путь на другой день и уже ведет их на
Line: r12 эапад в Чубихеви. Вот на дороге плачет одна женщина
Line: r13 (И говорит она): увы, нечего тебе об этом безпокоиться,
Line: r14 лучше посмотри-ка на меня завора, когда я к дому
Line: r15 пристану. Меня взяли на западе в западном ущелье; впереди
Line: r16 шел Аслан-Мурза, а за мною его войско; когда они
Line: r17 спустились вниз к жолобу и все начали (пить) сосудом
Line: r18 там текущую воду; я назад, увы, выпрыгнула, первое
Line: r19 попавшееся ружье отняла и ушла назад в Эцеры, а там,
Line: r20 увы, Дадишкилиани, во всем домике, увы, дыры понаделал.
Line: r21 Сердце мне раз подсказало, что нужно убить
Line: r22 Ислама и во второй раз, что из дому пошли домовые
Line: r23 караульщики. Отворяют мне дверь караульщики дома и я,
Line: r24 увы, прихожу внутр к Исламу; тут я, увы, удивилась
Line: r25 Исламу и не успела, а то-бы, говорю, он-бы был убит.
Line: r26 О, если ты по совести так сказала, то я тебя возьму себе
Line: r27 главнейшим визирем, так как лучше ея никто никого
Line: r28 не брал с собою.

Добавлено (2008-04-11, 8:00 Pm)
---------------------------------------------
II. Ростом.

Line: 1 უ̂ო რიო იდია ღო უ̂ო როსტომი ჭაბიგუ̂ი ღო
უო რიო ღო უო როსთომი ჭაბიგვი ღო

Page: 103 Line: 2 უ̂ო რიო იდია ღო ზანა̈შ ნამჩედ ღო
უო რიო იდია ღო უო ზანეშ ნამჩედ ღო

Line: 3 უ̂ო რიო იდია ღო მეთხვა̈რი მარე ღო
უო რიო იდია ღო უო მეთხვერი მარე ღო

Line: 4 თხერემ გონქოფი
-- -- -- -- -- თხერემ გონყოფი --

Line: 5 ღინჭვილ ქაფუშ ხაღუ̂ენა
-- -- -- -- -- ღინჭვილ ჴაფუშ ხაღუენა --

Line: 6 მეთხვა̈რი მარე
-- -- -- -- -- მეთხვერი მარე --

Line: 7 სგვებინ ლაჯხუ̂იდ
-- -- -- -- -- სგვებინ ლაჯხუიდ --

Line: 8 ბარჯასი თოფი ხადენა
-- -- -- -- -- ბარჯასი თოფი ხადენა --

Line: 9 ბარჯაში თოფი ჩუხოკიდა
-- -- -- -- -- ბარჯაში თოფი ჩუხოკიდა --

Line: 10 თხერა̈ ჩუხოდგარა
-- -- -- -- -- თხერე ჩუხოდგარა --

Line: 11 ჭინჭვილ ჟიოხკიდა
-- -- -- -- -- ჭინჭვილ ჟიოხჴჲდა --

Line: 12 ოგლი ლეჟა̈ ესღრი* ჟაბე ლათხუ̂ერთე
-- -- -- -- -- ოგლი ლეჟე ესხრი ჟაბე ლათხუერთე --

Line: 13 და̈ლი-დალი* კოჯახ ლირჩალე
-- -- -- -- -- დელიდალი ყოჯახ ლირჩალე --

Line: 14 იმღაი ხϩრჩალი
-- -- -- -- -- იმღაი ხϩრჩალი --

Line: 15 ეღე რიო იდია ღო უ̂ო ჭინჭვილი თხერა̈მ ა̈მხინ ღო
ეღე რიო იდია ღო უო ჭინჭვილი თხერემ ემხჲნ ღო

Line: 16 ეღე რიო იდია ღო უ̂ო ეჯი ამეჩუ მაქაი ღო
ეღე რიო იდია ღო უო ეჯი ამეჩუ მაყაი ღო

Line: 17 მაიჯღალი მაიჯღალ ჯიცხა
-- -- -- -- -- მაიჯღალი მაიჯღალ ჯიცხა ჟირ --

Line: 18 ლიჯმურ ი ლიდჩურ
-- -- -- -- -- ლიჯმურ ი ლიდჩურ --

Line: 19 ლიდი ლიგზა̈ლ
-- -- -- -- -- ლიდი ლიგზელ --

Line: 20 ეჯი მადეო
-- -- -- -- -- ეჯი მადეო --

Line: 21 ლიხა̈ხვ* ლიჭაშ
-- -- -- -- -- ლიხეხვ ლიჭაშ --

Line: 22 ჩიდ მიცგა
-- -- -- -- -- ჩიდ მიცგა --

Line: 23 ლიდი ლიგზალი
-- -- -- -- -- ლიდი ლიგზალი --

Line: 24 ლუსგალ ლოხვდე
-- -- -- -- -- ლუსღალ ლოხვდე --

Line: 25 ნიშანი ლახომო
-- -- -- -- -- ნიშანი ლახომო --

Line: r1 Ростом молодец; из Мингрелии беглец; охотником
Line: r2 был; волка встретил, а на волке муравей. Как охотник
Line: r3 и как он это пред собою встретил, а у него на плече
Line: r4 лежало ружье, то он снял ружье с плеча и убил
Line: r5 волка. Поднял Ростом муравья, пошол на восток к
Line: r6 месту охоты и здесь стал на скале кричать: дели-да-дали..
Line: r7 Чего ты кричишь? Да как-же, я отнял у волка муравья и
Page: 104 Line: r9 его здесь держу. Увы, говорит, какой-же дар за это ты
Line: r10 хочешь: братство-или сестерство? матерство или детство? Это
Line: r11 не хочешь, так женство и мужество? Я бльше всего хочу
Line: r12 матерство и детство. И Ростом положил себе сосок в
Line: r13 рот и этим дал знак желаемаго.

e) Чубихевское общество. (Дударук Цинделян).

Line: 1 უ̂ოი ღა უ̂ო უ̂ო საბრალე ასლამაზი ღო
უოი ღა უო საბრალე ასლამაზი ღო

Line: 2 უ̂ოი ღა უ̂ო ჴევიშ* ლუფაშვდ* ასლამაზი ღო
უოი ღა უო ჴევიშ ლუფაშთ ასლამაზი ღო

Line: 3 იმ ხაკელა ცაშმი* ლეთიშ*
-- -- -- იმ ხაქელა ცაშმილეთიშ --

Line: 4 ჰეხვიშ მიჩა ლიგურგუნეს
-- -- -- ხეხუიშ მიჩა ლიგურგუნეს --

Line: 5 ქოვმეჩედლი* ლეჩხუმ-რაჭად
-- -- -- ქოვმეჩედლი ლეჩხუმ რაჩად --

Line: 6 ლეჩხუმ-რაჭად პაპარ
-- -- -- ლეჩხუმ რაჩაშ პაპარ --

Line: 7 სგახოკიდა* ყორუ̂ად* მიჩა
-- -- -- სქახოჴჲდა ქორუად მიჩა --

Line: 8 ჰა̈კუ̂ი მიჩა ყორს* მადმ'* ე̄ხუ̂იდ*
-- -- -- ხექუი მიჩა ქორს მადმე̄სხვიდ --

Line: 9 დია მიშგვა̈ ჰეხვ მადან
-- -- -- დია მიშგვე ხეხვ მადან --

Line: 10 დიას მადმა* ხოხალ* ისგვი
-- -- -- დიას მადმახოხალ ისგვი --

Line: 11 ჰეხვი ისგვი იმში აჩად
-- -- -- ხეხვი ისგვი იმში აჩად --

Line: 12 დიას ისგვი მადმა* ხოხალ* ეჯი
-- -- -- დიას ისგვი მადმახოხალ ეჯი --

Line: 13 ამლაკს მიშგუ̂ა ჟილახსგურდა*
-- -- -- ამლაკს მიშგუა ჟილახსქურდა --

Line: 14 აბჯარს მიშგუ̂ა ტანიდ ლოხქვემ*
-- -- -- აბჯარს მიშგუა ტანიდ ლოხქვემ --

Line: 15 ოზრუნჩის თხუმას ხოსგემ
-- -- -- ოზრუნჩის თხუმას ხოსგემ --

Line: 16 ხეშმარალს შიარს ოხდისგ
-- -- -- ხეშმარალს შიარს ოხდჲსგ --

Line: 17 დაშნილს მიშგუ̂ა ხიოსრეკნე
-- -- -- დაშნილს მიშგუა ჟიოსრეკნე --

Line: 18 ესღურინე ლამთილდ მიჩა
-- -- -- ესღϩრინე ლამთილდ მიჩა --

Line: 19 ქორს ხვაგენა ლამთილს მიშგუ̂ა
-- -- -- ყორს ხვაგენა ლამთილს მიშგუა --

Line: 20 ლამთილ მიშგუ̂ი ქაჲასგიდდად*
-- -- -- ლამთილ მიშგუი ქაჲახსგჲდდად --

Line: 21 ჩხარა მიშგუ̂ი შიდ ლასმუნა
-- -- -- ჩხარა მიშგუი შიდ ლასმუნა --

Line: 22 ქორვალს ქაჲანღϩრϩხ*
-- -- -- ყორვალს ქაჲანღϩრϩხ --

Line: 23 თუ̂ითან მუჯვრა ბარწ ხასდახ
-- -- -- თუითან მუჯვრა ბარწ ხასდახ --

Line: 24 მაი ჯაქუ̂ი ასლამაზი
-- -- -- მაი ჯაკუი ასლამაზი --

Line: 25 ჰეხუ̂ი მიშგუ̂ა ხუ̂ეთხელალე
-- -- -- ხეხუი მიშგუა ხუეთხელალე --

Page: 105 Line: 26 თკϩრჩკინ ოხსკეხ ეჩხა̈ნ-ამხა̈ნ
უოი ღა უო თქϩრჩქინ ოხსყეხ ეჩხენამხენ ღო

Line: 27 სგაი დომაქϩჩით ლასმუნა მიშგუ
-- -- -- სგაი დომაყϩჩით ლასმუნა მიშგუ --

Line: 28 დაშნილ მიშგუ ჟიხუშგუნი
-- -- -- დაშნილ მიშგუ ჟიხუშგუნი --

Line: 29 ზისხურ ისგა* დემ* ტო̈ხენიდ*
-- -- -- ზჲსხურ ი სგადემთო̈ხენიდ --

Line: 30 დემ* ხაჰეჩახ ლასმუნა მიშგუ̂ი
-- -- -- დემხახეჩახ ლასმუნა მიშგუი --

Line: 31 დაშნილ მიჩა ჟილაიშკუ̂იფე
-- -- -- დაშნილ მიჩა ჟილაიშქუიფე --

Line: 32 კინჩხარ ეშხვ მადე* ლახცუ̂ირ*
-- -- -- კინჩხარ ეშხვ მადელახცუირ --

Line: 33 მაი* ღალ* ჯიკდϩნ ასლამაზი
-- -- -- მაიღალ ჯიქდϩნ ასლამაზი --

Line: 34 ბაბას ლახეკუნ
-- -- -- ბაბას ლახექუნ --

Line: 35 ბედნიერ ეშხუ თოფილ
-- -- -- ბედნიერ ეშხუ თოფილ --

Line: 36 ჩაჴმახϩში* ლიქჩე მი ბაცუ
-- -- -- ჩახმახϩში ლიყჩე მი ბაცუ --

Line: 37 დაჩუ̂ირს მიჩა ათეკუნ
-- -- -- დაჩუირს მიჩა ათექუნ --

Line: 38 ჩაჴმახს* ღალი* მი ჯილაჯკაჩისგ
-- -- -- ჩახმახსღალი მი ჯილაჯკაჩისგ --

Line: 39 ასლამაზიშ ჰეხუ̂ი ირი
-- -- -- ასლამაზიშ ხეხუი ირი --

Line: 40 დაჩუ̂ირდ მიჩა ჟილოხქაჩე ჩაჴმახ*
-- -- -- დაჩუირდ მიჩა ჟილოხყაჩე ჩახმახ --

Line: 41 მუჯრუ ნებგუ̂ას ლოხმეწუნა
-- -- -- მუჯრუ ნებგუას ლოხმეწუნა --

Line: 42 მუგვდა ჭიშხ* ლოხქაჩე ცაშის ქამჩუ*
-- -- -- მუგვდა ჭიშ ლოხყაჩე ცაშის ქამჩუ --

Line: 43 თო̈ფ ხაკიდი ნებგაისგა*
-- -- -- თო̈ფ ხაჴჲდი ნებგაისქა --

Line: 44 ასლამაზი გიმჟი ესფაშდ*
-- -- -- ასლამაზი გიმჟი ესფაშთ --

Line: 45 მიჩა ცოდ მიჩ ხარ
-- -- -- მიჩა ცოდ მიჩ ხარ --

Line: r1 О несчастный Асламаз, в Кевах прославленный Асламаз!
Line: r2 Что теперь скажешь четверговый жених ты
Line: r3 этакий? ты пошел венчаться со своею женою в Лечкум и
Line: r4 Рачу, а попы Лечкума и Рачи взяли ее в свой дом. Не
Line: r5 встретив жены в своем доме он спросил: матушка
Line: r6 нет жены моей. Мать этого не знала. Не знает мать твоя,
Line: r7 ответила она, куда ушла жена твоя. Вот я сел на мою
Line: r8 пеструю лошадь, надел на себя мое оружие, а на голову
Line: r9 надел шлем, на руки -- перчатки и опоясал мою саблю.
Line: r10 Иду я к родителям жены его и становлюсь у их дверей.
Line: r11 Эй, родители жены моей, посмотрите! Девять шурьев моих
Page: 106 Line: r13 выходят из дверей и на плечах у каждаго из них
Line: r14 горныя палки. "Что хочеш?" -- Я ищу жену мою! Они стали
Line: r15 стучать по мне со всех сторон палками. -- Эй, перестаньте,
Line: r16 шурья, а то я обнажу мою шашку, и она войдет в вас
Line: r17 без крови! -- Но не переставали шурья мои. Он обнажиль
Line: r18 сразу свою Шашку и ни одной шей не оставил. Увы!
Line: r19 Асламаз, что-же оставишь за долг отцу нашему? Сколько
Line: r20 счастлив я был-бы, тогда он сказал, если-бы мог тогда
Line: r21 раз взвести курок у моего ружьеца! Сестра жены (да
Line: r22 дасть Господь ей ту судьбу, какая была у него умершаго!)
Line: r23 увы, говорит: дай, звезду курок (верно она будет женою
Line: r24 Асламаза)! Сестра взвела курок и, целясь, горной палкой,
Line: r25 как ногою, взвела ..... он упал, так ружье ему
Line: r26 ударило в лоб. Таким образом растянулся Асламаз на
Line: r27 земле. Его при ней да останется!

Добавлено (2008-04-11, 8:01 Pm)
---------------------------------------------
II. Тау-бег.

Line: 1 უ̂ო საბრალე თაუ̂ბეგ საბრალ
უო საბრალე თაუბეგ საბრალ

Line: 2 სემი ზაი ლათხუ̂არ ხარა
სემი ზაი ლათხუარ ხარა

Line: 3 მესმა ზაუ̂ჟი ჟეგმარს* ოთხორმახ
მესმა ზაუჟი ჯეღმარს ოთხორმახ

Line: 4 ჲეშდიერუ* ზაი ცეკამს ხარა
ჲეშთიერუ ზაი ჯექამს ხარა

Line: 5 ქრისდეშ* ნამზურ ჟეგმაშ* ლიჭმელ
ქრისტეშ ნამზურ ჯეგმაშ ლიჭმელ

Line: 6 მაგ მახეღუ̂აჟ* ლაჭმათე ამჩედ
მაგ მახეუაჟ ლაჭმათე ამჩედ

Line: 7 ბეფში* ზურალ მელჩად ესცვურხ
ბებში ზურალ მელჩად ესცვურხ

Line: 8 ქო̈რქად ჰოსიბ მϩხაშლისგა*
ყო̈რყად ხოსიბ მϩხაშლისქა

Line: 9 ეშხუ გვი ხაკუ̂ე სგალიჩედს*
ეშხუ გვი ხაქუე სქალიჩედს

Line: 10 ქაისგინა* მახაშხა̈ნქა*
ქაჲსქინე მახაშხენქა

Line: 11 ქაიოსკინე* ბოგქა* ბეფში* ზურალ გოშგინ* ხაღუ̂იჯ
ქაიოსქინე ბოგქა ბებში ზურალ გოშქინ ხაღუიჯ

Line: 12 თაუ̂ბეგ ათჩედაგ
თაუბეგ ათჩედაგ

Line: 13 ტუ̂იბის* ლეჟა ესღϩრი ლეჟა ონღრი*
თუიბის ლეჟა ესღϩრი ლეჟა ონღრი

Line: 14 სგიმა̈რს ლეჟა
სგიმერს ლეჟა

Line: 15 სგუ̂ებინ ლახხუ̂იდ სემი მეჯეღ
სგუებინ ლახხუიდ სემი მეჯეღ

Page: 107 Line: 16 ისგახაფხეჟხ* ეჩხა̈ნ-ამხა̈ნ
ი სგახაბხეჩხ ეჩხენ ამხენ

Line: 17 ჟილაიკურთხნეხ ხანხ თაუ̂ბეგ
ჟილაიქურთხნეხ ხანხ თაუბეგ

Line: 18 ი მაჩმუნედ* მუ ლასგარუ
ი მა ჩმუნედ მუ ლასგარუ

Line: 19 სემი ძევალ ჟეგამს* ამსადხ
სემი ძევალ ჯეგამს ამსადხ

Line: 20 ჯილაიფუშდუ̂რეხ* თაუ̂ბეგ
ჯილაიფუშთურეხ თაუბეგ

Line: 21 სემი ღოლაკაშ თხუ̂იმ ლეზიზდ ლახვემხ
სემი ღოლაქაშ თხუიმ ლეზიზდ ლახვემხ

Line: 22 ჟიესღური თანაღ ზაგარ
ჟიესღϩრი თანაღს ზაგარ

Line: 23 ჲორი მეთხუ̂არ სგუ̂ებინ ლახხუ̂იდ
ჲორი მეთხუარ სგუებინ ლახხუიდ

Line: 24 ისგახაფხეჟხ* ეჩხა̈ნ-ამხა̈ნ
ი სგახაფხეჯხ ეჩხან ამხენ

Line: 25 ი მაჩმუნად* მუ ლასგარუ ჟილაიბერქილხ თაუ̂ბეგ
ი მა ჩმუნედ მუ ლასგარუ ჟილაიბერჴჲლხ თაუბეგ

Line: 26 სემი ძევალ ჟეგამს* ამსადხ
სემი ძევალ ჯეგამს ამსადხ

Line: 27 ჟილაიფუშდურეხ* თაუ̂ბეგ
ჟილაიფუშთურეხ თაუბეგ

Line: 28 ესღϩრინე ტუბა̈რს ლეჟა
ესღϩრინე თუბერს ლეჟა

Line: 29 ბაჩ სადგემ ბაჩ შუკაისგა*
ბაჩ სადგემ ბაჩ შუკაისქა

Line: 30 სემი ღუ̂აშაშ თხუ̂იმ მეთხუ̂რად ლახვემხ
სემი ღუაშაშ თხუიმ მეთხურად ლახვემხ

Line: 31 ყორვად მიჩა ისგა̄ჩად
ქორვად მიჩა ი სგა̄ჩად

Line: 32 ქორს ხაგენა ყორშარს* მიჩა
ყორს ხაგენა ქორშარს მიჩა

Line: 33 ყორ* მიკარედ* ყორშა̈რ მიშგუ̂ი
ყორ მიყარედ ქორშერ მიშგუი

Line: 34 თაუ̂ბეგ ანჴად თაუ̂ბეგ მიშგუ̂ი
თაუბეგ ანჴად თაუბეგ მიშგუი

Line: 35 დემ* ესჴედნი* თაუ̂ბეგიშ ხარაგ ამიშ მუკუისგ
დემისჴედნი თაუბეგიშ ხარაგ ამიშ მუქუისგ

Line: 36 ყორს* ხოკარეხ თაუ̂ბეგს მიჩა
ყორს ხოყარეხ თაუბეგს მიჩა

Line: 37 ისგაანჴად* თაუ̂ბეგ
ი სგაანჴად თაუბეგ

Line: 38 ჟილაიკურთხნეხ თაუ̂ბეგ
ჟილაიქურთხნეხ თაუბეგ

Line: 39 თაუ̂ბეგიშ მუქაფ* ალი გუ̂ერი
თაუბეგიშ მუქაბ ალი გუერი

Line: 40 მუ ლასგარუ თაუ̂ბეგ მიხუ̂ი
მუ ლასგარუ თაუბეგ მიხუი

Line: 41 იმღაი მეჩოდ გუ̂ილახუ̂ემდ* თაუ̂ბეგს
იმღაი მეჩოდ გუი ლახუემდ თაუბეგს

Line: 42 გუ̂ილახუ̂ემხ* ტქიცდ თაუ̂ბეგ ლϩმარა̈ლი
გუი ლახუემხ ტკიცდ თაუბეგ ლϩმარელი

Line: 43 ჟილაიფუშდურეხ* თაუ̂ბეგ
ჟილაიფუშთურეხ თაუბეგ

Line: 44 ეჩხა̈ნ-ამხა̈ნ ჩუ აშქადხ უშგუ̂ლარეშიშ* სევუდშ
ეჩხენ ამხენ ჩუ აშყადხ უშგუარეშიშ სევუდშ

Line: 45 ლახედალ აჩმინხ შხარილ ქანის აჯიღინეხ
ლახედალ აჩმინ შხარილ ჴანის აძიღინეხ

Line: 46 ხოშა კიბდენს იკედხ* სოფელს ისგახაწიეხ*
ხოშა კჲბდენს იკედხ სოფელს ი სგახაწიეხ

Line: 47 უბნა* კეცის* ჟი̄ბინეხ ლახედალ ხოჩა აჩმინხ
უბნაკეცის ჟი̄ბინეხ ლახედალ ხოჩა აჩმინხ

Line: 48 დიდაბუ ხარ ღო̈რმეთ თაუ̂ბეგ გვიშგუ̂ე* ანჴად*
დიდაბუ ხარ ღო̈რმეთ თაუბეგ გვიშქუე ანჴად.

Line: r1 О несчастный, несчастный Таубег! Три года ты
Line: r2 пробыл на охоте, а на третий год его поймали в Чегеме. 12
Line: r3 лет он пробыл в Чегеме, где покосы представляют из
Line: r4 себя Христово благословение. Когда все молодые люди пошли
Line: r5 на этот покос и за ним смотреть оставили лишь
Line: r6 детей и женщин, то стала у него вертеться одна мысль
Line: r7 в Мыхаше, которую подсказало ему однажды сердце, -- как-
Line: r8 бы убежать. Он выбежал из Мыхаш и перепрыгнул
Line: r9 через мост. Напрасно дети, женщины бежали за ним:
Line: r10 Таубег убежал от них. Идет он на восток по ущелью,
Line: r11 идет сюда на восток к минеральной воде, а тут
Line: r12 встретились с ним три собачника, схватили его со всех
Line: r13 сторон, а затем и связали. " Что вы делаете со мною,
Line: r14 вскричал он: да будет огажен ваш отец! вед три заложника
Line: r15 за меня в Чегем остались!" Развязалис они Тау-бега,
Line: r16 да еще дали ему на дорогу три головы барана. Подымается
Line: r17 на перевал пограничнаго хребта и встречаются впереди его
Line: r18 два охотника. Схватили они его со всех сторон, я он:
Line: r19 "что вы делаете со мною? да будет огажен ваш отец (а
Line: r20 они связали Тау-бега), ведь три заложника за меня в
Line: r21 Чегем остались!" Тогда они развязали Тау-бега, и он пошол
Line: r22 по ущелью на восток, где ему камень на дороге служил
Line: r23 жилищем. Охотники ему дали на дорогу три головы
Line: r24 турьих. Подходит он к своему дому и становится у дверей
Line: r25 своих домочадцев. "отворите двери, мои домочадцы,
Line: r26 пришел я -- Тау-бег". Нет не может он придти; опоздал
Line: r27 ты сказать это о Тау-беге. Отворяют они двери своему
Line: r28 Тау-бегу и, лишь только он входит, связывают его. Вот
Line: r29 тебе где место Тау-бега! " Да будет огажен ваш отец! я
Line: r30 -- Тау-бег, зачем, увы, вы это делаете со мною, признайте
Line: r31 же меня!" И они тут признали, что это, оказывается, в
Page: 109 Line: r33 самом делеТау-бег; развязали его и со всех сторон
Line: r34 пали в объятие друг другу: так друг друга желали
Line: r35 видеть. Устроили радостный пир, зарезали быка с белым
Line: r36 пятном на лбу, взяли большой ящик с мукою и пригласили
Line: r37 деревню. Начали непочатый кувшин, сделали хороший
Line: r38 радостный пир. Величие тебе, Боже! Тау-бег наш
Line: r39 пришел!

Добавлено (2008-04-11, 8:01 Pm)
---------------------------------------------
118 СВАНЕТСКИХ РАЗГОВОРНЫХ ФРАЗ
составленных
Князем Али Гардапхадзе

Line: 1 ხოჩა ლადეღ. Здравствуй!

Line: 2 მაგვორთ ხარი? Как живешь?

Line: 3 იმელიზ ისგვი ქორ? Где твой дом?

Line: 4 ამგენნემო ბაზი ქორს Нельзя-ли у тебя

Line: 5 დემის (მადე). Переночевать?

Line: 6 იმღა მადე. Нельзя.

Line: 7 დიარ ლამო. Можно.

Line: 8 ლიც ლამო. Дай хлеба.

Line: 9 ლϩჯე ლამო. Дай воды.

Line: 10 სი ეზარ მარე ხი. Дай молока.

Line: 11 სი ხოლა მარე ხი. Ты хороший человек.

Line: 12 ჯიხალმო წიგნარ, ლიღრალ? Ты дурной человек.

Line: 13 მიხალ მადე მიხალ. Не знаешь-ли сказок, песен?

Line: 14 ლექარ ისქუი მაზϩგმი! Знаю. Не знаю.

Line: 15 ლეხ ღϩრალ ლიბრიალ! Разскажи, пожалуйста!

Line: 16 მი ლაჯოდნე ჲეშთ კაფეიკს. Спой, пожалуйста, песню!

Line: 17 მაზუმდ ხაჯეშ? Я тебе дам десять копеек.

Line: 18 იმ ვოდი? Сколько стоит?

Line: 19 ჯუღუესა არაყა? Что продаешь?

Line: 20 ალჩედ ლაზილალთე! Есть у тебя араки?

Line: 21 ლადი ხოჩა დარლი. Пойдем погулять!

Line: 22 ლადი ხოლა დარლი. Сегодня хорошая погода.

Line: 23 ჟახვუნგϩრ ჩაილარ. Сегодня дурная погода.

Line: 24 ჯა̄კუმუ თუთუნ? Оседлай лошадей.

Line: 25 ჯა̄კუმუ ჯიმ? Не хочешь-ли табаку?

Line: 26 ხედი სოფლიშ ხი? Не хочешь-ли соли?

Line: 27 ხედი ხევიშ ხი? Из какой ты деревни?

Line: 28 სი მუშუან (მუშნი)? Какого ты общества?

Line: 29 ჯიხალმურ ლუშნურ (მუშნირ)? Ты сванет?

Line: 30 იმექ არი მამასახლ? Знаешь-ли ты по-сванетски?

Line: 31 ქანჩეს მიშქუათე მამასახლ, Где старшина?

Line: 32 მოლაირ! Позвать ко мне старшину,

Line: 33 ვოშა ქორლი ისგვა სოფელისა? Писаря!

Line: 34 ვოშა მარე ისგვე სოფელისა? Сколько домов в вашей

Line: 35 სი იმთ ესღრი? Деревне?

Line: 36 მი ოსღური ცაგერთე. Сколько жителей в вашей

Line: 37 მაი ხაშღა ეჯი სოფელს? Деревне?

Line: 38 მაი ხაშღა ეჯი ლახვ (თანაღ)? Ты куда идешь, едешь?

Line: 39 მაი ხაშღა ეჯი ლიც? Я иду в Цагери.

Line: 40 ალ ლახვს (თანაღს) ხაშღა Как называется Эта деревня?

Line: 41 დადიაშ. Как называется это гора?

Line: 42 ჯაყამო სი მუხბე, გეზალ. Как называется эта река?

Line: 43 მი მაყა დი, დაჩურ. Эта гора называется Дадиаш.

Line: 44 მი მადმამაყა მუ, დენაგეზალ. Есть-ли у тебя брат, сын.

Line: 45 იმთი აჲეს ალ შუკ? У меня есть мать, сестра.

Line: 46 ალ შუკ აჲეს ბეჩუითე. У меня нет отца, дочери.

Line: 47 ოშა ლϩზაი ხი? Куда ведет эта дорога?

Line: 48 მი იერვეშთ ლϩზაი ხვი. Эта дорога ведет в Бечо.

Line: 49 ბექაი ქორ იმე ლი? Сколько тебе лет?

Line: 50 ბექაი ქორ ლო̈რთანთე, Мне двадцать лет.

Line: 51 ლერსგუანთე. Где дом Бека?

Line: 52 შუანს ჯიჩდამო? Дом Бека налево, направо.

Line: 53 მიჩდა ეჩე. Был ли ты в Сванетий?

Line: 54 მაი ჯიწუა ამთან? Да, я был там.

Line: 55 ხოჩა შუკლიმო ეჩე? Что ты видел такое?

Line: 56 შუკ ეზარ ლი. Хорошая-ли дорога там?

Line: 57 შუკ ხოლა ლი. Дорога хорошая.

Line: 58 უჩხა ირი. Дорога дурная.

Line: 59 მუს ირი. Будет дождь.

Line: 60 შიშთ ხაძქფენი ჟაი. Будет снег.

Line: 61 მეკბად ხორთ! Скоро упадет завал.

Line: 62 ოცგი ნუმაშხე! Берегись!

Line: 63 ეღე ეჩე ლაშყად. Смотри, не упадет завал.

Line: 64 (თანაღქა) ლახვარქა ბინთ Вон там пропасть.

Line: 65 ხასგურ. На горах туман.

Line: 66 მა ჯაშხა სი. Как тебя зовут?

Line: 67 მი მაშხა პავლე. Меня зовут Павлом.

Line: 68 მაი ლიზ ისგვი გუარ? Как твоя фамилия?

Line: 69 მიშქუი გვარ დადიშქილიან. Моя фамилия Дадишкилиани.

Line: 70 დოსკϩლი ირი ეჯი სოფელ? Скоро-ли будет та деревня?

Line: 71 ვოშა ვერსთ მესტიად? Сколько верст до Местии?

Line: 72 მესტიად არა ვერსთ ლი. До Местии восемь верст.

Line: 73 ჯოდიათ ლი აჩად? Далеко-ли уехали?

Line: 74 მიოჩად ჩიქე მექვნთად. Мы уехали еще мало.

Line: 75 მაი ეზერ ლესქდი გიმ ლიზ! Какое красивое место!

Line: 76 ამეჩუ ჲარ ჲსგე? Кто здесь живет?

Line: 77 ამეჩუ ჲსგე პავლე. Здесь живет Павел.

Line: 78 დუქან არიესა ამეჩუ? Нет-ли здесь духана?

Line: 79 დუქან ეჩე არი. Духан вон там.

Line: 80 მაჴმარხუი. Благодарю.

Line: 81 მაი ლისგურეშ ლიზ ლადი? Какой сегодня праздник?

Line: 82 ლადი მიშლადეღ. Сегодня воскресенье.

Line: 83 ლადი მუჟხაწϩდ (მუჟა̄რლი). Сегодня день солнечный.

Line: 84 ლადი ლუმერე ლადეღ ლი. Сегодня деньнасмурный.

Line: 85 ისგვი მაზ იგმი მიშგუათე ანჴედ Придите ко мне, пожалуиста,

Line: 86 სადილდ. На обед.

Line: 87 გუნეზარ. დემჴუედნი. Согласен. Не согласен.

Line: 88 მეიჯუ ღოლადϩ? Что у вас сегодня?

Line: 89 მი მუღუა წუად. У меня шашлык.

Line: 90 ისგუა მუყ მϩცხϩლი. У вас холодно.

Line: 91 ისგვა მუყ ათუი ლი. У вас жарко.

Line: 92 ლემეზგ ათაშ. Зажгите огонь.

Line: 93 ლემეს ახაი ამხაუ. Подайте сюда огня.

Line: 94 ქორს არიმო ისქვე ჭაშ? Дома-ли твой муж?

Line: 95 ქორს არიმო ისქვე ხეხვ? Дома-ли твоя жена?

Line: 96 მიშქუი ჭაშ აჩად ლათხუიართე. Мой муж ушел на охоту.

Line: 97 მაი ანჴϩდ ლათხუიარხენ? Что-же он принес с охоты?

Line: 98 მიჯინემ ანჴϩდ ღუაშ. Он принес тура.

Line: 99 ხუაი ჯჲრიმო უერდხმალ. Много-ли у тебя скота?

Line: 100 მი მაყა სემი ჴან ი ერვეშთ У меня три быка и двадцать

Line: 101 ოლიაქ. Овец.

Line: 102 მი ლეგთხუარი. Мне нездоровится.

Line: 103 იმნოუშ ხარილეგთ? Чем ты болен?

Line: 104 მი მანცხჲე. У меня лихорадка.

Line: 105 ლადი ხოლა ელიაჭახლი. Сегодня ужасная гроза.

Line: 106 ეჩე მინდორისა ელიაჭახლი. Там, в долине, гроза.

Line: 107 ედოსხოჲახ მეხ. Не ударила ûли кого молния?

Line: 108 მეხ ხოჲახ ივანე ქორს. Молния пробила дом Ивана.

Line: 109 იმ გარგლიხ ეჯიარ? О чем они говорят?

Line: 110 ეჯიარ გარგლიხ სიმონჟი. Они говорят о Симоне.

Line: 111 იმე ითოფხ? Где стреляют?

Line: 112 ლითოფ იშმი მინდორისა. Выстрел слышен в долине.

Line: 113 სი იმნარ ანჴედ? Ты по какому делу пришел?

Line: 114 მი ონჴედ პრისტავიშთე. Я пришел к приставу.

Line: 115 ჲასხეწდ სი? Кого ты видел?

Line: 116 მი ხვეწდ პავლეს. Я видел Павла.

Line: 117 მი ხოსდი პავლეს. Я вижу Павла.

Line: 118 მჲ ხოწდენი პავლეს. Я увижу Павла.

Line: 119 ბექაიდ მიამქაჩე შივისგა. Бека меня ранил в руку.

Line: 120 ლϩქაჩ ისგვი ძღϩდმადლი. Рана твоя довольно легкая.

Line: 121 ლϩქაჩ ისგვი ძღϩდლი. Рана твоя довольно тяжелая.

Line: 122 შუკჟი არიესა თხერალ? Нет-ли на дороге волков?

Line: 123 იე თხერალ ეჯ მემგიცახან არიხ. Да, волки у того дерева.

Line: 124 ღო̈რმეთ (ღო̈რბეთ) ეშხუ. Бог один.

Добавлено (2008-04-11, 8:02 Pm)
---------------------------------------------
СВАНЕТСКИЯ СКАЗКИ,
записанныя в д. Ушкул
Ив. Нижерадзе,
учеником Александровскаго учительскаго Института.

Page: 162
I. კასარ

Line: 1 არდა ეშხვი კასარ. აჩას ხორდა სემი დინალ. მანკვი
Line: 2 ხეხვ ჩვათდაგან ი მერმე ანიყე. მახა ხახვ ხასსგϩნდა კასრა დინალ.
Line: 3 კასარს ხაქვ მიჩა ხახვემ: ედ ალ ალ დინალ იმავ ათხა, დომაი მი
Line: 4 დემ ხვიგნი ალიარ-ცახან. კასარ ანϩგან ი აჩად ჯვო̈დია ნაჯვდა
Line: 5 მინდვო̈რთე-ისგა. ამეჩვინ ახგვაბ ეზარ ვისგვ. კასარდ ალ მეგამს
Line: 6 ახქვიც სემი ვისგვ: ეშხვი აშხვ უდილს ლახვემ, მერმე -- მერმა,
Line: 7 მესმე -- მესმა. დინალდ ხაქვხ მინე მუს: მამა, ნავ აჯდაგრად
Line: 8 ეჩავ მოდ ანჴერნა იმევა ამითან ვისგვ ხაგ. კასარდ ეჯ ვისგვ
Line: 9 ჩუქვან თხრილ ადბარჯე, ჟიქანქა ნოხ ათფარ, ალ ნოხთე-ჟი ვისგვ
Line: 10 ადრϩყნე; დინალს ხაქვ, ჟივ-აჩადხ ალ ნოხთე-ჟი ი მინე ლელატ
Line: 11 ვისგ უვ ლალემხ. დინალ მაგ აშხვდ ათშϩდდახ ვისგვარს, ისგა
Line: 12 აშუდდახ თხრილთე-ისგა. კასარდ ბაჩ ოთთილ თხრილ ჟიქანქა.
Line: 13 კასარ არგითე ანჴად ი მიჩა ხახვ ხაქვ: მიშგვი ხეხვ, მიშგვი ცოდ
Line: 14 უვ ჯარ ი მიშგვა გეზლიერეშ ი აჯიარ ჩოთქარვალ. სემი ლადვილა
Line: 15 თხრილ-ისგა თითვ სამ ვისგვს ირგავიხ ლადეღ-ისგა. ხოშა ლავდილა ჩი
Line: 16 ჩუ-იზბიხ, ხოხვრა უდილ ჲარვ ჩუ-იზვბი, აშხვ ჩუიშხვნი. აჩად სემი
Line: 17 თო̈ვ ი ლავდილას ვისგ ჩოთშდახხ. ხოშამ უდილს ლიძჰენი
Line: 18 ხეკვად ხოხვრა უდლაშ. ხოხვრა უდილდ ხაქვ: ძიჰად ალა ქაგვარ
Line: 19 ერე ჩულარიდ თხრილ-ისგა! ხოშა უდილდ ხაქვ: ჲაღო იმ ლიჩოდ?
Line: 20 ხოხრემდ ესტვიხ: მი მირი ვუსგვარ მიშგვი ნათი ი აჩას ლიზობდედ ვოდ
Line: 21 ოგვადეს. ღოშგუნპილს ხოხვრა უდლა ნაშხუნ ვუსგვარ ი ჩოთშდახხ,
Line: 22 ი ხოშა უდილდ აჯაღ ლაქვ "აშხვი ლიძჰენი". ხოხვრა უდილდ ლაქვ:
Line: 23 აშ მადე ი მი ათჴური ღერბათვ ი იგებს გვიწადეს-მა. ხოხვრა
Line: 24 უდილდ ხაშგვმინ ღერბათვ: "ღერბეთ, ეშხვი ტვეტ ლაღირდ ემსიპ ი
Line: 25 მერმე მიჯვრად!" ღერთემ ჩუ-ხაყერ ჰადვ ხოხვრა უდილს. სემი
Line: 26 ლავდილა აბϩრჯეხ ვერს ი ესღრიხ მურამთე, შუკვ-ჟი იზვბიხ ჩი ცხოველს,
Line: 27 მავა ხეგვბენიხ აშხუნ ეჩხავ ლახჴადϩნხ ჩეი ქორთე-ისგა.
Line: 28 ამე-ისგა ხაბხ კასრი რაშარ; ალ რაშარს მოზნანა მϩჯაბ კვეცენს
Line: 29 გარ ხამნეხ. ლავდილა ალ ქორ-ისგა ლუპჟϩნად არდახ. მოზნანა
Page: 164 Line: 30 იმვა კვეცენს ხოჴდახ რაშარს, ალ ლავდილა ჩუ-იზობდახ ი რაშარს

Добавлено (2008-04-11, 8:03 Pm)
---------------------------------------------
ჩუცვირახ უმად. ლავდილად მავარ ანკვაშგხ, ჩვადფო̈ვრანხ;
Line: 32 რაშარ ჩვაჩხაფხ. აჩად ეშხვი თო̈ვ ი კასარდ ხაქვ რაშრე მოზნანს:
Line: 33 "მაწვანედ მიშგვი ლალსგურა რაშარ!" მოზნანად რაშარ
Line: 34 ნანჩხფოშ ქავედნ ანჴიდხ. კასარ მავარ ათცუდა მოზნანას ი
Line: 35 თხუმარ ოთშიდ ჩი-ქა ი მერმე მოზნანა ადგანე. მახა მოზნანას
Line: 36 მავარ გუშ ახადახ რაშრე ლილგვარე; ალ მახა მოზნანა-ისგა
Line: 37 რაშარ ხოშად აჩხაფხ, აჯღერე ლავდილა აჯაღ ხამამდახ რაშარს
Line: 38 ლეზვო̈ბს. კასარდ ლიწედ იდ იშგვმინ მიჩა ლალსგურა რაშრეშ.
Line: 39 მოზნანა აჩადხ ქა-ლაჴდათე ი სემი ღარ ახგვაბხ ლუვარ. კასარ
Line: 40 მავარ იდ ათცუდა მოზნანას ი ქა-ოთშიდ თხუმარ. კასარს ლიგნე
Line: 41 ხეკვად მესმა რიგი მოზნანაშ, მარე დარ ათმუნდან. ღოშგუნპილს
Line: 42 აჩადხ ყადთე. ყადდ ხაქვ: ჩეი ქორს ხარ ვოშდხვ კუთხვ ი თითვ
Line: 43 ჲერვი მარე ყარვილდ ატგანედ ლუთოფდ ი ლუტუნბაჩად ლეთნ ი
Line: 44 ლადეღნ. ჩვადგანეხ არა მარე ყარვილდ. ყარვლარდ ისგლეთი ონა-ჟი
Line: 45 ჩვადϩრმალეხ სემი ლავდილა ი ისგ-ოხჴიდხ კასარს. კასარს მავარ
Line: 46 ათჩონდა ალიარე ლიწედ. კასარს ეშხვი გეზალ ხორი ი ეშხვი დინა
Line: 47 მიჩა გეზლა ხეხვდ ხეკვად. კასარ ლახჭვედდა ხოშა დინას, მიჩ
Line: 48 ესერ მა ხაჲმადა. აჯნემ ლახტϩხ: "მი მაჲმადა აჩათან ნოხა
Line: 49 ლისყი, ერე კასარს ი მიჩა მარა ჩულერშიდ ი ქა-ხადეს ი ჟი-
Line: 50 ლექვემდ ი". ნესგა უდილს ლახჭვედდა, მიჩ ესერ მა ხაჲმადა. აჯნემ
Line: 51 ლახტϩხ, მიჩ ესერ ხაჲმადა აჩათან თასი ლიშკადი, ერე აჯა გოში
Line: 52 ღვინალშვ კასარს ი მიჩა მარა ჩვათვნედეს აშხვ-ჟი. ხოხვრა უდილს
Line: 53 ლახჭვედდა, მიჩ ესერ მა ხაჲმადა. აჯნემ ლახტϩხ: მი ოხთავი აშხვ
Line: 54 ჭყინტს ი მერმა დინას აჯკალის, ერე ისგუნჩუ ოქვრ ლესხ ი
Line: 55 ისგუნჟი ოქვრე ხალას. კასარდ ხოხვრა უდილ ანცხანე მიჩა გეზლა
Line: 56 ხახვდ ი ისგა-ათგურგნე. ხოხვრა უდილს ალ ჭაშ-ხანქა ახთანან
Line: 57 ეშხვი ჭყინტ ი მერმე დინა. ხოშა ლავდილა კასარდ მიჩა გეზლა ხეხვს
Line: 58 მოზნანად ოთგანე. ხოშა ლავდილად მინე ხოხვრა უდილს გეზლიერ
Line: 59 ქოთქვითხ ი ნიცთე აშიდხ; აჩუნღო ანჴადხ ი ფაკვნარ ოთშიდხ სგობინთე-
Line: 60 ისგა მინე ხოხვრა უდილს. კასარდ ადკვიჰ, ერე მიჩა გეზალს ხოჩა
Line: 61 გეზლიერე მϩქაფ ფაკვნარ ახთანანა; ალა ათსასტკϩნხ კასარს ი
Line: 62 მიჩა გეზალს; ანჴად კასარ ი ბიკს ათლაჯ მიჩა თელღრა. ალ ბიკ
Page: 166 Line: 63 კასარდ ათჴალე სამ შუ̄კ ლაჭარ-ისგა ი ხატბუნა მაგ თარარ-ისგა
Line: 64 ეჩხავ ამხავ მეზალალ. ლიცთე მეშდე ბოფშარ კასრი გეზლაშ
Line: 65 ლეგვჰერი ღართე ადიე ნიცდ ი ქა-ათჭვენ ლეგვჰერი ბარბელდს; ლეგვჰერ
Line: 66 ჩვადϩგან. ალ ლეგვჰერ ლასვ ბაპაშ. ბაპდ ადსინჯვე ლეგვჰერ-
Line: 67 ჩუქანთე-ისგა ი ქახეწად, ერე ჲერვი ბეფშვ ხაჭონა ბარბელდს.
Line: 68 ბოფშარ ქა-ანფუშდურე ი ქორთე ადიე. ბაპს გეზლირ მამა ხორდა ი
Line: 69 ალიარ ადგანე-გეზლიერდ. ბაპდ მავარ ოხვეზნანე ბოფშარს ი შიშდ
Line: 70 ახცხამნე. ლახ ჟანცხე ჭყინტდ, ეზარ ლითხვარ ადბინე. ალ
Line: 71 მეთხვარს მანკვი მუვე ლათხვართე-ისგა ლახჴადუნ; ალ ლათხვარ-ისგა
Line: 72 მეთხვარ მიჩა მუვე მრთხვარას ხეწად. მეთხვარდ მიჩა მუვე
Line: 73 მეთხვარა ლუთვნე ჯვეგ მაგ ამნემ ანხვიტ. კასრა
Line: 74 მეთხვარდ დესამა ადგარხ ი ცვიდდ ლეზი ხადახ არგითე. კასრა
Line: 75 მეთხვარას ლახჭვედდახ ხოშა ლავდილა კასრა გეზლა ხეხვმი, ერე
Line: 76 ოთდაგრახ ესერ მა? მეთხვარად ლახტϩხხ, ერე მამა ესერ, აჯღა
Line: 77 ერე მინე ლუთვნე ჯვეგ ჟი ესერ ოხხვიტა აშხვ მარა, აჯჟი ერე
Line: 78 ეშხვი მად ოთცვირა. ხოშა ლავდილად ესჭინეხ, ერე აჯა-როქვ-მინე
Line: 79 უდლა გეზალ ირა. ლავდილად ხაქვხ უშხვარ, ერე ხაყერხ უვ მა
Line: 80 აჯ მარა, ადო აჯა ანჴდენი ი ერქϩდაშ ჩვოგდაგრი. ხოხვრა

Добавлено (2008-04-11, 8:03 Pm)
---------------------------------------------
უდილ ლახჭვედდა ხოშა უდილს: იმჟი მა ლაყრიდ ხოლა აჯ მარა?
Line: 82 ხოშა უდილდ ხაქვ: ჲალბუზი თანაღ-ჟი ოქვრე ვისგვ ხაგ, აჩა ლიჴდე
Line: 83 ლაქვედ ი ღო სერ ადრინე ეჩავ ი ბაჩდ ესსიპი ლარტყანჩუ. ანϩგანხ
Line: 84 ლავდილა, ბაპთე აჩადხ ი ხაქვხ: "ისგვი გეზალ ჰე ხოჩა მეთხვარ ლი,
Line: 85 ჲალბუზი თანაღ-ჟი ოქვრე ვისგვ ხაგ, აჯა ანჴϩდეს". ბაპა გეზალ
Line: 86 აჩად ალ ვისგვ ლაჴდათე. ესღრი ალ მეთხვარ ი ჯვო̈დია მინდვო̈რ-ისგა
Line: 87 დავს ხეწად. ალ დავ ისგუნჩუ ლასვ ბაჩ ი ისგუნჟი გარ ხვეგ ქვინ.
Line: 88 დავ ლახჭვედდა მეთხვარს, იმავ ესერ ესღრი? მეთხვარდ ხაქვ:
Line: 89 "ჲალბუზი თანაღ-ჟი ოქვრე ვისგვ ხაგ, აჩა ლაჴდად ესღვრი". დავდ
Line: 90 ხაქვ, ერე ეჩავ ესერ ჲარვა ამჩედელი, ისგუნჩუ მაგ ბაჩდ ელსიპელი;
Line: 91 მარ მიჩ ესერ მიჩა დიე დუდულრე ლამზურ უვ ლახშყად ი აჩქა
Line: 92 ესერ მამა ხოჭირს. მეთხვარს ჟილახშყად ვისგვ-მუყ მიჩა დიე
Line: 93 დუდულრე ლამზურ ი არგითე ანჴიდ ვისგვ ლϩმძϩრდ ი ჩვესგე ყორ-ჟი.
Line: 94 ალ ვისგვ ჰამს ი ნაბოზს ოქვრე ვისგვს იშნე. მეთხვარს ვისგვ
Line: 95 ლაჴდა-ჟი არგითე, ახჭამ ღოშგიმ, მა ისამა დავ არდა. მინდვო̈რ-ისგა
Page: 168 Line: 96 მეყვრე, ისგუნჩ ბაჩ ი ისგუნჟი ქვინ ლϩმგანე, ანϩგან ი აშ
Line: 97 ჩვადკარე, ერე ღვეშგდ ატϩხ მაგ. ალ დავ ხალ ქახეწად ოქვრე
Line: 98 ვისგვს შიშდ ჩვადϩგან. მერმა ლადეღ მეთხვარ მიჩა მუვე
Line: 99 ლათხვართე ატახ; ამე მიჩა მუვს მეთხვარა არდახ ი ჟიიდ ოხხვიტ
Line: 100 ჯვეგ. მეთხვარას ცვიდდ იდ ხადხ არგითე ლეტეხ. ლავდილა ლახჭვედდახ,
Line: 101 მა ესერ ხოჩვმინახ. აჯჲარდ ლახტϩხხ, ერე მანკვი გუარდ
Line: 102 ერეს ოხხვიტა-ჟი მინე ნათუნ ჯვეგ. ლავდილა ჩვათხვიდახ, ერე აჯა
Line: 103 მინე უდლა გეზალ ირი ი ხაყერხ უვ მა, ხაქვხ უშხვარ. ხოხვრა
Line: 104 უდილ ლახჭვედდა, იმჟივ-მა ათყერხ ესერ? ხოშამ უდილდ ხაქვ:
Line: 105 ჲალბუზი თანაღ-ჟი ოქვრე სარკ არი, აჩა ლიჴდე ლაქვედ. სარკთე მეზი
Line: 106 მაგ ბაჩდ ისპოლ. ლავდილა აჩადხ ბაპთე ი ხაქვხ, ერე მიჩა
Line: 107 გეზალ ესერ ჰე ხოჩა მარე ლი, ჲალბუზი თანაღ-ჟი ოქვრე სარკ არი,
Line: 108 აჯავ ანჴიდ. მეთხვარ აჩად ალ სარკ ლაჴდათე, ხალ სარკ-მუყ
Line: 109 აჩად, შიშდ მიჩა დიე დუდულარე ლამზურ ლახშყად ი მამა ხოჭინდა.
Line: 110 ჟანკიდ ალ სარკ, ქა-ლაისგიდა ი ჩვესწვანე, მაჲ ისავა ქვეყანა-ჟი
Line: 111 პირუტყ არდა. არგითე ანჴიდ სარკ ი მერმა ლადეღ მიჩა მუვე
Line: 112 ლათხვართე ატახ, ლათხვარისგა ჟიიდ ოხხვიტ ჯვეგ; მიჩა მუვე მეთხვარას
Line: 113 ცვიდდ ლეზი ხადახ არგითე. ლავდილა ლახჭვედდახ, იმღა ესერ
Line: 114 მომა ოთდაგრახ? აჯჲარდ ხაქვხ, ერე აჯჟინ ესერ ხაყრახ,
Line: 115 იმჟივა ხაყრახ ჩიგარ ი ამღა მამა ოთდაგრახ. ლავდილად ხაქვ
Line: 116 უშხვარ: ეჯ მარე ლუვარ იდ ამტეხ სარკი ლაჴდა-ხან ი სერ მა
Line: 117 ლაყრიდ? ხოშამ უდილდ ხაქვ მიჩა უდილს: დასავლეთი ჴელწიფიშთე
Line: 118 ლიჩიჟალ ლაქვედ ი ეჩავ აჯზუმ ხოზი, ერე ვუსგვაშდ ზავ ჩუ ხაკუ ი
Line: 119 ვუსგვაშდ ჟი ი აჯ გზავრობ-ჟი ათყერნი მალე. ლავდილა აჩადხ
Line: 120 ბაპთე, ი ხაქვ ერე მიჩა გეზალდ-ლϩგნე ხოჩა მარე ჰე ლი, დასავლეთი
Line: 121 ჴელწიფიშთე-ვ ადჩიჟან. მეთხვარ აჩად დასავლეთი ჴელწიფიშთე ი
Line: 122 ლახჴადϩნ ბროლი მურყვამთე-ისგა. ამეისგა ჴელწიფს სემი უწვილა დინა
Line: 123 ხორი. მეთხვარ ჩვასგურდა ნანულვარე ლალობვალ გურნა-ჟი. დინალ
Line: 124 ანსგიდახ ლაჴვრა-ქა ჩვესწვანეხ ეზარ მარე. მეთხვარს რაშ
Line: 125 ტოტისგა ხოყდანან. ალ მარე ხოხვრამ ნანულს მავარ ლახლატϩნ;
Line: 126 ოთზϩზე მეცქვილდ ხოშა უდილ, ერე ჭაშვდ უვ ოთოგან. მეთხვარს
Line: 127 ათჩონ ალა, ჟილახსგურდა რაშს ი ისგა ადსკინე ლაჴვრა-ისგა.
Line: 128 ჴელწიფდ ჩვადკვიჰ ალ მარემი ლიჴედ მიჩა დინალთე ი დემ ხაჰვედდა
Page: 170 Line: 129 ხახვდ მიჩა გეზალს ვოდ ჩუ დო კვიჰა მიჩა ლიმარს. ჴელწიფდ ხაქვ:
Line: 130 ჰემოშ მϩხარ ჰამს მიშგვა ბაღ-ისგა ხილმახილს მϩჰის ჩუმახვიე,
Line: 131 ღო ქა-ჯავდი მიშგვა გეზალს ხახვდ, ადო დემა. მეთხვარ აჩად
Line: 132 მიჩა ლეხხურითე ი ქა-ოთონბვე, მა ჴელწიფდ ხაქვ. ლეხხურიდ ხაქვ: ალას
Line: 133 ხოჩა ჩულიჩოდ, მარ მერმა ჯექვნი იმვალეს, ჲაღო ათხე აღერ,
Line: 134 ლახყადან თვინგშვ ნიც ი ცხირ. ცხირს ხაცყენდას, ეჩხავ ნიცს
Line: 135 ხაგვშას ი მϩხარ ჰამს ლუშნე ირი მაგ ხილმახილ. მეთხვარდ ამჟი
Line: 136 ჩომინ ი ჩვადშანვე ხილმახილ. აჩუნღო ხაქვ მეთხვარდ ჴელწიფს:
Line: 137 ათხე ი დემ მავდია ისგვა დინას ხახვდ? ჴელწიფდ ხაქვ: ჰემოშ
Line: 138 ძუღას ქა-ხასკვნე, ეჩხან ამხან საყდრარს ჩუხϩგემ, აშხვჟი
Line: 139 ზარალს ჩუხაშმე, ღო ქაჯავდი მიშგვა დინას ხახვდ, ადო დემა.
Line: 140 მეთხვარ აჩად მიჩა ლეხხურითე ი ქოთონბვე მავა ჴელწიფდ ხაქვ
Line: 141 ლეჩვმად. დიდნად ხაქვ: ალას ხოჩა ჩულიჩოდ, მარ მერმა ჯექვნი
Line: 142 იმვალე. ნანულდ ქა-ლახვემ მიჩა პირსახოც ი ხაქვ: ალ პირსახოც
Line: 143 ისგა-ესყიჰ ძუღვათე, ძუღვა ჟანკვარმი ი ხიზალალნი თავისუფალდ;
Line: 144 აჩუნღო ესქაჩ ამხეპილს ი საყდარ ადგი. აჩუნღო ესქუთინ-ქა ი
Line: 145 ზარალ აშხვ ჩიქა ადშომიხ. მეთხვარდ ჩუ ჩომინ მაგ,
Line: 146 იმჟივა ხაქვ ლეხხურიდ ი ხაქვ ჴელწიფს: ათხე ეში დემ
Line: 147 მავდია ისგვა გეზალს ხახვდ. ჴელწიფდ ხაქვ: ჰემოშ მიშგვა
Line: 148 ლალსგურას ჩუ-მინჭყი, ღო ქაჯავდი დინას ხახვდ, ადო დემა.
Line: 149 მეთხვარ აჩად მიჩა ლეხხურითე ი ქა-ხაქვ, მავა ჴელწიფდ ხაქვ
Line: 150 მიჩ ლეჩვმად. ნანულდ ხაქვ მეთხვარს: ამბედჟი მი ერ ჯექვნი,
Line: 151 აჩას ლოხხუნარ: ლანჭყლალსგურად ჯა ისპი ი ჟილახ ლახსგური,

Добавлено (2008-04-11, 8:04 Pm)
---------------------------------------------
ანპრენი-ჟი ი აჯიი მარა მაფხა ნესგაქა, ეჩეჩვინ ადფუთხნალი ჩუ ი
Line: 153 ისგა აჯკვანე ძუღვათე-ისგა. ჰე ჯაკუ, ერე აჩას ქა-ოთსე, მი ჯექვნი
Line: 154 აჯჟი ჩვემი. ადღერ მუშკიდთე, ახშკადვინ სამვეშდ გირვანქიან
Line: 155 ბერჯა ყვაბა, აჩუნღო ახშკადვინ თითვ ფუთიან ბერჯა ჰუნგრი
Line: 156 ავჟანდ, ჰუნგირ ჟატაგ; ლახასა ისდიკედეს ჰϩნგრი ლიგემს, ყვაბას
Line: 157 ყვაბას ხატყაცდას შდუმარ ნესგაჩუ ი ღო ჟადგემ. მეთხვარდ ჟანჰუნგრე
Line: 158 რაშ ი ჟი-ლახსგურდა. რაშ ჟანკვაფხ ი ჟადიე მეთხვარ მულჟათე;
Line: 159 მეთხვარ ხატყცი რაშს შდუმარ ნესგაჩუ, ხატყცი, ღოშგუნპილს
Line: 160 ჩვაპაშ რაშ ი ჩვანშყად გიმთე-ჟი. მეთხვარდ ჩვაცვირ რაშ,
Line: 161 იმევა ჩვესრაღვ ანჴად ხელწიფი ქორთე ი ხაქვ: აჩადდ ი ჟახწვანედ
Page: 172 Line: 162 ლალსგურა მაგვარდ ლინჭყ ლეს. აჩადხ მოზნანა, ისგა ანჴიდხ რაშ
Line: 163 ქორთე ი ჟესსიპდა აჯაღ ჴელწიფდ. მეთხვარდ ხაქვ ჴელწიფს:
Line: 164 ათხე ი დემ ლამოდია ისგვა დინას ხახვდ? ჴელწიფდ ხაქვ: ჩვათზორე
Line: 165 მიშგვა ლემღვანა, მიშგვა დინალს ჩვესგვენი ისგვა სგობინ ი
Line: 166 აჯჲარისგა ჲასვა ახთიშნე, აჩას ლაჯოდი ხახვდ. მეთხვარ აჩად მიჩა
Line: 167 ლეხხურითე ი ქა-ოხონბვე მავა ჴელწიფდ ხაქვ მიჩ ლეჩვმად. დინად
Line: 168 ხაქვ: მი ერ ჯაქვე, აჯჟი ჩვემნ! ნა ლავდილას ნიშგვე მუ
Line: 169 წკვერდ ენგენი. მი ემგენი ნესგა-ისგა; აშ ჩუდეშ მϩთერ, მარ მი
Line: 170 ლახვდი მϩსკადს ი ლახასა ტვეტს ნაგვბა-ქა ლახვჭემნე, სი მϩსკადს
Line: 171 ჩუესწვენნე ი ისგა მაფხჭ შიშდ. ჴელწიფდ ჩვადზვერ მაგ მიჩა
Line: 172 ლემღვანე დინალ ჩვესვგანე მეთხვარს სგობინ-ისგა ი ხაქვ:
Line: 173 ჟახულკვიჰ ხადვა ჯაკუ ხახვდ. მეთხვარდ ისგა ხაფხაჭ ნესგა-ისგა
Line: 174 მეგნა დინას. ჟილახსგურდახ ჯა ი მიჩა ხეხვ რაშარს ი აჩადხ.
Line: 175 ჴელწიფს ათკალბϩნ ხოხვრა გეზალ მეთხვარიშდ, აჯღერე გუდმეცარ ლასვ
Line: 176 ი ღოშგინ ათჭემ მიჩა ლაშგარ; ანსგიდა დინა ღვეშგმავ ი ხეწად,
Line: 177 ერე ლაშგარ ახჭიმ. ხახვდ ხაქვ მიჩა ჭაშვ: ჩველϩგენდ ამეჩუ;
Line: 178 სი ბერდ ეჯსიპი, ისგვა რაშს საყდარდ, მი ხატდ ესსვიპი,
Line: 179 ჩვესსგვეჯნი საყდარ-ისგა; სი ლოცს ხიჩოდას ი მეჴϩრალდას. ლახ
Line: 180 აჯჲარ ანჴდენიხ, სი ლაჯჭვედნიხ, ერე ჯიწვა როქვ ჲარ, სი
Line: 181 ხექვნი დარ-როქვ ი აჯჲარ ღვეშგდ ატხენიხ. დინად მა ქა-ლაქვ,
Line: 182 მაგ ჩუ ჩომინ მარემ ი ღვეშგდ ატϩხ ლაშგარ. ხე

Page: 163
Line: r1 Быль один государь. У него было три дочери. прежняя
Line: r2 жена умерла, он другую привел (на другой женился). Новая
Line: r3 жена возненавидела дочерей государя. Государю сказала его
Line: r4 жена: "этих дочерей куда-нибудь возьми а то я не остануь
Line: r5 с ними". Государь встал и пошел далеко-далеко на
Line: r6 равнину (в степ). Здесь государь нашол хорошую яблоню.
Line: r7 Государь с этого дерева сорвал 3 яблока: одно дал одной
Line: r8 сестре, другое - второй, третье - третьей. Дочери сказали отцу:
Line: r9 отец очень просим поведи нас туда, где ростет такая
Line: r10 яблоня. Государь у той яблони внизу яму вырыл, поверх
Line: r11 ковром накрыл и на ковер яблоки высыпал; дочерям
Line: r12 сказал: идите на этот ковер любимые свои яблоки ешьте!
Line: r13 Дочери все вместе набросились на яблоки и упали в яму.
Line: r14 Государь положил сверху ямы камень. Государь возратился
Line: r15 домой и сказал своей жене: "жена мой грех да будет на
Line: r16 тебе, и моих дочерей я потерял!" Три сестры в яме по
Line: r17 три яблока раздавали в день. Старшия сестры все съедали,
Line: r18 младшая сестра два съест а один спрячет. Прошло три
Line: r19 месяца и яблоки у сестр вышли; старшая сестра хотела
Line: r20 зарезать младшую сестру. Младшая сестра сказала: " режеть
Line: r21 довольно то что мы находимся в яаме"! Старшая сестра
Line: r22 сказала: "а что сделаешь?" Младшая ответила: "у меня есть
Line: r23 моя часть яблок и пока этого будет чтоби есть. Наконец
Line: r24 младшей сестры спрятанные яблоки вышли и старшая сестра
Line: r25 опять сказала "одну (нужно) зарезать" Младшая сестра
Line: r26 сказала: "так неть! я попрошу Бога и, может быть, Он
Line: r27 поможет чем-нибудь". Младшая сестра попросила Бога: "Боже,
Line: r28 одну руку в лопатку преврати, а другую в палку с железтым
Line: r29 наконечником". Бог исполнил просьбу младшей сесты.
Page: 165 Line: r30 Три сестры копают землю, идут куда-то дорогой едят все
Line: r31 животное (живое) что встречаестя. Спустя одно время,
Line: r32 очутились тут они в жестяном доме. Здесь привязанные раши
Line: r33 (сказочный конь) государя. этих коней слуги вареной
Line: r34 пшеницей только кормят. Сестры в этом доме тайно были
Line: r35 (оставались). Пшеницу, что слуги приносили коням, сестры
Line: r36 съедали и кони оставались без корма. Сестры очень
Line: r37 располнели, и кони исхудали. Прошел один месяц и царь сказал:
Line: r38 "Покажите коней верховых!" Слуги коней исхудалых едва
Line: r39 вывели. Очень разсердился на слуг и головы отрубил всем,
Line: r40 и других новых слуг поставил. Слуги от всего сердца
Line: r41 принялись коней откармливать. При этих новых слугах
Line: r42 кони еще больше исхудали, ибо сестры съедали корм коней.
Line: r43 Царь попросил опять посмотреть своих верховых коней.
Line: r44 Слуги пошли вывести и трех только нашли живыми. Царь
Line: r45 очень разсердился на слуг и отрубил им головы. Царь
Line: r46 хотел поставить третий сорт слуг, но никто не доверился
Line: r47 (не пошел в слуги). Наконец пошли к знахарю (он и
Line: r48 предсказатель). Знахарь сказал: "жестяной дом иметь 4
Line: r49 угла; поставьте по два человека караулом с ружьем и
Line: r50 пистолетом, ночью и днем". Поставили восемь человек -
Line: r51 карауль. Караульные в полночную пору поймали трех сестер
Line: r52 и првели к царю. Царь очень обрадовался, что их
Line: r53 увидель. У царя был один сын; Одну дочь (из 3 сестер)
Line: r54 своему сыну в жены хотел (взять). Царь спросил
Line: r55 старшую дочь, что-де она может (в состоянии сделать). Та
Line: r56 ответила: "я могу такой ковер сделать, что царю и его
Line: r57 чесловку (всем подданным) будет постелью и покрывалом".
Line: r58 Среднюю сестру спросил что-де она может. Она ответила,
Line: r59 что-мол-она может такую чашу выковать, что она
Line: r60 наполненная вином царя и его человека (весь народ)
Line: r61 напоить за один раз. Младшую сестру спросиль, - она-де
Line: r62 что может. Та ответила: я рожу сына и дочь таких, что
Page: 167 Line: r63 нижная половина у них золотыя будуть и верхняя половина
Line: r64 -- из чистаго золота. Царь младшую сестру выбрал своему
Line: r65 сыну в жены и обвенчал с младшей сестрой. Родиля сын
Line: r66 и дочь. Старших сестер царь приставил слугами к жене
Line: r67 своего сына. Старшия сестры выкрали детей младшей их
Line: r68 сестры и в воду бросили, потом пришли и щенять бросили
Line: r69 перед их младшей сестрой. Царь узнал, что у его сына
Line: r70 вместо хороших детей щенята родились; это обидно стало
Line: r71 царю и его сыну. Пришель царь и к пню привязаль свою
Line: r72 невестку. Этот пень царь поставил в узле трех дорог,
Line: r73 и в глаза ей плевали туда и сюда проходящие. В воду
Line: r74 брощенных детей царскаго сына вода захватила в жолоб
Line: r75 мельницы и обернула на колесо мельницы; мельница остановилась.
Line: r76 Эта мельница была (принадлежала) свяшенника. Священник
Line: r77 осмотрель под мельницей и увидель, что мальчики
Line: r78 на колесе. Мальчика высвободил и домой взял. У священника
Line: r79 детей не было и он их усыновил. Священник очень
Line: r80 ухаживаль за мальчиком и сразу выростиль. Когда вырос
Line: r81 сын, начал очень хорошо охотиться. Этот охотник
Line: r82 случайно зашол на место охоты своего перваго отца. Этот
Line: r83 охотник на месте охоты своего отца его охотников увидел.
Line: r84 Он убил все стадо, которое было выгнано охотниками.
Line: r85 Последние ничего не убили и напрасно (ни с чем) им
Line: r86 идти было (пришлось) домой. Царя охотников спросили
Line: r87 старшия сестры жены царя сына: что убили? Охотники ответили,
Line: r88 что ничего - де потому что их стадо истребил один
Line: r89 человек (так, что) и (ни) одного не оставил. Старшия сестры
Line: r90 подумали, что тот - де (охотник) их сестры сын будет.
Line: r91 Сестры сказали друг другу: (что) сделаем - де что-нибудь
Line: r92 тому человеку, а то он придет и обеих убьет! Младшая
Line: r93 сестра спросила старшую сестру: каким образом (что)
Line: r94 сделаем что-либо нехорошее тому человеку? Старшая сестра
Line: r95 сказала: на Эльбрус горе золотая яблоня стоит (ростеть),
Page: 169 Line: r96 - скажем чтобы он ее принес; и он пойдет туда и в
Line: r97 камень превратится от пояса вниз. Встали сестры к
Line: r98 свщеннику пошли и сказали: если твой сын хороший охотник
Line: r99 есть - на Эльбрусе горе золотая яблоня стоит, ее пусть
Line: r100 принесет. Священника сын пошел эту яблоню принести.
Line: r101 Идет этот охотник, и на отдаленной равнине дива
Line: r102 увидель. Этот див снизу был камень и сверху только есть
Line: r103 душа. Дива спросил охотника: куда идешь? Охотник сказал:
Line: r104 на Эльбрусе - горе золотая яблоня стоит ее принести я иду.
Line: r105 Див сказал, что туда- кто пошол, все в камень в
Line: r106 нижней половине превратились но -- говорит -- своей матери
Line: r107 сосцов благо вспомни и тогда - говорит -ничего (не) будет!
Line: r108 Охотник вспомнил у яблони благо (?) сосцов своей матери и
Line: r109 домой принес яблоню с корнем и поставил во дворе эту
Line: r110 яблоню. утром и вечером по золотому яблоку она приносила.
Line: r111 За охотником, когда он нес яблоню домой, погнались
Line: r112 дивы, сколько было их на поле лежавший снизу камень и
Line: r113 вверху душу имевший - встал и так закричал, что назад
Line: r114 воротиль всех. Этот див, как увидел золотую яблоню,
Line: r115 тотчас умер (остался). На другой день охотник вернулся,
Line: r116 на охотничье поле своего отца; здесь его отца охотники были
Line: r117 и опять истребил он стадо. Охотникам опять ничего не
Line: r118 досталось, домой возвратились ни с чем. Сестры спросили,
Line: r119 что-де сделали. Они ответили, что, как прежде, кто-то
Line: r120 (некто) истребил их напуганное стадо. Сестры догадались,
Line: r121 что тот из сестры сынь будет и -- что-бы сделать -- спросили
Line: r122 друг друга. Младшая сестра спросила: что сделаем?
Line: r123 Старшая сестра сказала: на г. Эльбрусе зеркало есть, его
Line: r124 принести - скажем; кто ходил за зеркалом, всякий в камень
Line: r125 превращался. Сестры полши к священнику и сказали, что
Line: r126 если сын его хороший человек есть, на горе Эльбрусе
Line: r127 золотое зеркало есть, - его пусть принесет. Охотник пошол
Line: r128 это зеркало принести. Как к зеркалу пришоль, сразу своей
Page: 171 Line: r129 матери сосцов благо вспомнил и ничего не случилось. Взял
Line: r130 это зеркало, посмотрел в зеркало и увидал где в мире
Line: r131 животное было. Домой зеркало принес и на другой день на
Line: r132 своего отца охотничье поле вернулся, на поле опять истребил
Line: r133 стадо его отца охотников и попусту (напрасно) идти

Добавлено (2008-04-11, 8:06 Pm)
---------------------------------------------
пришлось им (досталось) домой. Сестры спросили: почему-де
Line: r135 не убили? Те сказали, что так-де случилось (сделалось), как
Line: r136 случалось всегда и потому ничего не убили. Сестры сказали
Line: r137 друг-другу: тот человек живым опять вернулся, зеркало
Line: r138 принеся и больше что сделаем? Старшая сестра сказала
Line: r139 своей сестре: у западнаго государя жену чтобы взял,
Line: r140 скажем, а туда такое (только) разстояние, что 60 лет вниз
Line: r141 потребуется и 60 лет вверх, - в это путешествие сделается
Line: r142 (случится) что -нибудь. Сестры полши к священнику и
Line: r143 сказали, что если усыновленный твой сын хороший человек
Line: r144 есть, от западнаго государя пусть жену приведеть.
Line: r145 Охотник пошол к западному государю и очутился у хрустальной
Line: r146 башни. Здесь (внутри) у царя три незамужния дочери есть.
Line: r147 Охотник сел на камне где княгини гадали. Дочери выглянули
Line: r148 из окошка и увидели хорошаго человека. Охотник держал
Line: r149 коня (охотника конь в руке держим бил). Этот человек
Line: r150 младшей княгине очень полюбился; послала посредником
Line: r151 старшую сестру, чтобы мужем - де ея стал. Охотнику
Line: r152 понравилось это, сел на коня и вскочил в окошко. Государь
Line: r153 узнал о приходе этого человека к его дочерям и не
Line: r154 давал в жены своей дочери, пока не испытал его мужества.
Line: r155 Государь сказал: "если завтра утром в моем саду фрукты
Line: r156 спелые встретишь, то дам тебе свою дочь в жены, а то
Line: r157 нет". Охотник пошел к своей невесте и разсказал, что
Line: r158 государь сказал. Невеста сказала: "это-то мы сделаем, но
Line: r159 он другое скажет что-нибудь! Ну, теперь прийди - держи
Line: r160 (возьми) в медный сосуд * воды и кусочек дерева (палоку).
Page: 173 Line: r161 Палочку втыкивай (в землю), туда воду наливай и завтра
Line: r162 утром выростут (выросший будет) все фрукты. Охотник
Line: r163 так сделал и выростил фркуты. После этого сказал
Line: r164 охотник государю: "и теперь не дашь своей дочери в жены?"
Line: r165 Госудаь сказал: "если море перескочишь, там - здесь церкви
Line: r166 построишь, одновременно (в 1 раз) в колокола зазвонишь,
Line: r167 то дам тебе свою дочь в жены, а то неть". Охотник
Line: r168 пошол к невесте и разсказал что государь сказал сделать.
Line: r169 Сестра сказала: "это-то мы сделаем, но другое скажет он
Line: r170 что-нибудь". Княгиня дала свое полотенце и сказала: "это
Line: r171 полотенце погрузи в море, море замерзнет и будешь ходит
Line: r172 свободно: потом поставь (полотенце держи) на этом крае и
Line: r173 церковь пострится; потом покачай и колокола одновременно
Line: r174 зазвонят". Охотник сделал все, что сказала невеста и
Line: r175 скзал государю: "теперь все-таки не дашь твоей дочери в
Line: r176 жены?" Государь сказаль: "если моего верхового коня объездишь,
Line: r177 то дам свою дочь в жены, а то нет". Охотник пришол
Line: r178 к своей невесте и сказал что государь сказал сделать.
Line: r179 Княгиня сказала охотнику: "об этом что скажу, тому
Line: r180 послушайся: в дикую (необъезженную) лошадь он сам
Line: r181 превратится и когда сядешь, он взлетит и возьмет промеж
Line: r182 облаком и чистым небом (выше облака), там вздрогнет
Line: r183 (встряхнет) и сбросит в море. Если хочешь, чтобы от
Line: r184 этого избавиться, я скажу, так сделай. Ступай к кузнецу,
Line: r185 заставь его выковать 30 фунтовый железный молоток, потом
Line: r186 заставь выковать двух - пудовыя железныя к седлу стремена;
Line: r187 седло положи (оседлай); когда разседрится (что) седло
Line: r188 поставлено (что оседлали), молотком бей между ушей, пока
Line: r189 станет". Охотник оседалал коня и сел. Конь вскочил и взял
Line: r190 охотника вверх. охотник бьет коня между ушей, бьет,
Line: r191 наконец утомился конь и упал на землю. Охотник
Line: r192 оставил коня, где он упаль, пришол в дом, государя и
Line: r193 сказаль: "ступайте и посмотрите, верховой конь объезжен (будет).
Page: 174 Line: r194 Пошли слуги, внесли коня в дом и превратился он
Line: r195 опять в государя.. Охотник сказал государю: теперь не
Line: r196 отдашь своей дочери в жены? Государь сказал: "соберу мой
Line: r197 народ (имение), моих дочерей поставлю перед тобою и
Line: r198 из них какую выберешь, ту дам в жены". Охотник
Line: r199 пошол к своей невесте и пересказал, что государь
Line: r200 сказал ему сделать. Дочь сказала: "я как скажу тебе, так
Line: r201 сделай! Нас, княгинь наш отец в ряд поставит, меня
Line: r202 поставит в середине; так не узнаешь, но я надену
Line: r203 перстень и когда рукой по-лбу проведу, ты перстень увидишь и
Line: r204 бери меня сразу". Госудаь собрал весь свой народ,
Line: r205 дочерей поставил перед охотником и сказал: "выбери, какую
Line: r206 хочешь женой". Охотник схватил в середине стоящую дочь.
Line: r207 Сели сам и его жена на лошадь и отправились. Государь
Line: r208 пожалел младшей дочери для охотника, потому что она вещунья
Line: r209 была - и сзади погнал (послал) свое войско; оглянулась дочь
Line: r210 назад и увидела, что войско гонится. Жена сказала своему
Line: r211 мужу: "остановимя здесь; тебя в монаха превращу, лошадь
Line: r212 - в церковь я в икону превращусь и стану в церкви;
Line: r213 ты молитву твори и молись. Когда те прийдут, тебя
Line: r214 спросят, что выдель - ты скажешь: никого-де! и те назад
Line: r215 возвратятся". Дочь что сказла, все сделал человек и назад
Line: r216 возвратилось войско. Государь спросил свое войско: что
Line: r217 сделали? Войско ответило: "одну церковь видели, внутри одна
Line: r218 икона стояла и молился пред иконой монах". Государь
Line: r219 сказал своему войску: "моя дочь вещунья; своего мужа в монаха
Line: r220 превратила, ея мужа лошадь - в церковь, и сама правратилась
Line: r221 в икону. Вы е узнали и она вас обманула". Охотник с
Line: r222 женой домой пришол. Дома царь очень обрадовался (что)
Line: r223 сына видеть (увидел). Царь пир сделал. Жена охотника
Line: r224 сказала царю: "мой муж твой сын есть, эти сестры его тетки
Line: r225 суть, к пню, что женщина привязана, та моего мужа мать
Line: r226 есть". Царь очень удивился и тотчас в дом сказал чтобы
Page: 175 Line: r227 привели его невестку. Охотник сестер истребил. охотник
Line: r228 свою мать привел домой и поселился хорошо. Несчастье
Line: r229 там, радость здесь.

Line: n.1 В форме кофейнка с ручкой и носиком. ^

Добавлено (2008-04-11, 8:06 Pm)
---------------------------------------------
II. სემი ლახვბა

Line: 1 ალა ღერთემ ჯამზϩრას... ი სემი ლახვბა! სემი ლახვბა
Line: 2 ჩვადითანხ: ხოშამ მუხვბა ქორ ხახვიდა, ნესგა მუხვბა ჲერვი ქცევა
Line: 3 ადგილ ი ცხეკ ხახვიდა, ხოხვრამ მუხვბა ეშხვი გიცლად ი ეშხვი
Line: 4 კვიდ საკმელ ხახვიდა. ხოხვრა მუხვბე აჩად ი მინდვო̈რთე-ისგა
Line: 5 ადჰე. ამეჩუ ლაისგიდა ჟიბავ ი თეთვნე ზუგ ესწვანე ი ჟაჩად
Line: 6 ზუგთეჟი. ამეჩუ მაროლდ გიცლად ისგა-ადგანე თხრილთე-ისგა ი საკმელ
Line: 7 ჟოთტუსე ღერბათვ. ამ დრო̈ვს ღერბათვ ტაბაგ ჩუ-ხვეგ ი ისგა-ხასგურ
Line: 8 ხოშა ფუსნაბუათიშ ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ. საკმელი კვამ სამ
Line: 9 ოქვრე კამრად ახცხაპ ღერთა ტაბაგს. ღერთემ ხაქვ ჯგϩრაგს ი
Line: 10 მϩქემთარინზელს: "ხვაი მარე მახϩრანა ი ამგვარ ნამზურუნ დას
Line: 11 ხოჴიდახ: აჩადდ ი ჟახხმეჴრედ, ჲარ ლეს". ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ
Line: 12 ჩვანჴადხ ი ლახჭვედდახ მაროლს. აჯნემ ლახტϩხ: აშ ი აშ,
Line: 13 ისგვი ლირდა-ღვარა! ნა ხვასვდ სემი ლახვბა, მი მახვიდა ეშხვი კვიდ
Line: 14 საკმელ ი ეშხვი გიცლად; საკმელ ჟოთმაზირ ღერბათვ, გიცლად
Line: 15 ჩუმაყა ამეჩუ". გიცლად ჟადიეხ ჯგϩრაგდ ი მϩქემთარინზელდ ღერბათვთე
Line: 16 ი ჟნმარეხ ულუფდ. ჩულϩდიარანღო ფუსნაბუათიშდ
Line: 17 ჟანϩნჭომე ჯიჯვარ, ხაჴიდ იშვდ ო ფჲურდ ესსიპე; ფურ ეშხვი კიჟოლ ლϩჯე
Line: 18 ხვეგ ი ღუნ ისგა-ხაჭიმ. ჯგϩრაგდ ი მϩქემთარინზელდ ჩოხჴიდხ ფჲურვ
Line: 19 მაროლს. მაროლდ ხაქვ: ჰა! მიშგვი მადილ აჯხვიჲანახ. ჯგϩრაგდ
Line: 20 ხაქვ მაროლს, ერე ისგავ-ათჴϩრან მϩქემთარინზელს ხეხვი ლივდი
Line: 21 (ლიჶვდი) ბედჟი. მაროლდ ხაქვ მϩქემთარინზელს: ჰა! მიშგვი მადილ
Line: 22 აჯხვიდა! მი ჲარ მაყა ფურვმი (ფირვმი) მϩშგი, ჰე სგა დომ
Line: 23 ლამოდიდ ხახვ?" მϩქემთარინზელდ ქა-ხაქვ ფუსნაბუათიშს. ხაქვ
Line: 24 ჯგϩრაგს: ჯგϩრაგ, სი ხილსახრალ ამჟი მარემი ბედჟი, ადო აჩას მამა
Line: 25 ხეშყდენდა ამზუმ. ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ ჩვანჴადხ მაროლთე
Line: 26 ფარვ ლერქვარ, ათქვეხ, ისგა-ლაიჴერნეხ, ი ლახჴადϩნხ კასრი
Line: 27 ყორთეჟი. კასარს ამ დრო̈ვს ქორს ხოსგურხ ჲერვი ლეჩჟო̈რი: ეშხვი
Line: 28 ოქვრე ლუვერ, მერმე ოქვრე ლუკუნჭილ. მიჩა ლემღვენი მაგ ჩუხოზვრა
Line: 29 ყორჟი, ყარვლარ ხვეგ. ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ მეჩი მარალდ
Page: 178 Line: 30 ესსიპდახ ი ისგა-ლიხნი ხაშგვმინხ. ყარვლარ კასარს ლახჭვედდახ:
Line: 31 ჲარვ მეჩი მარა ხაკუხ ისგა-ლიჴედ ი ონფუშდედ-მო. კასარდ ლახტϩხ
Line: 32 ხაჴიდხ-უვ ხვაი ი ქა-ვ-აფიშდხ აჯჟინ. ალა ხასϩმდა ჯგϩრაგს, ხაჴიდ
Line: 33 ბარჯ ყორს, ისგა-ათცϩლϩრე, ისგა-აჩად ქორთე ი ჩვესსგურდა თხუმ-ისგა.
Line: 34 კასარდ ხაქვ ეჯ მარა: "ჲარ ხი ამითან, ერე ყორარ ისგაამცϩლირ ი
Line: 35 ჩვესგურდ თხუმ-ისგა?" ჯგϩრაგდ ხაქვ, ერე მიჩა გეზალ ესერ ხაკუ
Line: 36 მიჩა აფხნეგი ხეხვდ. ჯგϩრაგდ ხაქვ კასარს, ერე ლიჯϩლდოვალ უვ
Line: 37 ახადახ. ეშ-უვ ესერ ჩომინხ, კასარდ ლახტϩხ. ჯგϩრაგდ ხაქვ
Line: 38 კასარს, ერე ღუმრა ლემესგ უვ ადაშვეხ, ეჩხავთე-ჟი ფაყვარ უვ
Line: 39 აშიდხ ოქვრე ლუკუნჭილდ ოქვრე ლუვერდ ი მიჩა აფხნეგდ. იშავა
Line: 40 ფაყვ ლემასგვ-ხანქა ოქვრშვ ლϩშკად ანტხენი, აჩაშ ლეს ისგვი
Line: 41 გეზალ. ჟაშიდხ ფაყვარ ლემადგვთე-ჟი სამ მარემ. ოქვრე

Добавлено (2008-04-11, 8:06 Pm)
---------------------------------------------
ლუვერიშ ი ოქვრე ლუკუნჭილი ფაყვარ გატდ ადϩგანხ; ჯგϩრაგიშ ი
Line: 43 მϩქემთარინზელი მუნჴრი მარემი ფაყვ ოქვრშ ლϩშკად ასად.
Line: 44 ჯგϩრაგდ ხაქვ კასარს: "ათხე ეში ქალანო ისგვი დინა. კასარდ
Line: 45 ვარ ხაქვ. ეშხვი ლიჯულდოვალ აჯაღ უვ-ახადახ, კასარდ ხაქვ
Line: 46 ჯგϩრაგს. ჯგϩრაგდ ხაქვ კასარს: ლეჩჟϩრიალდ თითვ ვაზა ფავუ
Line: 47 ესყადნახ ლაქვინ-ჟი, ისავა ფავუ ჩუბავ ძირს აფვშდე ი ჟიბავ ყუნძელს
Line: 48 ანშანვი, აჩაშ ლეს ისგვი დინა. ჩოთჯურვე კასარდ. ოქვრე
Line: 49 ლუვერიშ ი ოქვრე ლუკუნჭილი ფავარ ჩვადფϩრანხ, ჯგϩრაგი აფხნეგი
Line: 50 ფავუდ ჩუბავ ძირ აფიშვდ ი ჟიბავ ყუნძელს ადშანე. დე ათხე
Line: 51 ლახვემ კასარდ მიჩა დინა ჯგϩრაგი აფხნეგს. დინა ლახჭვედდა მუს,
Line: 52 ჲას ესჴვამი ლამზϩრალა კათხ. მუდ ლახტϩხ: ჲასვა ჯეკვეს. დინად
Line: 53 ლამზϩრალა კათხ ოქვრე ლუვერს ესვჴიდ, ი აჯნემ ადიე ხახვდ. ხახვ-
Line: 54 ჭაშს ღოშგინ ათჭამ ოქვრე ლუკუნჭილ ი ლიშალ ოხვჩო̈დდახ შუკვ-ჟი;
Line: 55 ოქვრე ლუკუნჭილდ ჟანწინვე ხაჴიდ ხვაი, ჟანკულთხნე ი ისგა-ლახლაჯ
Line: 56 მეგამს. ღოშგინ ანღრიხ ჯგϩრაგ, მϩქემთარინზელ ი მინე აფხნეგ;
Line: 57 ალიარს ხასϩმდახ ალ მარემი ლიგვნი. ჯა მაროლ, მაზუმ ესერ
Line: 58 ხებჟი, ჰე ჟანფშვდეხ. აჯნემ ლახტϩხ: ჰϩ, მიშგვივ მადილ ჯარხ,
Line: 59 ხამა მოდ მებჟი. ჯგϩრაგდ ჟანფვიშდ ოქვრე ლუვერ ი ათჭამ ოქვრე
Line: 60 ლუკუნჭილს ღოშგინ. ჯგϩრაგდ ლაქვ: ოქვრე ლუკუნჭილ ი ოქვრე
Line: 61 ლუვერ უშხვარ უვ ლახხვატად. აჯიარ უშხვარ ლახხვატხ; ზურალ
Line: 62 ჩვესსად ჯგϩრაგს მიჩა მონჴრი მაროლაშდ. ჯგϩრაგდ ჩი ქაოთქაბ ალ
Page: 180 Line: 63 ზურალს, აჩუნღო ხაქვ მონჴრი მაროლს, კალტარ უვ ადკუშდურე
Line: 64 ღვეშგმავ. ეჯნემ ჩვესჰურნე. ხეწად ზურალ ღვეშგმავ ლუკვეშდ
Line: 65 კალთარს ი ოთტვილ, ერე ჩუ-უვ-ანღალვე. ჯგϩრაგ დემ იღალვა აჯღერე,
Line: 66 მანკვი ესერ მად ოხვცხანა ალ მაროლ ჭაშდ ი ათხე მად ხაკუხ
Line: 67 ჯა. ჩუჩომინ ღოშგუნპილს ჯგϩრაგდ ზურალა ლიი. ჯგϩრაგდ ხაქვ
Line: 68 მაროლს: სგობინ ადღერ ი ლუმარად ენხვიდ ქორს. ეჯნემ ლახტϩხ: ჰϩ,
Line: 69 მიშგვი მადილ უვ ჯარ ქორ იმან მუღვა მი. ჯგϩრაგდ ქალახვემ მიჩა
Line: 70 ლაკვცან ი ხაქვ, ერე იმ ადგილსვა ხეკვეს, ეჩეჩვინ ესკაჩევ
Line: 71 ლაკვცან ი ქორ ი მურყვამ ადგი, ესტაფევ ი ძღვიდ ახცხეპნი. აჩად ალ
Line: 72 მაროლ სგობინ, ქორ ადგე ი ლემესგ ადაშვე; ვახშმობა დრო̈ვ
Line: 73 ანჴად, ჯგϩრაგდ ხაქვ მაროლს: ისგვა ხახვ დიარ ახნაყვინ. ეჯნემ
Line: 74 ლახტϩხ: ჰϩ, მიშგვი მადილ აჯხვიდა! ლენყე ავ მაღვანან მა
Line: 75 მიჭინდა? მარ ლენყე დესა მუღვე. ჯგϩრაგდ ხაქვ: სიღე ჟადღერ
Line: 76 დარბაზთე ი სერ მა სერდე ჯარ. მაროლ ჟაჩად, დარბაზს კიბდონარ
Line: 77 გოში ესხვიდა ფაქვშ, თითვ ლაზმა კარვა ჟიხაგϩდახ. ჩვანჴიდ ფექ
Line: 78 ი ქა-ახნაყვნე მიჩა ხახვ ვახშამ. აჩუნღო ხაქვ ჯგϩრაგდ მაროლს:
Line: 79 ღვინალ ანიჴდ! მაროლდ ლახტϩხ: ჰϩ, მიშგვი მადილ აჯხვიდა, ღვინალ
Line: 80 იმან მუღვა მი? ჯგϩრაგდ ხაქვ: ადღერეღე მარანთე ი სერ მა
Line: 81 სერდე ჯარ! აჩად მაროლ მარანთე ი გოში ახგვაბ კეცარ
Line: 82 ღვინალშვ; ეშხვი სტამან ჩოხჴიდ ვახშმად ჯგϩრაგს ი მϩქემთარინზელს,
Line: 83 ჯგϩრაგდ ხაქვ მაროლს: ჰე! მაროლ, ჩულუზგუნე ნიშგვე ხი ი
Line: 84 აჯა გვაშვღა ნოვ ჯიჩვმინა, ავ ლეჟა ი ლაქვა მეზალალ მარა ჩი
Line: 85 დომ ხალხნიას. მერმა ლადეღ აჩადხ ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ.
Line: 86 მაროლს ხაქვ მიჩა ხახვემ: მაგ ეზარდ გვაყერხ, მარ აჩას
Line: 87 ლალჭვედდედ, გეზალ გვეთნოლდეს-მა ი ჰე გვეთნოლდეს, ღო ვოშა. ისგა-
Line: 88 ლაჰხიდა მაროლ ჯგϩრაგს ი მϩქემთარინზელს ი ხაქვ: დიდაბ აჯჴადხ!
Line: 89 ეზარდ მაყერდ, მარ ალა ქამაქვდ, გეზალ მეთნი-მა ი ჰე მეთნი,
Line: 90 ღო ვოშა. ჯგϩრაგდ ხაქვ: გეზალ ჯეთნი მა მომა, აჩაშ მამა ნიხალ,
Line: 91 აჯა ფუსნაბუადიშს ხოხალ; მავარ ათვჴϩრი ი, იგებს ქალაჯომის
Line: 92 გეზალ, ლახტϩხ მაროლს. ჯგϩრაგ ხალ ჟაჩად, ფუსნაბუათიშთე
Line: 93 ხაქვ: მაგ ეზარდ ხაბჟა ეჯ მარა, მარ გეზალს ესერ
Line: 94 ლავდიდ იმ აჩას, -- ღვეჭვდიელ. ფუსნაბუადიშდ ხაქვ ჯგϩრაგს:
Line: 95 ჯგϩრაგ, ალა სი ხი მაგ, ადო აჩას მამა ხეშყდენ ალა მაგ.
Page: 182 Line: 96 ალიარს გეზლირს ლალოდიდ, მარე სურუ ადფიშრი კვეყანა-ჟი ი მარემი
Line: 97 ბადშვ ტატევ დესა ირა კვეყანაჟი. ჟანუნდუნე ფუსნაბუათიშდ ი
Line: 98 ხაქვ ჯგϩრაგს: ჲარვ გეზალს ლალვედნენ, აჯჲარ ისგთექა ჩუირდიხ,
Line: 99 აჩუნღო ჩვადდაგრიხ. ჯგϩრაგდ ლახტϩხ:ჰე ლავდიდ, ჩიგარიშდ ლალომედ,
Line: 100 ადო ცვიდდ იმ ლაჭირედ? აჩად ხვაი ხან ი მამა, ჯგϩრაგდ
Line: 101 ხაქვ მϩქელთარინზელს: ლეწედ გვიშგვე ლუზგუნა მარა. ესსიპდახ
Line: 102 მეჩი მარალდ, ანღრიხ მაროლთე ი აშ ვუჩხა ჩვანჭემხ, ერე დეც
Line: 103 ანღრი ჩუ. ყორს ლახაგანხ ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ ალ მაროლს
Line: 104 ი ჩულიგნე ხაქვხ. მაროლ ჟანუმჯარვან ი ხაქვ: ვოშელდ ლეჟა ი
Line: 105 ლაქვა იტურანალვნი, ეჩშელდს მი იმ ხვემსახვრე? ხახვემ ვუქვბად:
Line: 106 ოთკარე ყორ ი ისგა ანფიშვდ მეჩი მარალ ქორთე. მერმა ლადეღ
Line: 107 ატახხ იდ ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ. აჩად ხვაი ხან მამა, ი
Line: 108 ჯგϩრაგ ი მϩქემთარინზელ ისგად ლახმუშგვრანხ ალმარა. მარე

Добавлено (2008-04-11, 8:07 Pm)
---------------------------------------------
ისგა დემ იდ იხინდა ალიარს. მარემი ხახვემ ვუქვბად ოთკარე ყორ
Line: 110 ი ისგა-ანხინ. მუშგვრარდ ხაქვხ მარა: ათზϩზ ისგვი გეზლიერ ი
Line: 111 ღვინალ ახჴიდვინ! აჩადხ ბოფშარ კეცთე-ჟინ. ჯგϩრაგდ ლაქვ: ბოფშარ,
Line: 112 ისგა ესშგუდანდ კეცთე-ისგა; ხვაი ათრაგϩნხ ბოფშარს.
Line: 113 მუშგვრარდ ხაქვხ მარა: ჰემის ჴიდეხ ღვინალს დრო̈ვს, ადო ვახშამ
Line: 114 ეში ლალამედ. მაროლდ მიჩა ხეხვ ადზϩზე ბოფშართე ლაკϩლდინად.
Line: 115 ზურალს ბოფშარ ლϩყმალე ახგვაბ კეც-ისგა. ჟანტუხურე ი ჩვესგურნალე
Line: 116 კეცჟი თხუმ-ჟი. ზურალ ისგა-ანტახ ი ხაქვ, ერე უხლა ბოფშარს
Line: 117 ჩვატშდუმახ ი ჩვალგურნელიხ კეცი თხუმ-ჟი. ჯა აჩად მაროლ,
Line: 118 ბოფშარ მეხვტე ესხვიდახ, აშ ჩვათტკლაბϩნ ერე ჩვანტიმ მაგ.
Line: 119 ჯგϩრაგ ლახჭვედდა მარა მა ესერ ხატუმ? აჯნემ ლახტϩხ: ხამა
Line: 120 ესერ მა ხატϩმ? გეზლიერ ესერ ახხვატა! ჯგϩრაგდ ხაქვ: მი ხვი
Line: 121 ჯგϩრაგ ი მი აჯიხვტ გეზლიერ, აჯღა ერე მიშგვი ნაშგვრან
Line: 122 ჩვაჯაშდϩნდა ი ჭირარს ისგა დას ხϩხნი; ათხე მაზუმ ჯებჟი, ჰე
Line: 123 ჟაჯსელვი გეზლიერს? მიშგვი მადილ აჯხვიდა, ხამა მოდ მებჟი.
Line: 124 ჟანსალვე გეზლიერ ი აჩადხ. ფუსნაბუათიშდ ლაქვ: აჩათან სკარხალ
Line: 125 ჩვალფუშდედ გიმთე-ჟი, ერე გიმდ ესჴϩჩეს გვიშგვე ნაზგუნ
Line: 126 მაროლა მოსავალ. ჯგϩრაგ ლაპარ ი ჩვანჴად მაროლთე, მარა ხაქვ:
Line: 127 ლადი ათწანავ ნად ი მაი ლეთი-ჯირი, მაგ ჟახით, ადო აჩათან სკარხალ
Line: 128 ჩუჴედნი, ერეაშხვ ლეთიშ მად აჯჴედნი. ამნემ ადწანვე
Page: 184 Line: 129 ნად ი ისგა-ანჴიდ მოსავალ ქორთე. ანსგიდა ფუსნაბუათიშ ი ხეწად,
Line: 130 ერე ალ მაროლს ქორს ხვეგ მოსავალ, ი იშგანვ აშხვ ლადღიშ დას
Line: 131 ხოსდენი აჯჟი ოთცუდვა სკარხალს. ფუსნსბუათიშდ ხაქვ ჯგϩრაგს:
Line: 132 ალა სი ხი მაგ, ადო აჩას მამა ხეშყდენ ალა მაგ. მერმად ლაქვ
Line: 133 ფუსნაბუათიშდ: აშ მადეი ჟალბიდნად გვიშგვე ნაშნავ მაროლს!
Line: 134 ჯგϩრაგს ჩუ იდ ანჴად მაროლთე ი ხაქვ, ერე ლიბდინე, ესერ, ხაკუხ
Line: 135 მიჩა ღერთარს ი ჯა ხექვნი, აჯჟივ ჩომინ. ლახასა აჯიარ
Line: 136 ყორთეჟი ანჴეხ, დარბაზისგა გიცლად ჟივანფუშდვ -- ქავაფუშვდ ყორქა ი
Line: 137 აჩუნღო მომავ ღედ ხარ. ანტახხ ფუსნაბუათიშ ი მϩქემთარინზელ
Line: 138 ალ მარემი ლაშიხთე. დარბზი ყორთე-ჟი ხალ ჟილაჴადხ, მაროლდ
Line: 139 გიცარ ჟანფჲუშდვ, დარბზი ყორკა ქა-ანფჲუშდ, ფუსნაბუათიში ი
Line: 140 მϩქემთარინზელი სგობინ გიცარ სუმინ ლარსგვანთე ანსϩპდა, სუმინ
Line: 141 ჩოქართეჟი ანშყად ი ხაქვ, ერე ნომ უვ აშხიხ ალ მარა.
Line: 142 ფუსნაბუათიშდ ლაქვ: ალა ჯგϩრაგდ იდ ჩომინ, ადო აჩას მამა
Line: 143 ხეშყდენ ალა მაგ! მავარ გუშ ხარ ალ მაროლა ლიზგუნე ი ჩვალნაბად.
Line: 144 ფუსნაბუათიშ ი მϩქემთარინზელ ჟიატახხ. მაროლდ ხოჩა ლირდე
Line: 145 ანჰე. ჭირ ეჩე ხინ ამე.

Добавлено (2008-04-11, 8:08 Pm)
---------------------------------------------
Это Бог да благословит вас... и три брата. Три брата
Line: r2 разделились: старшему брату дом достался, среднему брату
Line: r3 одна кцева (900 кв. саж.) земли и лес, младшему брату один
Line: r4 барашек и одна квида (1 пуд) ладану досталась. Младший
Line: r5 брат пошел и достиг равнины. Здесь он взглянул
Line: r6 вверх и белый холм увидел и взошел на холм. Здесь
Line: r7 человек загнал барана в яму, а ладан воскурил Богу.
Line: r8 В это время Бог и рядом с ним сидит Георгий
Line: r9 и Спаситель. Дым ладана тремя золотыми рядами обвился
Line: r10 вокруг Божьяго стола. Сказал Бог: "Георгий и Спаситель,
Line: r11 много людей у меня просили и такого припошения
Line: r12 никто не приносил; ступайте и узнайте кто это (будет)".
Line: r13 Георгий и Спаситель спустились и спросили человека. Он
Line: r14 ответиль: "так и так, нас было три брата, мне
Line: r15 досталась онда квида ладану и один баран; ладань воскурил
Line: r16 Богу, а барашек - здесь". Барана взяли вверх Георгий и
Line: r17 Спаситель к Богу и приготовили для еды. После еды всевышний
Line: r18 собрал кости, ударил их ногой (собст.: лягнул)
Line: r19 и превратил в корову, дающую одну доенку молока; стоит
Line: r20 тут и теленок сосунок. Георгий и Спаситель снесли корову
Line: r21 человеку. Человек сказал "а, благодарю за милость!"
Line: r22 Георгий сказаль человеку, что-де моли Спасителя жену дать.
Line: r23 Человек сказал Спасителю: "а благодарю за милость! у меня
Line: r24 кто есть доитель коровы (у меня некому доить корову), еси
Line: r25 вы не дадите жены?" Спаситель сказал Всевышнему.
Line: r26 (Всевышний) сказал Георгию: "Георгий ты так хлопочешь за
Line: r27 человека, а то, он не мог (бы) вспомнит столько (т.
Line: r28 е. всего, о чем он просит). Георгий и Спаситель сошли к
Line: r29 человеку, серую одежду надели, взяли его с собою, пошли
Page: 178 Line: r30 и очетились в царском дворе. У царя в это время в
Line: r31 доме сидять два жениха: один с золотой бородой,
Line: r32 другой с золотой кисточкой. Его имение (весь народ) все собрано
Line: r33 во дворе караул стоит. Георгий и Спаситель старыми людьми
Line: r34 прикинулись (превратились в старых людей) и просили
Line: r35 впустит их. Караульные царя спросили: "два старых
Line: r36 человека хотят войти и впустить ли?" Царь сказал "бейте
Line: r37 много и выгоните так!" Это услышал Георгий, ударил
Line: r38 плечом в дверь, выломал (ее), вошол в дом и сел во
Line: r39 главе. Царь сказаль тому человеку: "кто еси такой, что
Line: r40 сломал дверь и сел во главе"? Георгий сказал, что
Line: r41 твою-де дочь товарищ хотет женою. (т.е. что товарищ мой
Line: r42 хочет жениться на твоей дочери). Георгий сказал царю,
Line: r43 что гадание пусть-де будеть. "Так говорить мы сделаем!"
Line: r44 царь ответил. Георгий сказал царю, что если огонь-де
Line: r45 разведем, в это (туда) шапки-де пробят золтая борода и
Line: r46 золотая кисточа и его товарищ, чья шапка из огня золотом
Line: r47 окованной выйдет, того-де бутед его дочь. Бросили шапки
Line: r48 в огонь три человека: от шапок золтой бороды и золотой
Line: r49 кисточки отруби остались, Георгия и Спасителя спутника û
Line: r50 человека шапка золотом окованной осталась. Горгий сказал
Line: r51 цезарю: "теперь все таки отдай твою дочь". Царь отказ
Line: r52 скаказал. "Одно гадание еще пусть-де будет", - царь сказал
Line: r53 Георгию. Георгий сказал царю: "женихи пусть по палке - лозе
Line: r54 держать на лаквине (подле костра камень, на котроый кладут
Line: r55 дрова), - чья палка внизу корень пустит и вверху принесет
Line: r56 виноград (плод), того будет твоя дочь". Согласился царь.
Line: r57 Золотой бороды и золотой кисточки палки засохли, Георгия
Line: r58 палка внизу корень пустила, а вверху виноград принесла
Line: r59 (дала проды). Не теперь дал (и теперь н отдал) царь своей
Line: r60 дочери Георгия спутнику, Дочь спросила отца: "кому должно
Line: r61 мне передать заздравный кубок?" (деревянный кубок с

Добавлено (2008-04-11, 8:08 Pm)
---------------------------------------------
напитком передается жениху). Отец ответиль: "кому хочешь!"
Page: 181 Line: r63 Дочь передала заздравный кубок золотой бороде и он
Line: r64 взял (ее) в жены. За супругами сзади гонится залотая кисточка;
Line: r65 (и) ссора произошла на дороге. Золотая кисточка
Line: r66 победил, бил много, связал и пивязял к дереву. Сзади
Line: r67 идут Георгий и Спаситель и их спутник; они услихали
Line: r68 (что) это человек плачет. "Этот человек сколько
Line: r69 будет благодарен, если отвяжут?" Он ответил: "а!
Line: r70 благодарю за милость! Как не буду благодарен?!" Георгий
Line: r71 отвязал золотую бороду и он погнался за золотой кисточкой
Line: r72 сзади. Георгий сказал: "золотая кисточка и золотая
Line: r73 борода да умертвите друг друга!" Они друг друга убили,
Line: r74 женщина осталась для Георгия его спутника. Георгий пока
Line: r75 прошол мимо женщины, потом сказал спутнику - человеку:
Line: r76 "полы (чохи) заткни за поясь назад". Он послушался.
Line: r77 Увидела женщина назад заткнутыя полы и закричала: (что)
Line: r78 подожди! Георгий не подождал, ибо прежде не хотела-де этого
Line: r79 человека мужем и теперь не хотят ее. Сделал наконец
Line: r80 Георгий женщине взять (Георгий, наконец, уступил просьбе
Line: r81 женщины взять ее). Георгий сказал человеку: вперед
Line: r82 ступай и готовым встечай дома. Он (тот) ответиль: "гм,
Line: r83 багодарю за милость! Дом откуда есть у меня?" Георгий дал
Line: r84 свое полотенце и сказал, (что) "где захочешь, там поставь
Line: r85 (держи за один конец) полотенце, и дом и башня выстроятся,
Line: r86 положи (протяни полотенце по земле) и ограда обведется".
Line: r87 Пошол этот человек вперед, дом построил и
Line: r88 огонь развел. Ужина время пришло, Георгий сказал
Line: r89 человеку: "твою жену жлеб заставь испечь". Он ответиль: "хе!
Line: r90 будь милостив мука еслибы была, что нужно было бы? по
Line: r91 муки нет у меня". Георгий сказал: "ты взойди на верхний
Line: r92 этажь и затем не безпокойся". Человек взошол на
Line: r93 верхний этаж: закрома наполненные мукою ему встретились (он
Line: r94 нашол) и по одной карве (домашняя деревянная посуда)
Line: r95 поставлены (мука была не только в закромах, но и в
Page: 183 Line: r96 карвах, которыми берут муку). Принес он муку и заставил
Line: r97 печь свою жену ужин (ср. варит ужин). Потом
Line: r98 сказал Георгий человеку: "вино принеси!" Человек
Line: r99 ответил: "хе, благодарю за милость, вино откуда есть у меня?"
Line: r100 Георгий сказал: "иди в кладовую и затем не безпокойся".
Line: r101 Пошол человек в кладовую и полные нашол кувшины
Line: r102 (для вин) вина; один стаман (кушин емкости 5-6
Line: r103 бутылок) принес к ужину. Г. и С. сказал человеку: "хе!
Line: r104 человек, ты поселен нами и этого (того) дела не делай,
Line: r105 чтобы на восток и на запад идущему человеку всякаго
Line: r106 угощал (т. е. приглашай к себе в дом и угощай
Line: r107 каждаго проходящаго мимо). На другой день ушли Г. и С.
Line: r108 человеку сказала

Добавлено (2008-04-11, 8:10 Pm)
---------------------------------------------
III. სემი ლახვბა ი მეჩი მუ

Line: 1 ალა ღერთემ ჯამზϩრას... ი სემი ლახვბა ი მეჩი მუ! ხოშამ
Line: 2 ლახვბას ლაიხვა ხორიხ, ხოხვრამ მამა. ხოხვრა მუხვბე გუნ ეზარ
Line: 3 მეთხვარ ლი. იმევაღე კასარს ხარდანა მიჟიშ ი დოშდლა უწდუნა
Line: 4 დინა. ეჯ დინას ოხშგვემნა ლიწვილალ. ხოხვრა მუხვბე ლახსგურდა
Line: 5 მიჩა მუვე ლალსგურას ი აჩად კასარი მაჲდანთე-ისგა. ანსგიდა
Line: 6 მიჟიშ ი დოშდლა უწდუნა შდულ-ქა ი ჩვესწვანე ალ ჭყინტ; ხაქვ
Line: 7 ნანულდ მიჩა მომსახვირ-დინალს, ერეანბავ უვ ოთკვიჰხ, ჲარ ლეს
Line: 8 ეჯ მარე, ჲარ მოდე. ჩვანჴადხ ამი მომსახვრა-დინალ ი ხეწადხ
Line: 9 ალ მარა ი ხაქვხ, ერე ჲარ ლი ჯა, ჲარ მოდე; ალ მარემ ხაქვ,
Line: 10 ერე აშ ი აშ ჯა ლი ხახვმი მϩთხელი. მომსახვრა ჟანჴადხ
Line: 11 ნანულთე ი ხაქვ, ერე აჯა ლი ხეხვმი მϩთხელი. ნანულს აშ ლახლატϩნდა
Page: 186 Line: 12 ალ მარე, ერე ღვეშგმავ ლახჭო̈დდა ლუბჟურე. ხაქვ
Line: 13 ნანულდ მიჩა მოჲახლას, შიშდ უვ ოხჴიდხ ეჯ მარე მიჩაშთე-ისგა
Line: 14 ალიარ ლϩმარლიხ სემი ლავდილა: ხოშა ლავდილა ქა-ლუწვილე ლიხ,
Line: 15 ხოხვრა -- მამა. კასარს ლახბაჟნეხ, ეჯ მარა მეჩდანღო, ერე აშ
Line: 16 ი აშ, ეშხვი მარე ამჴედელი მიჩა გეზლა ლაგჭად. კასარდ ლაქვ,
Line: 17 ერე ჲარვალე ამგვარ მარე ამჴედელი! ვარ უვ ხაქვხ. მიშგვი დინა
Line: 18 ლი მეშხა მაროლა მეგჭე. ჰე ხობიც მეშხა მაროლა ლიმწირ, ღო
Line: 19 ქა-ხვავდი მიშგვა გეზალს. ალ მარე ანჴად ი ხვა ქვერწლი-მარა
Line: 20 ოთგიბ, აშ ერე ეშ ლახოშ მამა ხარ. ქორწილ ადსკიბხ ეშდიარვ
Line: 21 ზავ. კასარდ ხაქვ მიჩა ლეჩჟო̈რის; ჰე ეშდიარვ ზავ ჩუ-დოშ-ოთგიჭ
Line: 22 ქვერწლარს, მიშგვა გეზალ მიიდ მეტხენი. ანმარანხ კასარ ი
Line: 23 მიჩა მარე ი აჩადხ. აჩადხ ი ჩვასგურდახ ქვერწლარდ კასარ ი
Line: 24 მიჩა მარე. კასრი ჩიჟე აჯგვარ მეთხვარ ჩუ ლი, ერე ნათხვარემი
Line: 25 ლაღვ გარ ხამნე კასარს ი მიჩა ქვერწლარს. ოთშდახ მიჩა
Line: 26 ლათხვარ ცხეკ-ისგა ნათხვარი, ლახჴადϩნ მეშხა მაროლა ლათხვართე-ისგა
Line: 27 ადკვიჰ ალა მეშხა მაროლდ. მეშხე მაროლ ანჴად მიჩა
Line: 28 ლათხვართე-ისგა. მეშხა მაროლდ ხაქვ მეთხვარს, მა ჯეკვად მიშგვა
Line: 29 ლათხვარ-ისგა. მეთხვარდ ხაქვ: კასრი დინა ათვიგჭ ი კასარ ი მიჩა
Line: 30 მარე მაყა ქორწილდ, აჯნარ მაწϩხ ნათხვარემი ლეღვ. მეშხა
Line: 31 მაროლს ათლონ, ერე კასრი მიჩა ლϩნშანე გეზალ, ალ მარემ ადიე
Line: 32 ხახვდ. მეშხა მაროლდ ი ამ მეთხვარდ თვით ეშ ადირმხ ი თითვ
Line: 33 ეშ ადგარხ. მეშხა მაროლდ ხაქვ ალ მეთხვარს: "ამჴერინ მი ი
Line: 34 ისგვა ქორწილთე". მეთხვარდ ლახტϩხ: "მინჴერ!" ანჴადხ ალიარ
Line: 35 ქორწილთე-ჟი; მეთხვარ დარბაზ-ხან აჩად ქორთე, მეშხე მაროლ
Line: 36 მაჩუბ-ხან აჩად. ლახფხიჭე მეშხა მაროლდ კასრი დინას, ხაჴიდ ი
Line: 37 დეცე ფუტუს ადზϩზე ჰა გიმი ჴურჲუს, დეშმა ანმეჴრეხ. ასად
Line: 38 კასარ ი მიჩა ჯარ ლϩქრϩნად. კასრი ჩიჟა აშ ჩვათსასტკϩნ ხეხვმი
Line: 39 ლიზი, ერე გიმს ხებჭკვენი. ლახსგურდა მეთხვარ რაშს ი აჩად.
Line: 40 მეთხვარს ხორდა სემი დაჩვირ: ეშხვი ხაყა ლომს, მერმე ხაყა დავს,
Line: 41 მესმე ხაყა შაურდენს. მეთხვარ აჩად ი დავა წყაროთე-ჟინ
Line: 42 ლახჴადუნ; ამეჩუ ხეწად დავა მϩლცის. მეთხვარდ ხაქვ მϩლცის, ჯა
Line: 43 დადილϩდ იშა ესერ ლი? აჯნემ ხაქვ: ჯა ესერ ლი დავა ლϩფკელა
Line: 44 მϩლცი. მეთხვარდ ხაქვ მϩლცის: "ნიც ლამო!" აჯნემ ქა-ლახვემ ნიც
Page: 188 Line: 45 თჲუნგშვ; ნიც ლათრა-ჟი მეთხვარდ თვინგთე ადკვარ მიჩა მუვე
Line: 46 მϩსკად. მეთხვარდ ლუთნანღო, ქა-ლახბიშე თვინგ მϩლცის ი ხაქვ: ალ
Line: 47 ეშხვი თვინგ ნიც ისგვა ლϩფკელს გარ ლახაშ!" მϩლციდ აჯჟი ჩომინ.
Line: 48 ლϩფკელ ლახჭვედდა მϩლცის: "სი, დინა, ნიც-ჟი ჯიწვა ჲარ?"
Line: 49 მϩლციდ ხაქვ: "ისგვი ლირდა-ღვარა, ნიც-ჟი მარა ხვეწდ, ჰადურდ სი
Line: 50 ჯაჯიშ". ლϩფკელდ ესვქაქნე შიშდ უვ ოხჴიდ ეჯ მარე. მეთხვარ
Line: 51 ისგა-აჩად მიჩა დაჩვჲრა ქორთე ი ქა-ოხონბვე ერე ხახვდ ახვიყ
Line: 52 კასრი გეზალ. ქორთე ონჴუ მეშხე მაროლ, აჯნემ ხაფხეჭ ი ჟადიე
Line: 53 ჰა ჩუ დეშმა ახვმϩჴერ. მეთხვარ მიჩა დაჩვირდ ლაცხნირდ
Line: 54 ესსიპე ი ისგა ლახჩϩხნე ფუტუს. ნაბოზს დავ ანღრი ყორ-ისგა
Line: 55 მავარ მაშდმარ. დავა ხეხ ისგა-ლახჴϩრან მიჩა ჭაშვ ამჟი,
Line: 56 ერე მიჩა ჯϩმილდ ხეხვ ოთღა მეშხა მაროლს ი ხოწადავ მა.

Добавлено (2008-04-11, 8:10 Pm)
---------------------------------------------
დავდ ლახტϩხ, ერე ჯა ესერ ი ღოშგინ ათჭამა, მარ მეშხე
Line: 58 მაროლ ძუღვა-ქა ათჩადა ი დავ დეშ ათჭამა, აჯღერე დავ დეშ
Line: 59 იმარგ ძუღვა-ისგა. დავდ ხაქვ მიჩა სამუნს, ერე კუმაშშვ ესერ
Line: 60 მაზუმ-ვა ხეკვეს, აჯზუმ უვ ადიე, ი ლიწე მამა ხაჲმადა. დავდ
Line: 61 ხაქვ: "ამეჩუნ არი შაურდენ ი შაურდენ ლაჯშიდ". მეთხვარ
Line: 62 აჩად შაურდენი ლიცთე-ჟი. ნიც-ჟი მეთხვარს ესხვიდა შაურდენი
Line: 63 მϩლცი. ჯა, დინა, იშა ესერ ლი, ხაქვ მეთხვარდ. აჯნემ ლახტϩხ,
Line: 64 ერე ჯა ესერ ლი შაურდენი ხეხვმი მϩლცი. მეთხვარდ ხაქვ
Line: 65 დინას: "დინა, ლიც ლამაშ!" დინად ქა-ლახვემ თვინგშვ ლიც მეთხვარს.
Line: 66 მეთხვარ ქა-ლახბიშდდა თვინგს ი ისგა-ადკვარ მიჩა მϩსკად თვინგთე.
Line: 67 მϩლცის ხაქვ, ერე ალ თვინგ მიჩა ლϩფკელს უვ-ათჴაცე ი ჩუვ-ათშდიხვნე
Line: 68 მეჰად. მϩლციდ აჯჟი ჩომინ. ლϩფკელს ლიც ლათრა-ჟი,
Line: 69 ტოტთე ოთშყად მიჩა მუვე მϩსკად. ლϩფკელ ლახჭვედდა მიჩა
Line: 70 მϩლცის, ჯა, დინა, ხოწვა ესერ ჲარ იმე. მϩლციდ ხაქვ, ერე
Line: 71 ხოწვა ესერ მარე ი ეჯ მარე მიჩ ხაჯიშ. ლϩფკელდ ხაქვ მϩლცის,
Line: 72 ისგავ ესერ ანჴერნე შიშდ. მϩლციდ ისგა-ანჴერნე. მეთხვარდ
Line: 73 ქო-ოხონბვე მიჩა დაჩვირს: "კასრა გეზალ ახვიჴდ ი ქა-ამღე მეშხა
Line: 74 მაროლდ, ი ხვი ისგვა ჭაშმი მეჴϩრალ, ერე, იგებს, ამწადეს:
Line: 75 ნაბვზა ონა ანჴად ი შაურდენ ისგა-ანპარ ქორთე. ხახვემ ხაქვ მიჩა
Line: 76 ჭაშვ, ერე ათხადვ აშხვან ღვაშ ხაწმანა ი მერმა-ხან ბიკ ი
Line: 77 ბაზი იმღა დოსამა ხუღო. შაურდენდ ლახტϩხ, ერე მიჩა ჯϩმილდ
Page: 190 Line: 78 ესერ ერ ოთღა ხეხვ მეშხა მაროლს, აჩა ლაჭამს ესერ ხოჩდა მიჩ,
Line: 79 მარ დეშმა ოხჴერხა. ალა ქა-ლუქვისგ ხად შაურდენს ი ისგა-ლაჴად
Line: 80 მიჩა სამუნ. სამუნდ ხაქვ შაურდენს, ერე ოხწადა-ვ-მა.
Line: 81 შაურდენდ ხაქვ, ერე კუმაშს ესერ ხვაის ლახოდი ი გვაშშვ ესერ
Line: 82 მამა ხაჲმადა, ადო თხუმ დემ ლϩმზარვინ. შაურდენდ ხაქვ მიჩა
Line: 83 სამუნს, ერე ლომთე-ვ აჩად ი აჯა ლახშიდ. მეთხვარ აჩად ლომი
Line: 84 წყაროთე-ჟი ი აჯჟი ლინბვალ იდ ადჴიდ, იმჟივა ადჴიდ იშგენ ლაჩჟა
Line: 85 წყარვარ-ჟი, ი ისგა აჩად მიჩა დაჩვირთე-ისგა. ალ დაჩვირ-ცახან
Line: 86 აჯჟი ლინბვალ ადჴიდ მეთხვარდ, იმჟივა ადჴიდ იშგენ ლადჩურა-ცახან.
Line: 87 ნაბოზს ლომ ანღრი ყორარ-ისგა ლϩბϩნგავე. ხახვდ ხაქვ მიჩა
Line: 88 ჭაშვ: "ლახ მეჴდეხი არგითე ედ ღვაშ ჯიჴიდა, ედ ბიკ, ი ბაზი
Line: 89 იმღა აღერ ცარიელ?" ლომდ ლახტϩხ: ისგვა ჯϩმილდ ხეხვ ოთღა მეშხა
Line: 90 მაროლს ი ეჩა ქორწილს მიჩდა. სამუნ ისგა-ლახჴϩრან ლომს, ერე
Line: 91 მიჩა გვეშ-უვ-მა ხაჴირა. ლომდ ხაქვ, ერე აჩად-უვ ჯა ათხე.
Line: 92 ადბინე ლიზი ამნემ ი აჩად ი ძუღვა ფილთე-ჟი ლახჴდუნ; ამხანქა
Line: 93 აჩად ქაჯეთი მურყვამთე-ისგა, ხადავა ლϩგან ძუღვა ნესგაისგა;
Line: 94 ისგა-აჩად მიჩა ნახეხვთე-ისგა. მიჩა ნახახვდ ხაქვ, ერე იმნარ ესერ
Line: 95 ამჴედელი. ამნემ ლახტϩხ, ერე ამჴედელი ესერ ჯა მიჩა ლაჲასგთე.
Line: 96 ლაისგურე მეთხვარდ მიჩა ნახახვ რაშს ი ადიე. ანჴად ძუღვა
Line: 97 ამხანთე-ისგა, ლაისგიდახ ღვეშგმავ ი აჯგვარ მეშხე მირ ჩვახჭიმხ
Line: 98 ერე ცადა ქვეყანა მაგ ადმაშხე. ალა ლასვ მეშხე მაროლ.
Line: 99 მეშხა მაროლდ ლახტვილ მეთხვარს, ერე მიჩა ხეხვ ჩუვ-აცვირ, ადო
Line: 100 მიჩა იშვს ი ჯიჯვს ჩი ჩვაყლინე. მეშხე მაროლ ისგა ლახჰიდა ი
Line: 101 ჩვადგარ მეთხვარ. მაროლდ მიჩა ხეხვ არგითე ადტϩხ. ხეხვდ ხაქვ
Line: 102 მეშხა მაროლს, ერე ჲაღო ცოდ ესერ ლი ი ჯიჯვარ ესერ ეში ჟი-ვ
Line: 103 ახბუნდარვნე. ჟახბუნდარვნე მეშხა მაროლდ მიჩა ხახვ ეჩა
Line: 104 ჯიჯვარ. მეთხვარემი ნახახვდ ჟანშხებ ეშხვი ხალთა ი ისგა-ესდე
Line: 105 ამხავ მიჩა ნაჭშვა ჯიჯვარ. ალ ხალთა ზურალდ ჟესვრეკ მიჩა
Line: 106 ნაჭვშა რაშს. რაშდ ანბინე ლიზი ი ისგა-ლახაგან ლომს. ანჴად
Line: 107 ლომი ხეხვ ი ქა-ანსინჯვე ყორ-ქა; ამნემ ლიგვნი ადბინე, აჯღერე
Line: 108 ალ რაშ მიჩა ჯϩმლაშდ ათირ. ლომდ ხაქვ მიჩა ხახვ, ერე
Line: 109 ჟი-ესერ ჯა ანსელვი მიჩა ჯϩმილს, ჰე ამუნღო ეჩავ დომ ატიხ.
Line: 110 ჟანსალვე ლომდ ალ მარე. ჟი ერ ანსალვან, ლაქვ, ერე მი ეჩავ უზად,
Page: 192 Line: 111 ლახჭვედდა ალ მარა, ერე ლითხვარ ესერ ხაჲმადა-მო. აჯნემ ხაქვე,
Line: 112 ერე ადუ ესერ. ლომდ ი მეთხვარდ ადბინეხ ლიზი ი აჩადხ. ვობაშ
Line: 113 ადგარხ ნათხვარე. წყილიან მიშლადეღ ანჴად რაშ ძუღვა ამხან
Line: 114 მინდვო̈რთე-ისგა. ალ მინდვო̈რ-ისგა პირჲუტყვ, მა ჩვარდა
Line: 115 ცადაქვეყანა-ჟი, მაგ ჩვადზორან. პირჲუტყვ მაგ ალიარე ნათხვარა
Line: 116 ათჭვადდ ი ჩვათმამხ. ლომდ ი მეთხვარდ ჩვადგიჭხ საღარ-ბედნიერი
Line: 117 გეზალ. გველიარშაპს მიჩა ნათი ლახვემხ. საღარდ-ბედნიერდ ხაქვ,
Line: 118 ერე აშხვ თო̈ვს ისგა-ვ-ლახპიშდვხ მიჩა გეზალ. ეშხვი თო̈ვ ერ
Line: 119 ოთჩად, აჩქა ანკϩმრეხ დაიჭ ი საღარ-ბედნიერდ ქალახტϩხ მიჩა
Line: 120 გეზალ. ანბინეხ ლიზი ალიარდ ქაჯეთი მუყვამთე-ისგა, ხადავა ლϩგან
Line: 121 ძუღვა ნესგა-ისგა. ამეჩუ ლა ისგურეხ დინა ი არგითე ანჴიდხ.
Line: 122 არგითე ერე ანჴადხ, ღოშგინ მეშხე მაროლ ახჭამ. მეშხა მაროლდ
Line: 123 ახტვილ, ერე ჩუვ ათცვირხ მიჩა ხეხვ, ადო მანკვი ისვ ი ჯიჯვ
Line: 124 ჩოთნაბა ლებუნდარიდ, ათხე ეშ ესერ აყლინე ი ისგა-აშდე ძუღვათე.
Line: 125 რაშდ, ხადამ-ვა ხასგურდა მეთხვარ, ლახტვილ რაშს, ხადამ-ვა
Line: 126 ხასგურდა მეშხე მაროლ, ერე ნომ-უვ იჭვმე აშ ჩქარდ, ადო მიჩ
Line: 127 ვოშდხვ ჭიშხ ხარ, აჩას სემი გარ ი ლაშალ-ჟი ჟახწარე ესერ ი
Line: 128 მიჩ ი ჩვადდაგრი ი მიჩა მესგვრა მაროლს ი. მეშხა მაროლა რაშდ
Line: 129 მად ადჟომე ლიზი. ისგა-ლახჰიდა, აჯჲარს ლიშალ ოხჩო̈დახ ი მეშხე
Line: 130 მაროლ ჩვადგარხ, ი მინ არგითე ანჴადხ. მეთხვარ ლϩხახვდ არგითე
Line: 131 ანჴადხ. ქვერწლარ ქორს ესხვიდახ. ქვერწლარ ხოჩამდ აფჲუშდ
Line: 132 არგითე. მიჯნემ ხოჩა ლირდე ადჴიდ ლϩხახვდ. -- ჭირ ეჩე, ხინ ამე.

Page: 187

Добавлено (2008-04-11, 8:11 Pm)
---------------------------------------------
Это Бог да блогословит вас... и три брата и старый
Line: r2 отец! У старших братьев есть жены, а у младшаго нет.
Line: r3 Младший брат очень хороший охотник. Где-то у царя была
Line: r4 дочь, невидевшая ни солнца, ни луны. Та дочь просила выйти
Line: r5 замуж. Младший брат сел на коня своего отца и отпрасился
Page: 189 Line: r6 в имение царя. Выглянула невидевшая солнца и луны
Line: r7 в отверстие башни и увидела этого юношу; сказала княгиня
Line: r8 своим служанкам, чтобы узнали, кто тот человек. Сошли
Line: r9 этой слуги, увидели этого человека и сказали: "кто ты таков?"
Line: r10 Этот человек сказал: "что так и так, сам есть искатель
Line: r11 жены". Слуги пошли к княгине и сказали, что он есть
Line: r12 искатель жены. Княгине так полюбился этот человек, что
Line: r13 она назад прослонилась в безпамятстве. Книягиня сказала
Line: r14 своим слугам (свите): сейчас-де приведите того человека
Line: r15 ко мне. Эти 3 сестры были: старшия замужния, младшая-нет.
Line: r16 Царя уведомили, после ухода этого человека, что так и так,
Line: r17 один человек пришол для сватания его дочери. Цезарь
Line: r18 сказал, (что) кто такой пришедший, -- чтобы ему отказали: моя
Line: r19 дочь засватана за чернаго человека. если чернаго человека
Line: r20 может он победить, то отдам ему свою дочь. Этот
Line: r21 человек пришол, и свадебных гостей (дружек) привел
Line: r22 так много, что больше и нельзя. Условились, чтобы свадьба
Line: r23 (пиршество) продолжалась 12 лет. Цар сказал своему
Line: r24 зятю: "если не вытерпишь 12 лет свад. гостей (если
Line: r25 откажешься угощать), то моя дочь опять ко мне возвратится".
Line: r26 Приготовились царь и его люди и пришли . Пришли и сели
Line: r27 царь и его люди, как свадеб. гости. Зять царя был (есть)
Line: r28 такой охотник, что давал (дает) есть царю и его свадеб.
Line: r29 гостям только мясо дичи. Вышла у него в его охот. лесу
Line: r30 дичь, он очутился (перешел) на место охоты чернаго
Line: r31 человека. Об этом узнал черный человек, пришол на свое
Line: r32 место охоты. Черный человек сказал охотнику, что ты
Line: r33 хотел (что тебе нужно) на моем охот. поле. Охотник сказал:
Line: r34 "взял дочь царя и его люди на свадьбе, для
Line: r35 этого мне нужно мясо дичи". Черному человеку стало досадно,
Line: r36 что дочь царя, назначенную (засватанную) ему, этот человек
Line: r37 взял в жены. Черный человек, и этот охотник по 1
Line: r38 поймали и по 1 убили. Черный человек сказал этому охотнику:
Page: 191 Line: r39 возьми и меня на твою свадьбу. Охотник ответил:
Line: r40 "иди со мной!" Пришли эти на свадьбу: охотник на
Line: r41 верхний этаж пошел в дом, черный человек в нижний этаж
Line: r42 пошол. Схватил черный человек дочь царя, побил и не
Line: r43 узнали, бросил (ли он ее) через отверстие неба или земли.
Line: r44 Остались царь и его войско в обиде. Зять царя так
Line: r45 обиделся (огорчился) на уход жены,что бьется (лопается) о
Line: r46 землю. Охотник сел на коня и отправился. У охотника
Line: r47 было три сестры: одна была у льва, другая -- у дива, третья
Line: r48 -- у сокола. Охотник пошол и очутился у источника дива.
Line: r49 Здесь он увидел водоносицу дива. Охотник сказал
Line: r50 (спросил) водоносице, чей-де она (сама) цветок (любимица). Та
Line: r51 сказала, что она водоносица княгини дива. Охотник сказал
Line: r52 водоносице: "дай мне воды напиться!" Она дала воду тунгом
Line: r53 (медным сосудом). Во время пития воды охотник бросил в
Line: r54 тунг кольцо отца своего. После того как охотник выпил, он
Line: r55 передал тунг водоносице и сказал: "этот один тунг
Line: r56 воды дай напиться своей княгине". Водоносица так сделала.
Line: r57 Княгиня спросила водоносицу: "ты, дочь, видела-ли кого на
Line: r58 воде?" Водоносица сказала: "клянусь твоею жизнью, на воде
Line: r59 я видел человека, совсем на тебя похожаго". Княгиня
Line: r60 приказала: тотчас-де приведи того человека. Охотник пришол
Line: r61 в дом к своей сестре и пересказал, что взял в жены
Line: r62 дочь царя, в дом привел чернаго человека, он схватил
Line: r63 и взял (унес) ее вверх или вниз, -- мне не известно.
Line: r64 Охотника его сестра превратила в гребень и воткнула в
Line: r65 щель. Вечером див пришол в двор очень пьяным.
Line: r66 жена дива очень просила своего мужа, так как черный
Line: r67 человек отнял жену у ея брата, то чтобы он помог. Див
Line: r68 ответил, что сам гнался за ним, но черный человек
Line: r69 ушол через море и див не погнался, потому что див не
Line: r70 в состоянии действовать в море. див сказал своему
Line: r71 шурину, что домашняго скота сколько хочет, столько пусть
Page: 193 Line: r72 возьмет, но помочь он не может. Див сказал: "здесь
Line: r73 есть сокол и он поможет тебе". Охотник пошол к
Line: r74 воде (роднику) сокола. У воды охотнику повстречалась
Line: r75 водоносица сокола. чья она дочь (девушка), спросил
Line: r76 охотник. Она ответила, что она-де водоносица жены сокола.
Line: r77 Охотник сказал дочери: "дочь, дай воды напиться!" Дочь
Line: r78 дала охотнику воды тунгом (в тунге). Охотник взял
Line: r79 тунг и бросил в него перстень своего отца, и сказал
Line: r80 водоносице, чтобы она напоила свою княгиню из этого
Line: r81 тунга и заставила выпить все. Водоносица так и сделал.
Line: r82 Когда княгиня пила воду, в руку ей упал перстень ея отца.
Line: r83 Княгиня спросила свою водоносицу, видела ли она кого
Line: r84 где-нибудь. Водоносица сказала, что видела-де человека, и тот
Line: r85 человек похож на нее. Княгиня сказала водоносице, чтобы
Line: r86 она привела его сейчас-же. Водоносица привела. Охотник
Line: r87 разсказал своей сестре: я взял дочь царя и ее отнял у
Line: r88 меня черный человек, и я прошу (есть просящий) твоего
Line: r89 мужа, что, быть может, он поможет. Настала вечерняя
Line: r90 пора, и сокол влетел в дом. Жена сказала своему мужу,
Line: r91 что до сего времени с одной стороны тур висел и с
Line: r92 другой пень, а нынче почему ничего не принес. Сокод
Line: r93 ответил, что он гнался за черным человеком, отнявшим
Line: r94 жену у ея брата, но ничего не мог сделать. Это сказано
Line: r95 колу, чтобы он помог ему чем-нибудь. Сокол сказал,
Line: r96 что скота-де много даст, по делом не может, -- а самого
Line: r97 себя не пощадил-бы. Сокол сказал своему шурину, чтобы
Line: r98 он шол к льву, и он пошол. Охотник пошол к
Line: r99 роднику льва и такой же разговор завел, как вел у
Line: r100 источников других зятей своих и вошол к своей сестре. С
Line: r101 этой сестрой такой-же разговор завел охотник, какие вел
Line: r102 с другими сестрами. Вечером пришол домой лев очень
Line: r103 пьяный. Жена сказала мужу: когда приходил домой, то или
Page: 194 Line: r104 тура приносил, или пень, а сегодня (ныне) почему
Line: r105 пришол пустой (ни с чем)?" Лев ответил: "черный человек
Line: r106 отнял жену у твоего брата, и он (лев) был у него на
Line: r107 свадьбе. Шурин попросил у льва, чтоб он о его деле похлопотал
Line: r108 (просил). Лев сказал, чтобы он ушол-де теперь.
Line: r109 Он начал идти и пошол и на конце моря очутился;
Line: r110 пришол в башню Каджети, которая стоит посредине моря;
Line: r111 вошол к своей жене. Его бывшая жена сказала,
Line: r112 что-де зачем он пришел. Он ответил, что пришол-де
Line: r113 ее взять. Сел на раши вместе с б. женою и повез.
Line: r114 Перешол через море на эту сторону, оглянулся назад и
Line: r115 что-такое гонится за ним, что все небо -- мир почернели?!
Line: r116 Это был черный человек. Черный человек крикнул
Line: r117 охотнику, чтобы он оставил жену, а то и плоть и кости
Line: r118 все истолку. Черный человек догнал и убил охотника.
Line: r119 Человек вернул свою жену домой. Жена сказала черному
Line: r120 человеку, что-где грешно так и дай собрать все таки кости.
Line: r121 Черный человек позволил собрать того кости. Бывш. жена
Line: r122 охотника сшила мешок и в него положила своего б. мужа
Line: r123 кости. Этот мешок женщина повесила на раши своего быв.
Line: r124 мужа. Раши начал идти и остановился у льва. Жена льва
Line: r125 пришла и посмотрела во двор; тот плакать начал,
Line: r126 потому она узнала в этом раши (в нем) своего брата. Лев
Line: r127 сказал своей жене, что он оживит ея брата, если после
Line: r128 этого он туда не возвратится. Лев оживил этого
Line: r129 человека. Когда ожил, он сказал, что я туда непошедший, то я
Line: r130 не останусь (т. е. я должен непременно туда пойти). Лев
Line: r131 сказал, что так твое хождение не годится (т. е. ты не
Line: r132 должен туда идти). Лев спросил этого человека, что
Line: r133 может-ли он охотиться. Тот сказал, что "да"-де. Лев и
Line: r134 охотник начали идти и пошли. Много убили дичи. В
Line: r135 чистое Светлое Воскресенье пришол раши на поле по эту
Line: r136 сторону моря. На этом поле животныя, какия только были на
Page: 195 Line: r137 неебе и на земле, все собрались. Все животныя бросились
Line: r138 на дичь этих и съели, Лев и охотник задержали сына
Line: r139 счастливой Сагар (так называют хорошую лошадь).
Line: r140 Крокодилу свою часть дали. Счастливая Сагар сказала, чтобы на
Line: r141 один месяц подпустили к ней ея сына. Один месяц
Line: r142 когда прошол, тогда наведались к лошади, и Сагар возвратила
Line: r143 своего сына. Эти начали идти в башню Каджети, которая
Line: r144 находится посредине моря. Эдесь посадили с собою дочь (жену) и
Line: r145 домой привели. Домой когда шли, сзади черный человек
Line: r146 гнался. Черный человек крикнул, чтобы оставили его
Line: r147 жену, а то прежде я позволил собрать плоть и кости, теперь
Line: r148 истолку и в море брошу. Раши, на котором сидел
Line: r149 охотник, крикнул раши, на котором сидел черный человек,
Line: r150 чтобы не скоро бежал, а то у него 4 ноги, а у того 3
Line: r151 только и во время ссоры победит-де его и на нем
Line: r152 сидящаго человека. Раши чернаго человека не перестал идти.
Line: r153 Догнали, подняли ссору и чернаго человека убили, и они
Line: r154 сами домой пришли. Охотник с женой пришли домой.
Line: r155 Свадебные гости встретили их дома. Свадеб. гости хорошо
Line: r156 отпустил домой. Он сам хорошую жизнь устроил с
Line: r157 женою. -- Несчастие там, веселие здесь!

Line: n.1 С.т. В переводе удержан, где только возможно было, порядок слов сванетскаго текста.
На стр. 176-184 слово მϩქემთარინზელ переведено "Спаситель". Хотя Ив. Нижарадзе и остаивает привилность перевода, но это, очевидно, составное слово: მϩქემ-თარინ(გ)ზელ, т. е. Михаил-архангел.

Добавлено (2008-04-11, 8:12 Pm)
---------------------------------------------
СВАНЕТСКИЯ ЛЕГЕНДИ И ПЕСНЯ.

ჩაიწერა და თარგმნა დ. მარგიანმა. სოფ. მულახი

ლილშგჲარი აფხზარეშ

Нападение (войском) на абхазцев

Page: 242
Line: 1 ლაშგარისგა ხვილაშგარი; Войском собрались; 1

ლაშგარისგა ხვილაშგარი;

Line: 2 ლახმულდ ლაშგარ ამჩედელი - Из Лахмульда 2 войско выступило --

ლახმულდ ლაშგარ ამჩედელი --

Line: 3 მაგ ლϩთიში ლახმულდარე. Все отборные лахмульдцы.

მაგ ლϩთიში ლახმულდარე.

Line: 4 ჩუ-ლუზვერლიშდ ბაჩაშ ბოგ-ჟი. Все собраны у каменнаго моста.

ჩუ-ლუზვერლიშდ ბაჩაშ ბოგ-ჟი.

Line: 5 ჯგϩრაგ ბოგაშ გვიმაზირა; Св. Георгию моста славу -- мы -- воздали;

ჯგϩრაგ ბოგაშ გვიმაზირა;

Line: 6 აშ გვიბინა ლიზ-ლიჩედი. Так начали идти (вперед).

აშ გვიბინა ლიზ-ლიჩედი.

Line: 7 ოთარ ციოყს ხემაჯალე Отар Циока 3 упрекает.

ოთრა ციოყს ხემაჯალე

Line: 8 იშგვაშ გეზლაშ ლინაჴრინეს. Семерых сыновей за -- взятие -- с собою.

იშგვდაშ გეზლაშ ლინაჴრინეს.

Line: 9 ბაზიშე გუშგვეი სადგომა. На -- эту -- ночь наш ночлег

ბაზიში გუშგვეი სადგომა.

Line: 10 აფხაზ ჩუბენ მინდვერ-ისგა Абхазии ниже на поляне.

აფხაზ ჩუბენ მინდვერ-ისგა

Line: 11 მერმაშ ძინარს ჟივლიგნალედ; На другой день утром мы поднялись;

მერმაშ ძინარს ჟივლიგნალედ;

Line: 12 ჰაშიდ გუღვან ჩივ ტანარე; Легки были у всех тела;

ჰაშიდ გუღვან ჩივ თანარე;

Line: 13 ბერაჟდ ლϩგანხ გუშგე გუ̂არე. Как железо окрепи наши сердца.

ბერაჟდ ლϩგანხ გუშგე გუარე.

Line: 14 ჟივ-ლაშϩდად აფხაზარეს. Мигом -- набросились на абхазцев.

ჟივ ლაშϩდად აფხაზარეს.

Line: 15 ლეყარიელედ აფხაზარეს, Сражаемся (с) абхазцами,

ლეყარიელედ აფხაზარეს,

Line: 16 აფხაზარეს ლაძჰენიელედ. Абхазцев мы резали.

აფხაზარეს ლაძჰენიელედ.

Line: 17 ხოშალ ხოხრალს გვიქაქინეხ, Старшие младших ободряли.

ხოშალ ხოხრალს გვიქაქინეხ,

Line: 18 ხოხრალ ხოშალს ლოქაქინედ. (мы) младшие старших ободряли.

ხოხრალ ხოშალს ლოქაქინედ.

Line: 19 ამასიშ ნიშგვეი ხანგარე Алмазныя наши оружия

ამასიშ ნიშგვეი ხანგარე

Line: 20 უბზად ბიდახ აფხზი ზისხას, Жадно проливали абхазскую кровь,

უბზად ბიდახ აფხზი ზისხას,

Line: 21 მინე მუთხმი ჩუ გვიდგარა. Их предводителя уже убили:

მინე მუთხმი ჩუ გვიდგარა.

Line: 22 ხვაი ქონაბ ნა გვათხენა: Много добра мы достали:

ხვაი ქონაბ ნა გვათხენა:

Line: 23 ლϩშკადი მინე დაშნარე В серебряной оправ их шашки

ლϩშკადი მინე დაშნარე

Line: 24 ეხვარს ხუღვანხ ლაჭიარად; Жены (наши) имели кочергою;

ეხვარს ხუღვანხ ლაჭიარად;

Line: 25 ლალთაშა მინე ცხვადვარე Сырницы их котлы (т. е. катали).

ლალათაშა მინე ცხვადვარე

Line: 26 ბოფშარს ხუღვანხ ლაგვრანალად. Дети (наши) имели для катки (т. е. катали).

ბოფშარს ხუღვანხ ლაგვრანალად.

Page: Fn.
Line: 1 Перевод сделан вообще близко к подлиннику, а песня и первая легенда почти дословно.^
Line: 2 Селение, лежащее на запад Сванетий. ^
Line: 3 Отар и Циок из фамилии Дадишкелиани. ^

Добавлено (2008-04-11, 8:12 Pm)
---------------------------------------------
სამალ

Самоел

Line: 1 ფუი, ლუჭთუნევ ხი სამალ, ერე შვანთე მად ანფუ ქრისტე!
Line: 2 ესნარ, შომვაი ქრისტე ქჲართ-იმრეთ-ისგა აშნავდა ხილმახილს:
Line: 3 ყურძენს, ვისგვს, იცხს ი იშგან, -- სამალ შვანთე ამჴედლი.
Line: 4 შომვაი ქრისტეს ქა-ოთზიგრა ლიშნავი ხილმახილიშ ქჲართ-იმრეეთ,
Line: 5 ეჩუნღო ეჯი ალმაზლი შვანთე; მარე ისგ შუკვ-ისგა ფისრაი სამალ
Line: 6 ლახხვიენა ი ხოქვა: "ფუსტ, სი აშ ცვიდდ ესღრი ლეშუნიერათე, ეჩეგ
Line: 7 მი ხვარდას (ლაიდ ათხე გარ ონღვრი ეჩხან) ი მი ოთშანავ ეჩეგ
Line: 8 მაგ ხილმახილ. ქრისტეს ტკიცდ ლოხხალდა სამალაშ ამბვარ ი ვეშგდ
Line: 9 ესჭვენ. ეჯი ხასგურდა რაშს; ჟი-ლაჭვენ-ჟი რაშდ სგვებნე ჭიშხარ
Line: 10 ხაჴიდ ბაჩ-ჟი, ხედვაი-ჟი ფოლრეშ ნაზმარ ჟი-ესსადხ. ბაჩ ჩუქვან
Line: 11 ახძვაბ ლიც, ხედვაიდ ოხთენე თხვიმ სარაგს. ნაზმარ რაშიშ ეჯ
Line: 12 ბაჩ-ჟი ათხე-ი თერა. ალ ადგილს ხაჟხა "ქრისტე ნაჭონ". აი იმღა
Line: 13 მად არი შვანს ხოჩა ხილმახილ: ყურძენ, სიმინდ, ი იშგენ.
Line: 14 ქათერა, ერე სამალ მაგ ხოლა გარ ოთშანვა შვანს, ჩუ-ოთჭათვნა
Line: 15 ეჯი ქრისტეშდ ჩოთღორვა. ამღა აჭთუნე ეჩის მაგ მუშვან. შვან
Line: 16 ეჯნემ ადჴაცე.

Line: r1 Тьфу, проклят будь сатана, что в Сванетию не
Line: r2 пустил Xриста! Говорят, когда Xристос в Карталинии-Имеретии
Line: r3 производил плоды: виноград, яблоко, грушу и другие.
Line: r4 сатана в сванетию пришол. Когда христос окончил
Line: r5 производить плоды в Карталинии-Имеретии, потом он
Line: r6 направился в Сванетию; но на половине дороги проклятый сатана
Line: r7 встретил е(Его) и сказал: "Господи, Ты так напрасно идешь
Line: r8 в сванетскую страну, там я был (как-раз теперь только
Line: r9 иду оттуда) и я произвел там все фрукты. Xристос
Line: r10 заправду принял сатани слова и назад повернул. Он
Line: r11 сидел на раши; во-время поворота конь передними ногами
Line: r12 наступил на камень, на котором копыт следы остались.
Line: r13 Изпод камня потекла вода, которая дала начало источнику.
Line: r14 Следы раши на том камне и нине видны (известны). Это
Line: r15 место называется "Поворот Xриста". Вот почему не есть
Line: r16 (нет) в Сванетии хороших фруктов? винограду, кукрузы
Line: r17 и проч. Известно, что сатана все дурное только произвел в
Line: r18 Сванетии, проклят ее; Xриста обманул. Поэтому
Line: r19 проклинает его всякиий сванет. Сванетию он погубил.

Добавлено (2008-04-11, 8:13 Pm)
---------------------------------------------
სამალ

Самоел

Line: 1 ფუი, ლუჭთუნევ ხი სამალ, ერე შვანთე მად ანფუ ქრისტე!
Line: 2 ესნარ, შომვაი ქრისტე ქჲართ-იმრეთ-ისგა აშნავდა ხილმახილს:
Line: 3 ყურძენს, ვისგვს, იცხს ი იშგან, -- სამალ შვანთე ამჴედლი.
Line: 4 შომვაი ქრისტეს ქა-ოთზიგრა ლიშნავი ხილმახილიშ ქჲართ-იმრეეთ,
Line: 5 ეჩუნღო ეჯი ალმაზლი შვანთე; მარე ისგ შუკვ-ისგა ფისრაი სამალ
Line: 6 ლახხვიენა ი ხოქვა: "ფუსტ, სი აშ ცვიდდ ესღრი ლეშუნიერათე, ეჩეგ
Line: 7 მი ხვარდას (ლაიდ ათხე გარ ონღვრი ეჩხან) ი მი ოთშანავ ეჩეგ
Line: 8 მაგ ხილმახილ. ქრისტეს ტკიცდ ლოხხალდა სამალაშ ამბვარ ი ვეშგდ
Line: 9 ესჭვენ. ეჯი ხასგურდა რაშს; ჟი-ლაჭვენ-ჟი რაშდ სგვებნე ჭიშხარ
Line: 10 ხაჴიდ ბაჩ-ჟი, ხედვაი-ჟი ფოლრეშ ნაზმარ ჟი-ესსადხ. ბაჩ ჩუქვან
Line: 11 ახძვაბ ლიც, ხედვაიდ ოხთენე თხვიმ სარაგს. ნაზმარ რაშიშ ეჯ
Line: 12 ბაჩ-ჟი ათხე-ი თერა. ალ ადგილს ხაჟხა "ქრისტე ნაჭონ". აი იმღა
Line: 13 მად არი შვანს ხოჩა ხილმახილ: ყურძენ, სიმინდ, ი იშგენ.
Line: 14 ქათერა, ერე სამალ მაგ ხოლა გარ ოთშანვა შვანს, ჩუ-ოთჭათვნა
Line: 15 ეჯი ქრისტეშდ ჩოთღორვა. ამღა აჭთუნე ეჩის მაგ მუშვან. შვან
Line: 16 ეჯნემ ადჴაცე.

Line: r1 Тьфу, проклят будь сатана, что в Сванетию не
Line: r2 пустил Xриста! Говорят, когда Xристос в Карталинии-Имеретии
Line: r3 производил плоды: виноград, яблоко, грушу и другие.
Line: r4 сатана в сванетию пришол. Когда христос окончил
Line: r5 производить плоды в Карталинии-Имеретии, потом он
Line: r6 направился в Сванетию; но на половине дороги проклятый сатана
Line: r7 встретил е(Его) и сказал: "Господи, Ты так напрасно идешь
Line: r8 в сванетскую страну, там я был (как-раз теперь только
Line: r9 иду оттуда) и я произвел там все фрукты. Xристос
Line: r10 заправду принял сатани слова и назад повернул. Он
Line: r11 сидел на раши; во-время поворота конь передними ногами
Line: r12 наступил на камень, на котором копыт следы остались.
Line: r13 Изпод камня потекла вода, которая дала начало источнику.
Line: r14 Следы раши на том камне и нине видны (известны). Это
Line: r15 место называется "Поворот Xриста". Вот почему не есть
Line: r16 (нет) в Сванетии хороших фруктов? винограду, кукрузы
Line: r17 и проч. Известно, что сатана все дурное только произвел в
Line: r18 Сванетии, проклят ее; Xриста обманул. Поэтому
Line: r19 проклинает его всякиий сванет. Сванетию он погубил.

Сотворение мира.

Line: 1 ლϩმარლი დვრევ, შომვაი 1 დე დეც ლϩმარდ, დე გიმ ი დე
Line: 2 ეჯი, მაი ათხე ეჯიარჟ-ჟინ არი. მაგ ლϩმარლი ლϩლფარე 2 ლიცვშ,
Line: 3 ძუღოშ. ალ ძუგაშ ნესგა-ისგა ლϩმგენელი 3 სამყარ კოჯ ი კოჯ
Line: 4 ნესგა-ისგა ლϩმსგვეჯ 4 ღერბეთ. ღერბათ ჟახჟარა <<< პაცნ́შ́ტნ̇ჵო >>> მიჩ-გარ
Line: 5 კოჯისგა ლირდე, ჩუ-ოთბიჭკვა <<< ოპ ფაცნ́ფუ̄ჵ >>> კოჯ ეშდიერუ ვერსტი ნაზიმ <<< პა ყფოშხ́ნ̌ეპნ̇ნ̇ >>> ი
Line: 6 ჟი ამჴედლი. ეჩქა ეჯნემ ჟანზϩსკე <<< ღუ̄ცშ́თნ̇ჵ >>>ლიც, ი ლიციშ ი გიმი
Line: 7 ტურმინა <<< ცო̄̈ეცუ̆ >>> მაი არდა კოჯა გირკიდ <<< ღონ́ფშ́ლ́ >>>, ღერთემ აყვილ <<< ფან́მ̌ეჵნ̇ჵ >>> ჲარდვ: აშხვ
Line: 8 ნაყვილ-ხანქა <<< ტაცშნ̇ ნ̇ნ́ >>> ანწესე <<< ცოშღოფნ̇ჵ >>> ღერთემ დეც, მერმა-ხანქა გიმ
Line: 9 მარემიშდ ი ქვინლϩმგენალეშდ <<< მ̌ჵხ́ ნ̌ნ̇ღნ̇ხ ცშ́თეცშღ >>> მარე ქვინლϩმგენე დესამა არდა
Page: 246 Line: 10 ჩიქე <<< ეთე >>>, ეჩქას ღერბათ მაჟარშვ <<< ოშ ცნ́შ́ნ́ნ̇ >>> ქიმ <<< ცჵენ́ა >>> ოხშყად <<< შ́ყაჵა >>>
Line: 11 ლერსგვენ თან-ხან ი ეჯი ესფადგან <<< ცმ̌ეჵაჵაცუ̆ >>> მიქემ თარინგზელდ, ეჩუნღვე
Line: 12 ლერთან თან-ხან ოხშყად ეშხვი ქიმ ი ეჯი ესფადგან გჲბრიელ
Line: 13 თარინგზელდ. ხვაი ხან აჩად. ღერთა ლϩმსგოჯშ <<< ყო-ყოღეჵეპნ̇უ̄̈ >>> ქვეყანა-ჟი ანწესან <<< ცოშღოფნ̇ჵოცუ̆ >>>
Line: 14 ხვაი ქვინ-ლϩმგენე ი მარალ. ღერბეთ ი მიჩა ანგვლეზარ
Line: 15 იზელალხ ქვეყანა-ისგა უშხუდ <<< ღო̄̈ეცშე >>>. აშხვ ლადეღ შუკვ-ისგა
Line: 16 ლახხვიდახ ეჯიარს ეშხვი მახე-ღვაჟ <<< უ̄̈პოთა >>> ი ეჩის ლახჭვედდახ: "ისგვეი
Line: 17 ღვაჟარ იმეგ არიხ?" მახე-ღვაჟდ ლახტიხ: "ღვაჟარ აჩადხ
Line: 18 ყარყაშ <<< ცცოფშ́ >>> ლათხელთე" <<< ტშოქ́უ̄ ნ̇ცნ́აშუ̆ >>> . მაი ხადხ ყარყში ლითხელი?" -- ეჯიარ
Line: 19 აჩადხ პილი დაბა <<< მ̌აღ, პნ̇ღა >>> ნაშხატვ ლაშხატთე, მარე ეჯის ადაიდ <<< ოყხ́შუ̆ >>>
Line: 20 ჩუდ <<< შან́ნ̇ >>> ადდავში ჲერვალე ი ეჩიშ ბედჟი ნა ი ეჯიარს ყარყაშ
Line: 21 ანჩϩდნი <<< ყფონ̇ნ́ონმ̌შ́შ >>> ი ეჩას ეჯი ნად ხოჩა, ერე ეჯ დაბ ჩუ ანცვირენს <<< ო̄̈უ̄ ოცშაღნ̇ჵნ̇ ღუ̄ >>>
Line: 22 უშხტად". -- "ა ხეხვარ ისგვეი იმეგ არისხ?" -- ეჯიარ აჩადხ ქიმ
Line: 23 ლაშდებთე" <<< მ̌ჵხ́ ნ́აპნ̇ო̄̈აპნ̇ხ́ >>> -- ხამაქიმ ლაშდებთე?" -- "აშ ერე ნიშგეშ
Line: 24 მეზბელ ადგან ი ეჯიარ აჩადხ ეჩიშ ლაგვანათე; შომვაი ნაი ჲერვალე
Line: 25 ათვდაგრიდ, ეჩქა ი ეჯიარეშ ლახხვა ანჴდენიხ ნიშგეშ ლϩდგარϩშ
Line: 26 ლაგვანათე". ხვაი-ხვაი ჩის ლახჭვედდახ ეჯიარ ალ მახეღვაჟს,
Line: 27 მარე ჩი-ისგა თველიან <<< შ́ო̄̈პუ̄ნ >>> ანბავს <<< აპქ́აღ, ოშღეშ >>> ხატხა. მევარ ათლატϩნდა
Line: 28 ღერბათ ეჯ ამსუალდ <<< ტეჵოღენ́ >>> ი ეჩიშ თველ ი ადჴერნე <<< ყფნ̇ღეჵნ̇, ნ̇ნ́ხ́ჵნ̇ ელ́ო >>> მიჩაშთე.
Line: 29 ეჩას ჟახად ხეჟხან <<< ნ̌ახე,ნ̇ო̄̈ხ́, პან́ღაპ >>> ჯგϩრაგ. ხვაი ადზელალეხ <<< ენ́მ̌ნ̇ჵნ̇ >>>
Line: 30 ღერთემ, ი მიგჩა ანგლეზარდ ქვეყანა-ისგა მინეშ რაშარშ; ჩიაგ
Line: 31 აზსკახ <<< ჵნ̇ნ́ცნ́ე,ცშ́თნ̇შუ̆ >>> ლიცს მარალეშდ ი ვეშგიმპილს ეჯიარ ხეწადხ ჯვედიას
Line: 32 მუსი გვარდ თვეთნამ ძღϩდ <<< ოლ́ფოო̄̈პუ̄ნ >>> ბაჩს ი აჩადხ ნამწვინ-ქა ეჯ
Line: 33 ბაჩაშ; მარე სემი მიჩა ცახანჩუ-მϩნჴრალად მაგ ადჴერნეხ
Line: 34 ღერბეთ ეჯ ბაჩ-მუყ ი ოთჟოღუდხ ეჩის მერმა შუკს. ვეშგდ ესჭვენხ <<< ღეფპშ́ჵნ̇ცუ̆ >>>,
Line: 35 მარე ანგვლეზარდ მადϩდ <<< პე ოყხ́შუ̆ >>> ოთჟოღუდახ ეჯ ბაჩთე. ეჩქა ღერთემ
Line: 36 ხაქვ მიჩა ანგვლეზარს: "ალა ისგვეი ჰერიობ <<< ხნ̇შფოცუ̆ >>> ლი, ერე ნაი
Line: 37 ბაჩმუყ დოშ ალჩადდ <<< ყომ̌ოთჵნ̇ >>>, ადო ნაი ჟი გვებგვენ <<< პათჵნ̇ქ́უ̄ >>> ეჯ თვეთნე ბაჩ.
Page: 248 Line: 38 ანგლეზარდ ხაქვხ: "გუნ ეზარ, ნაი ქა-ეჯჟოღვად თვეთნაშ ბაჩთეისგა,
Line: 39 მარე ნაი ხვაჭკვარიდ <<< ო̄̈უ̄ მ̌შ́ო̄̈აეო̄̈ >>>, ერე ხოლამ-ϩნქა ი წაგაბ-ϩნქა
Line: 40 მამა სარგიბდ <<< ყოჵუ̆ნ́ა >>> გვიჴდენი ნაი თვეთნაშ ბაჩაშ ლიწედ. სგა-აჩადხ
Line: 41 ბაჩ-მუყ. ღერთემ ბაჩს მადრაჴ <<< ნ́პშ́შუ̆ >>> ხაჴიდ. ბაჩ ჩუ-აფათქვ <<< ფან́ქ́ნ̇ჵცხ́ >>> ი
Line: 42 ეჩხანქა ლახშგაბ სამალ ი შიშდ სგა-ხაფხეჭ ღერთა რაშს. ღერთემ
Line: 43 ლიმურჯი <<< ყოო̄̈ოთნ̇ >>> ადსამწიელე <<< ყფოცნ̇ჵუ̆ >>>. -- ეჩქას ანგვლეზარ გირკიდ ახცხაპხ
Line: 44 სამალს ი ოთბინეხ ეჩას ლიჭვდიელ: ჲარ ლი ჯა ედ იშა ფუსდ მი?"
Line: 45 სამალდ ხაქვ ღებათ: "მი ი სი ერქϩდაშ გვიჩდა ბაჩა ნესგა-ისგა;
Line: 46 მი ი სი ერქϩდა ეშხუ გვარიშ ლიშდ; მი ბაჩა გვიგვ ხვი, ეჯჟი
Line: 47 ხამვაი ი სი, ეჯა მი ი მა ლამით ქვეყანა-ხანქა. ღერთემ ლახბარიე <<< ყფემ̌ჵონ̌ნ̇ჵ >>>
Line: 48 ლესმართლად <<< მ̌ჵხ́ ოქ́ცშ́ნ̌მ̌ეპნ̇ხ́ >>> სამალა შგომ მიჩა ანგვლეზარს. ეჯიარდ
Line: 49 აყვილხ მაგ სამდ: აშხვ ნათიდ ანსყეხ მაგ ლϩჲარ ამსუალდარ,
Line: 50 მერმად ქუნარ ლϩდგჲარ ამსუალდრეშ, მესმად მაგ ქვინლϩმგენალ ი
Line: 51 ნაპრ. ღერთემ ანულკუჰე <<< ღუ̄ქ́ფაჵუ̆ >>> მიჩაშდ ამსუალდ ი ქვინლϩმგენალ ი
Line: 52 სამალდ ანულკუჰე მარემი ქვინ; მარე ამეჟი ანგვლეზარდ ესქიმხ <<< ყფნ̇ქ́აღნ̇ჵ >>>
Line: 53 ეშხუ პირობ: ეჯიარდ ხაქვხ სამალს: "სამალ, სი მევარ ნომ ჯაჩა <<< ფამ̌შ́ნცხ́ >>>
Line: 54 ჯიხალდედს <<< ნ́პან >>>, ერე მარემი ქვინ ირდი ისგვა შϩნ-ისგა ეჩქად გარ,
Line: 55 ოდ ღერბათ გეზალ დო ახთენი, ხედვაი ი ანხავსრი <<< ნ̇ნ́ქ́აღნ̇შუ̆ >>> ლϩდგჲარ
Line: 56 ამსუალდა ქუნარს ისგვა ლიფუსდ-ხანქა. სამალდ ლახტიხ, ერე ოდ
Line: 57 ღერბათ ახთენი გეზალ, ეჩქად ხვაი, მევარ ხვაი ხან ადრი ი მიჩ ი ალი
Line: 58 ი ქა-ხარ, ი ეჩუნღვო აჯადϩდ <<< ოყხ́შუ̆ ეთე >>> ხვაი ქვინს ადკვანე ჯაი
Line: 59 მიჩაშთე. სამალდ ანსყე <<< ცმ̌ეჵაჵ >>> ჯოჭხეთ ი გირკიდ ძღვიდ ახცხიპ, აშხვ
Line: 60 აგილს ესცვირ <<< ოცშაღნ̇ჵ >>> მად ხვაი ჴურუულ, ხედვა-ისგა ი ესღϩრდახ ამსვალდრე
Line: 61 ქუნარ: ჯოჭხეთ-ისგა არდახ ხვაი ქაჯჲარ; ეჯიარ სამალა
Line: 62 ნამხოშ-ჟი <<< ყფნ̇ნ́ან́აპნ̇ე ცშაფთალ́ო >>> ჩინუკვჟი <<< ღცხ́ტეცნ́ნ̇ >>> აჭირახ ქუნარს. ხვაი ხან აჩად, ერე
Line: 63 ამჟი იჭიროლ მარემი ქვინ ჯოჭხეთ-ისგა: მარე ანჰე დვრევდ,
Line: 64 შომვაი ხეკვეს-ერე ალთენელეს ღერთა გეზალ. ღერბათ ლოხჟინდა <<< ცნ̌აჵნ̇ჵცხ́ >>>
Line: 65 ქუნარ ამსუალდრეშ ი ანუნდუნე <<< ყოქ́ენ̌აჵ >>> ეჯპირობა ლიზგϩრე, ხედვაი მიჩა
Line: 66 ი სამალა ნესგა ესდან <<< ქ́უ̄ჵო ნ́ან́ჵუ̄̈ტეპო >>> ქვეყანა ლათე-ჟი. ღერთემ ი მიჩა
Page: 250 Line: 67 ანგვლეზარდ ანსყეხ ამჩემ-ჟი სარჩლობ; ჩიემ რაქვხ მინე მინე
Line: 68 სააზრ; აშხვ ანგლეზდ რაქვ, ერე მიჩ ხოცϩხ <<< ნ́პაეშ >>> იერუ მართალ <<< ყფაღემ̌პუ̄ხ >>>
Line: 69 ხეხვ-ჭაშ. ესვაის ხაყახ ეშხვუ დინა, ჟახალϩმდად ლამარია.
Line: 70 ეჩქა ღერთემ ანჴიდ ვისგვ სგოთფვიილ <<< ღმ̌შ́პშ́ჵ ღ პელ́ო >>> მიჩა ქვინ ი ქა-ლახვემ
Line: 71 ანგვლეზარს. ეჯიარდ ადიეხ ვისგვ ი აჩადხ ლამარიაშ ქორთე.
Line: 72 ლამარია ლასვ გუნ წყილიან დინა: ეჯჩიქა ეჯ ქვეყანას დარ არდა
Line: 73 ეჯგვაი ჩივშ ხოჩა დინა, იმჟივაი ლამარია. ანგლეზარ აცადხ
Line: 74 ლამარია ქორდ, მარე ჯა დესა არდა აგის: ეჯი აშყვდიელდა <<< ცშნ̇ფაჵა >>> ლერექვს
Line: 75 სარაგ-ჟი, -- ანგვლეზარ ქა-აჩად ეჩხავ. გჲაბრიელ თარინგზელდ,
Line: 76 მიჩა ქა-უწვენად, ადკვარ ეჩი სგვებინჩუ ღერთა ნაჰოდ ვისგვ.
Line: 77 ლამარიად ჟი-ანკიდ <<< ღნ́ხ́ჵა >>> ვისგვ ი ათჴაფ <<< ოშნ́შ́ცნ̇ჵა >>> სუმინ ეჩას, მარე ნაჴაფი
Line: 78 ნაზმარ <<< ცჵემ̌უ̄ >>> ეში დესა ესთენანხ <<< ოცშაჵნ̇ც >>> ვისგვ-ჟი; ვეშგიმპილს
Line: 79 ლამარიად სგა-ესდე ეჯი ჴვენაჟთე <<< ნ́ა ყან́შ́ხშ́ >>>. ამ ჩიქს გჲაბრიელ
Line: 80 თარინგზელ ქა-ლახწვენან <<< ყონ́ან́აჵცხ́ >>> ლამარიას ი ხაქვ: "ჯაჩონდეს, ლამარია,
Line: 81 ერე ვისგვი ნაჴაფ-ცახან აჯჩϩდ წყილიან ქვინ, სი ჩუ-ხიღნავი ი
Line: 82 ახთენი გეზალს; ეჯი ირა ქრისდე, ამღა წყილიანდ ხორდას ი
Line: 83 ხეფϩრთხილდას <<< ოცშფელ́ანცხ́ >>> ჩის ეჯკალიბს, მაი ღერბათ მოდ ხალატ. ლამარიას
Line: 84 ლახსაკვრალϩნ <<< შ́მ̌ნ̇ღნ̇ჵაცუ̆ >>> ალ ანბავ ანგვლეზიშ, მარე ეჩუნღო ხვაი დიდაბ
Line: 85 ხაქვ ღერბათ. ტკიციანდ, იმვაიჟი ანგვლეზდ ხაქვ ლამარიას, ეჯჟინ
Line: 86 ადზϩგრან; მიჩა დვრევ-ჟი ლამარიას ახთენან გეზალ ბეთლემი
Line: 87 ქალაქს. ქრისდე მევარ ჩქჲარდ იცხაშდა <<< ფოც >>> ი ეჯკალიბ თველიან ლასვ,
Line: 88 ერე ჩუ-არდა მაგ ლϩმბჟე. აშვჟი ქრისდე ჟი-ანპრისდან <<< ნ́ფეცშნ̇ჵცხ́ >>> ი
Line: 89 ეჩუნღო ადბინე ლითვრი ერსკანიშ <<< პაფომ̌ >>> ი ჩი ხოჩამ გარ ხათვერდა
Line: 90 ჩის. ლϩმსკადად ხამჴერავნა <<< ოქ́თხ́ცპხ́ჵ >>> ერსკანს, ჲარ ლი ტკიც ღერბეთ ი
Line: 91 მიჩა ლუმსგვეჯ. ჲორინ ქადაგ-ჟი ქრისტედ ხაქვ ერსკანს: "ნაი
Line: 92 აგვღელი <<< ყფემ̌ცშონ̇შ პაო̄̈ >>> ხოშამ ქვიშემი ა̈ეცე̄ო̄̈, პომ̌ნ̇ა̄̈. ჭაპანი <<< პოთნ̇ >>> ლიქფი. "ხალხდ დეშ
Line: 93 ანმეჴრე ალ ამბვარ. მესმამ ლადეღ აჯად ქად ხაკვ ქრისტედ ერსკანს
Line: 94 ალ ამბვარ. ეჩქას აშხვ მახე-ღვაჟდ ხაქვ: "მუთვრი ნიშგვეი,
Line: 95 იმღა დო ლიხ ისგვი ანბვარ, ნაი დეშ ახვმეჴრედ, ჟი-ანმეჴრავინ <<< ოქ́თხ́ცპნ̇ >>>
Page: 252 Line: 96 ეჯიარ ხოჩამდ, ი ნაი ჩუ-ხვიჩოდ". -- ეჩქას ქრისტედ ხაქვ:
Line: 97 "ამჭამდ მაგ ვეშგიმ!" ხალხ ათჭამ მიჩ ვეშგიმ, ი ქრისტედ
Line: 98 ადჴერნე ეჯიარ მათ ჯოჩხეთთე-ისგა, ჩუ-არიღვ <<< ფან́ფშ́თნ̇ჵ >>> ეჯი, ი ქა-ანტიხ ეჩ-ხანქა
Line: 99 ლϩდგარუ ი სგა ადგენე სამეთხვთე; სამეთხვ ანმარე სგვებნავ
Line: 100 ღერთემ. ამჟი ამკალიბდ ქრისდე ჟი-ახწინდა <<< ყოქ́ემ̌ნ̇ჵ >>> სამალს ი
Line: 101 ჩუ-ოთრიღვ მიჩა საფუსდ ჯოჩხეეთ. -- ოი, ხიადულ ქრისდე, მაი ნაჩვემ
Line: 102 სი აჩვემნ!

Line: r1 Было время, когда ни неба не было, ни земли и ни того,
Line: r2 что теперь на них ест. Все было покрыто водою,
Line: r3 морем. Посредине этого моря поднималась высокая скала и
Line: r4 в средине скалы был Бог. Богу наскучило быть в скал
Line: r5 одному только, и Он раскрыл ее на протяжении 12 верст
Line: r6 и вышел из нея. Тогда Он осушил воду, и смесь воды
Line: r7 и земли, что была вокруг скалы. Бог разделил на двое:
Line: r8 из одной части сделал Бог небо, из другой землю для
Page: 247 Line: r9 людей и живых существ. Но живых существ еще не было;
Line: r10 тогда от скуки у Бога из праваго глаза упала слеза,
Line: r11 и она стала Михаилом Архангелом, потом из леваго глаза
Line: r12 упала слеза и стал Гавриил Архангел. Много прошло
Line: r13 времени. По повелению Бога на земле создалось много живых
Line: r14 существ и люди. Бог и Его ангелы ходили вместе по
Line: r15 веленной. Раз в дороге встретили они одного юношу и спросили
Line: r16 его: "где ваши мужчины?" Юноша ответил:
Line: r17 "Мужщини пошли искать ссоры". "Для чего им ссоры иакать?" --
Line: r18 "Они пошли крайнюю ниву плетнем загораживать, но опять
Line: r19 там испортит кто-либо и из-за нея между нами и ими
Line: r20 ссора пройзойдет, и для нас было бы лучше, еслибы ниву
Line: r21 мы оставили неогороженной". -- "А женщини ваши где?" --
Line: r22 "Они пошли слезы занимать". -- "Как слезы занимать?" --
Line: r23 когда и у вас кто-либо умрет, тогда их жены прийдут
Line: r24 к нам нашего покойника оплакивать". Много много о чем
Line: r25 спрашивали у этого юноши, но обо всем он давал умный
Line: r26 ответ. Очень полюбиь. Бог того человека было Георгый.
Line: r27 Много ездили Бог и его Ангелы по миру на своих раши
Line: r28 (чудо-конях); везд осушали для людей воду и, наконец,
Line: r29 увидели они огромный камень, белый какснег и пошли по
Line: r30 направлению к нему; но три Его спутника не привели Бога
Line: r31 к тому камню, а провели Его по другой дороге. Вернулись
Line: r32 назад, но ангели опять таки не привели к тому камню.
Line: r33 Тогда Бог сказал своим ангелам: " Этоваша хитрость,
Line: r34 что мы к камню не могли подъехать, -- а то мы нашли бы
Line: r35 тот белый камень". Ангели сказали: "очень хорошо, мы
Line: r36 поведем к белому камню, но думаем, что, кроме зла и
Line: r37 ущерба, никакой пользы не принесет нам, (что) мы увидим
Line: r38 белый камень. Подошли к камню. Бог ударил кнутом
Line: r39 камень, камень разбился и из него вышел сатана и сразу
Page: 249 Line: r40 схватил коня Бога. Бог просил о помощи, -- тогда ангелы
Line: r41 окружили сатану и начали егоспрашивать: "кто он или чей
Line: r42 он влвастелин?" Сатана сказал Богу: "Я и Ты оба мы
Line: r43 были в средине камня: я и Ты, оба одного рода (фамилии,
Line: r44 происхождения, гвариш); я есмь сердце камня, как и ты,
Line: r45 потому и удели мне что-либо из вселенной." Бог предложилсвоим ангелам
Line: r46 обсудить просьбу сатаны. Они разделили все
Line: r47 на три части:в одну часть выделили всех живых людей,
Line: r48 в другую -- души умерших людей, в третью всех животных
Line: r49 и птиц. Бог выбрал себе людей и животных,
Line: r50 сатана -- душу чуловекаж но при этом ангелы прибавили одно
Line: r51 условие, -- они сказали сатане: "Сатана, ты очень не радуйся!
Line: r52 знай, что душа человека будет в твоих руках дотоле
Line: r53 только, пока у Бога не родится сын, Который и избавить
Line: r54 от твоего господства души умерших людей". Сатана ответил,
Line: r55 что пока у бога родится сын, до тех пор много,
Line: r56 очень много времени пройдет и ему этого достаточно будет
Line: r57 (хватит), и он еще много человеческих душ приманит.
Line: r58 к себе. Сатана сделал ад и вокруг стену обвел, в
Line: r59 одном месте оставил небольшое отверстие, через которое
Line: r60 и входили души людей: в аду было много дяволов; они по
Line: r61 указанию старшаго сатаны, всячески мучили души. Много
Line: r62 времени прошло, в которое так мучилась душа человека в
Line: r63 аду; но настало время, когда должен был родиться Сын
Line: r64 Божий. Бог сжалился над душами людей и пожелал то
Line: r65 условие исполнить, которое между ним и сатаной было
Line: r66 заключено при дележе вселенной. Бог и Его ангелы сотворили по
Line: r67 этому делу совет; все высказыли свои мысли; один ангел
Line: r68 сказал, что он знает двух проведных супругов, у
Line: r69 которых есть одна дочь, по имени Мария. Тогда Бог взяли
Line: r70 яблоко и пошли в дом к Марии. Мария была (очень)
Line: r71 пречистая дева: в то время в той стране не было такой во
Page: 251 Line: r72 всех отношениях (всем) хорошей девушки, как Мария.
Line: r73 Ангелы дошли до дома Марии, но ея не было дома: Она стирала
Line: r74 белье у источника, -- ангелы пошли туда. Архангел
Line: r75 Гаврил, не показывая себя, подбросил данное ему Богом
Line: r76 яблоко. Мария взяла яблоко и откусила от него три раза,
Line: r77 но укушения следы так и не остались на яблоке; наконец,
Line: r78 Мария положила его за пзуху. В это время Гавриил
Line: r79 Архангел явился Марии и сказал: "Радуйся, Мария, что с
Line: r80 укушением яблока в тебя вошол Святой Дух. Ты зашнешь
Line: r81 и родишь сына; Он будет Xристос, а потому будь свята
Line: r82 и остерегайся всего того, чего не любит Бог". Мария
Line: r83 удивилась этой вести (слово) ангела, но потом много
Line: r84 прославляла Бога. Действительно, как ангел сказал марии, так
Line: r85 и исполнилось; в свое время у марии в Бифлеемском
Line: r86 городе родился сын. Xристос очень быстро рос и такой
Line: r87 умный был, что все были удивлены. Однажды Xристос
Line: r88 крестился и затем начал учить народ и всему хорошему только
Line: r89 учил всех. Ясно обяснял народу, кто есть истинный Бог
Line: r90 и Его закопы (желания). Два раза на проповеди Xристос
Line: r91 сказал народу: "Нам предстоит большия тяжести песку
Line: r92 переносить!" Народ не понял етих слов. На другой день
Line: r93 опять потворил Xристос народу эти слова. Тогда один
Line: r94 юноша сказал: "Учитель наш, что не суть (означают) твои
Line: r95 слова, мы не поняли, обясни их хорошо, и мы сделаем
Line: r96 (исполним)". -- Тогда Xристос сказал: "Следуйте все за
Line: r97 мною"! Народ последовал за ним и Xристос привел
Line: r98 их всех ад, разрушил его и вывел оттуда умерших
Line: r99 и отвел их в рай; рай заготовил заранее Бог. Таким
Line: r100 образом Xристос победил сатану и разрушил его царство
Line: r101 -- ад. О преславный Xристос, какия дела ты соделял!

Page: Fn.
Line: 1 кoгдa ^
Line: 2 пoкpытo ^
Line: 3 пoднимaлocь ^
Line: 4 cущecтвoвaл ^

Добавлено (2008-04-11, 8:14 Pm)
---------------------------------------------
Сванетские тексты.

А) записал и перевел Г. Нижарадзе.

Песни и сказки.

Line: 1 ვო საბრელო* მირანგულა,
Line: 2 დედეს* ისგვა* სი* გარ* ხორდა̈ს!*
Line: 3 ნა̈ნკუ̂ბოშ* მურყმა̈შ* შდულვას* ხორდა̈ს, --
Line: 4 სადილ-ვახშა̈მს* ეჩთე* ჯიჴდახ* ...
Line: 5 ფისევ* ხაბა* ჯიმშიშ* ნა̈ბოზს:*

Line: 6 მირანგულა დემეგ* ანბა̈გვ!*
Line: 7 მა̈ჩხფა̈რ ზაგა̈რ* მეჯვეღ* მალყრიშ*
Line: 8 მირანგულას ჩუ ხოჴაცა*;
Line: 9 ჩხარა* ყვილ* ჴა̈ნს* ქალახბიშა.*
Line: 10 ჩხარა სა̈ვა̈რ* ფადა̈სდ* ხაღვიჭხ.*

Line: 11 თვეფ* ლϩკშკა̈დϩ ბარჯას* ხასდა̈ნ;*
Line: 12 იეშხვი* ღვეშგმავ* მად* ლა̈ჲსგიდა,* --
Line: 13 არა* ჩხარა თვეფა̈რ ატკვა̈რ,*
Line: 14 მა̈ჩხფა̈რ ჟიბენ* ამჴედელი.*
Line: 15 ფადა̈ს ახჭა̈მხ* ზურალა̈რეშ,* --

Line: 16 მინ* ფინთა̈რე* ურჯულა̈რ...
Line: 17 შვანე ლა̈მზურს* ჰე* ხეცხენი,*
Line: 18 ჩი შვანა̈რეს ფერს ოხგენი,*
Line: 19 კϩრჯინდ* ხვამნი* უშგულა̈ შაფთის!*
Line: 20 დიდება ლამრია უშგუ̂ლა̈შის!

Line: 21 უშგუ̂ლა̈შ ბაპა̈რ სა̈ვს* იღვჭარდახ,*
Line: 22 ბაპა̈რ სა̈ვია̈რს ჩოთϩრმალახ,* --
Line: 23 ვა̈რა̈ლს* კაჩუშ* ხაწაბურეხ,*
Line: 24 ტაბϩლდ* სეფსკვერდ* კϩრჯინს ხაჰდიხ.*
Line: 25 ბაპა̈რ სა̈ვია̈რს ჩუვ ხაჩადახ;*

Page: 92
Line: 26 მა̈ჩხფა̈რ ზაგა̈რდ ა̈მჴედელიხ,* --
Line: 27 მირანგუს ლϩდგა̈რს* ხაგა̈ნახ.*
Line: 28 ჩხარა ყვილ მიჩა ჴანარე
Line: 29 ბაპა̈რდ ადჲეხ* უშგულათე.
Line: 30 დიდება, ლამრჲა უშგულაშის!

Line: 31 უშგულ სოფელ ლაგვა̈ნს* ხაჩო,*
Line: 32 ჩუბეჴევთე ქახა̈ბჟინეხ,*
Line: 33 ბარბალ დოლა̈შ ნა̈წვა̈რს* ხაშდბა:*
Line: 34 ნა̈წვა̈რე მიჩა ჴანარე --
Line: 35 ლაპსყალდ* ზაგა̈რ იფანფუნა̈ლხ;*

Line: 36 იეცერ ბაპა̈რ ინზორალეხ;*
Line: 37 ლენჯა̈რ ქირსიშ* სეფსკვერს ანყეხ.
Line: 38 დიდება, ლამრჲა უშგულაშის!
Line: 39 ქირსიშ სეფსკვერ სი მადჯეშგდი,*
Line: 40 კვეცნა̈შ* ჯაკუ იურსალმიშ;

Line: 41 შდა* უშგულიშ უკლავალი,
Line: 42 ლაკლა̈ვ ეჩა ატკვერ* ზაგა̈რ,
Line: 43 ლაწვრემ* ლა̈ნჲავ მუშურ* ზაგა̈რ,
Line: 44 ლაფრა* მიჩა თვეთნულდ ზაგა̈რ.
Line: 45 დიდება, ლამრჲა უშგულაშის!

Line: 46 შვანეს ღვინალ მადმა წვა̈ნდა,*
Line: 47 ზედა̈შ ისგვი მა̈ჲ* გვეროლე?
Line: 48 მეშხა ძუღვას ბერა̈რ იზგეხ, --
Line: 49 ეჯია̈რს ჯვინალ კუტალშვ ხეგნიხ;
Line: 50 ეჩავ დიკვენს ქაალზϩზიდ,*

Line: 51 ღვინალ ზედა̈შს ძუღვას ანჴდე.*
Line: 52 აფხაზ ჰოკერ* ილორისგა
Line: 53 ჯგირა̈გ სგვეჯი* მა̈ვა̈რ* ლϩჴმა̈შ,*
Line: 54 იეშხვი ჴანის ჯა გვაწვანი,* --
Line: 55 იეშხვი მიჭვ* ოქვრეშ ხეროლე,

Line: 56 მერმე მიჭვ ალმა̈სიშ ხერა,*
Line: 57 სგა̈შხა̈ნ* გვეში* ჯვიდ* საკმელინ
Line: 58 დიდება, ლამრჲა უშგულაშის!
Page: 93
Line: 59 შვა̈ნე ბაპა̈რ მა̈გ ადზორა̈ნხ,*
Line: 60 შვანე ლაჴვმა̈რ* მა̈გ ა̈ნმა̈ზრა̈ნხ*

Line: 61 უშგულა̈შ მახვში* ამბრეგიანი
Line: 62 ჩუბეჴევიშ მახვშის აწჰი*
Line: 63 გვარილდ* ეჩა ფარგველჲანი.
Line: 64 ჴევ* ი ჴმელედ* მა̈გ ლუზვერ ლი,
Line: 65 უშგულს ლაგვა̈ნ ალჩვემნელი.
Line: 66 მა̈სპზელს* დარბა̈ზ დეშ * ათგა̈ჭა* *,
Line: 67 მარეჲ ვობა̈შვ ალდავშელი.*
Line: 68 შვანე ლამზურ ნა̈ვ გვამზϩრი!

Примѣчанiя.

Page: Fn.1-5
Line: 1 ვო საბრელო, о, несчастный. Ср. ვო ბედნიერილ, о, счастливый. საბრალ, -- бедный, несчастный. -- ^
Line: 2 დედეს дат.п.; დედე, мать. -- ^
Line: 3 ისგვა ф.прит.мест. ისგვი, твой, употребляемая при существ. -- ^
Line: 4 სი, ты. -- ^
Line: 5 გარ, только. -- ^
Line: 6 ხორდა̈ს: მი ხორდა̈ს, სი ხორდა̈ს, ეჯა არდა; ты был у него. У матери твоей ты только был. -- ^
Line: 7 ნა̈ნკუ̂ბოშ, пад. причины, орудия; ნა̈ნკუ̂ბი, род. ნა̈ნკუ̂ბიი, осторожность. -- ^
Line: 8 მურყუ̂მა̈შ. მურყუ̂ამ, башня; род. მურყვმა̈. -- ^
Line: 9 შდულვას дат.п.; შდულვა̈; амбразура башни. Из осторожности ты был в амбразуре. -- ^
Line: 10 სადილ, обед; უ̂ახშა̈მ, ужин; здес вм. სადილს, უ̂ახშა̈მს. -- ^
Line: 11 ეჩთე, туда. -- ^
Line: 12 ჯიჴდახ (ჴ=კ); ლიჴდე, принести; Impf. მი ხვიჴდა̈ს, я приносил (вообще); მი ხოჴდა̈ს -- я приносил ему, მი ჯიჴდა̈ს -- тебе. -- Обед, ужин туда тебе приносили. ^
Line: 13 ფისევ = ფისე + უვ. ფისე, смола. ^
Line: 14 ხაბა; ლიბდე, лить. Imperat. უვ ხაბა. да залей. ^
Line: 15 ჯიმშიშ, род. от ჯიმა̈შ, среда. ^
Line: 16 ნა̈ბოზ, вечер. -- да залей смола вечер среды (проклятие). ^

Page: Fn.6-10
Line: 1 დემეგ, нигде (= დემე Вольн. Сван.) Ср. ამეგ, здесь (= ამეჩუ Вольн. Cван.). ^
Line: 2 ანბა̈გვ, -- от ლიბეგვ, находить. მი ონბა̈გვ, სი ანბა̈გვ, ეჯა ანბა̈გვ, находился. -- Мирангула нигде не нашолся (оказывается). -- ^
Line: 3 ზაგა̈რ, перевал, гора. Мечхпарский пер. между ушкульским и болкарским обществами. ^
Line: 4 მეჯვეგ, пастух (ჯვეგ, стадо.) ^
Line: 5 მალყარ (ყ=ქ), Балкар (горское общ. Терс. области). -- ^
Line: 6 ჩუ + ხოჴაცა: ჴაცა. гибель; ლიჴცე, погубить. -- На Мечхпарском перевале Мирангул убил Балкарскаго пастуха. -- ^
Line: 7 ჩხარა, девять. -- ^
Line: 8 ყვილ (ლ = ლ), штука. -- ^
Line: 9 ჴა̈ნს; ჴა̈ნ, бык (един. число дат. пад. при числительном). ^
Line: 10 ქალახბიშა; ლიბშე, отнять. -- Захватил девять штук быков. -- ^
Line: 11 სა̈ვა̈რ, осетины; მϩსა̈ვ, осетин. ^
Line: 12 ფადა̈სდ; ფადა̈, погоня; ლიფდა̈სი, гнать. ^
Line: 13 ხაღვიჭხ; ლიღვეჭ, гнаться, преследовать. ფრაეს. -- Девять осетин в погоню бросаются (погонею гонятся). ^

Page: Fn.11-15
Line: 1 თვეფ, ружье ლϩშკა̈დϩ (კ = ქϱ) окованный оправленный; ლიშკა̈დი, ковать. ^
Line: 2 ბარჯას. ბარჯ, плечо. ^
Line: 3 ხასდა̈ნ; ლიდი, положить; მასდა̈ნ, ჯასდა̈ნ, ეჯას ხოსდა̈ნ. -- Ружье в оправе лежало на плече (у Мирангула). ^
Line: 4 იეშხვი, один раз. ^
Line: 5 ღვეშგმავ, назад. ^
Line: 6 მად, не. ^
Line: 7 ლა̈ჲსგიდა; ლიდგდი, смотреть; მი ლა̈ხვსგი, სი ლა̈ხსგი, ეჯა ლა̈ჲსგიდა. -- Назад он ниразу не смотрел. -- ^
Line: 8 არა, 8. ^
Line: 9 ატკვა̈რ; ლიკვანე, стрелять. მი ოთაკვრ, სი ათაკვრ, ეჯნემ ატკვა̈რ. Восемь-девять (раз) он выстрелил из ружья. ^
Line: 10 ჟიბენ, на вверх. ^
Line: 11 ამჴედე + ლი; ლიჴედ, итти, подняться. -- На Мечхпар поднялся. -- ^
Line: 12 ახჭა̈მხ; ლიჭემ, гнаться; მი ოხვეჭმ, სი ოხეჭმ, ეჯა ახჭამ. ^
Line: 13 ზურალა̈რეშ; ზურალ, женщина. Погоня женщин преследует (женщини гонятся за ним). ^

Page: Fn.16-20
Line: 1 მინ, те. ^
Line: 2 ფინთ, неряшливый. -- Те нечистыя, те неверныя. -- ^
Line: 3 ლა̈მზურ, жертва; ლიმზϩრი, принести жертву. ^
Line: 4 ჰე, если. ^
Line: 5 ხეცხენი, Fut.; ლიცხანე, предпочитать. -- ^
Line: 6 ოხგენი; ლიგნე, ставить. ^
Line: 7 ქϩრჯინ, кислый (невкусный) хлеб (у осетин, болкар). ^
Line: 8 ხვამნი, ლიმნე, дать есть. ^
Line: 9 შაფატ, булка. -- Если сванетский Бог (жертва) желает, приобрету славу (цветок поставлю) всем сванетам, вместо болкарскаго хлеба дам ушкульский. Слава Ушкульской Богородице! ^

Page: Fn.21-25
Line: 1 სა̈ვ, Осетия. ^
Line: 2 იღვჭარდახ; ლიღვჭარ, покупать, торговать. მი ხვიღვჭარდა̈ს, სი ხიღვჭარდა̈ს, ეჯა იღვჭარდა. Ушкульские священники торговали в Осетии. -- ^
Line: 3 ჩოთϩრმალახ; ლირმი, задержать. მი ჩვამϩრმა (одного), -- ჩვამϩრმალა (многих), სი ჩვაჯϩრმა, -- ლა, ეჯას ჩოთϩრმა, -- ლა. Священников осетины задержали (арестовали). ^
Line: 4 ვა̈რე, борода. ^
Line: 5 კაჩუშ, стоя. კაჩ ლიგნე, стоя стоять. კაჩ ესგენ, постав стоймя (კაჩარ = კაჩ დაბ, похотное поле месте покатом). ^
Line: 6 ხაწაბურეხ, ლიწბურე. брить; Praes. -- Стоя (держа на ногах) бороди им бреют. ^
Line: 7 ტაბϩლ, род. ტაბლა̈; хлеб который дают священнику за исполнение треб, совершение богослужения. ^
Line: 8 სეფსკვერ, род. სეფსკვერი, -- просфора. ^
Line: 9 ხაჰდიხ, ლიჶდი, дать. Вместо хлеба, просфоры, дают кирджин. ^
Line: 10 ჩუვხაჩადახ, ლიგედ, убежать. ფერჶ. Священники успели убежать от осетин. ^

Page: Fn.26-30
Line: 1 ა̈მჴედელიხ, ლიჴედ, придти. Пришли к Мечхпар. перевалу. ^
Line: 2 ლϩდგა̈რ, мертвый. ^
Line: 3 ხაგა̈ნახ, ლიგნე, стоять. Мирангула нашли мертвым. ^
Line: 4 ადიეხ: ლიი, угнать, взять, брать. მი ოთხვა, სი ოთხვა, ეჯნემ ადიე. Девять штук его быков священники увели в Ушкул. Слава Ушкульской Богородице. ^

Page: Fn.31-35
Line: 1 ლაგვან, поминки. ლიგვანი, устроить поминки. ლიგვანი, плакать. ^
Line: 2 ხაჩო, ლიჩმე, сделать. მი ხვაჩო, სი ხაჩო, ეჯა ხაჩო. Praes. Ушкул село делает поминки. ^
Line: 3 ქახა̈ბჟინეხ, ლიბჟინე, дать знать. Затем, в Чубехевы дают знать. ^
Line: 4 ნა̈წვა̈რ, пожертвование; ლინწვარი, делать подарок. ^
Line: 5 ხაშდბა, ლიშტა̈ბ делать готовить. Варвара Дольская приготовляет подарок. Подарки ея -- быки. ^
Line: 6 ლაპსყალ, пастбище в Ецерском обществе. ^
Line: 7 ლიფანფუნა̈ლ, итти переваливаясь. Praes. На Лапскальской горе ходят переваливаясь. ^

Page: Fn.36-40
Line: 1 ლინზორე, собирать; ლინზორალ, собиратсья. В Ецерах священники собираются. ^
Line: 2 ქირს, чечевица. В Ленджерах пекут просфору из чечевицы. Слава Ушкульской Богородице! ^
Line: 3 მადჯეშგდი, тебе не подобает. Чечевичная просфора не подобает Тебе. ^
Line: 4 კვეცენ, пшеница. Тебе пристойна пшеничная (просфора) из Иерусалима. ^

Page: Fn.41-45
Line: 1 შდა, колос უ-კვავა-ლი, ლიკვავი, молотить. Колось Ушкульский не молотится. ^
Line: 2 ატკვერ, имя соб., пастб. в Ушкульском обществе. Место для его молотьбы Аткверская гора. -- ^
Line: 3 მუშურ, зимний перевал из Вольной Сванетий в Лечхумский уезд Кутаис. губ. ^
Line: 4 ლიწვრემი, ლინიავი, провеять. Место для веяния -- Мушурская гора. ^
Line: 5 ლაფრა, ლიფრე, сушить. -- Место для сушки его -- Тетнульд гора. Слава Ушкульской Богородице. ^

Page: Fn.46-50
Line: 1 წვანდა, ლიწვანე, показивать. В Сванетии вина не было. ^
Line: 2 მა̈ჲ -- какой. Какое для тебя у нас вино (что употребить при совершений литургии)? На Черном море монахи живут, -- у них вино в кутане (ковшин, деревян. сосуд) стоит. Туда псаломщика пошлем! ^
Line: 3 ქაალზϩზიდ, ლიზზი Fut. ^

Page: Fn.51-55
Line: 1 Вино для литургии по морю принесет. ^
Line: 2 ჰოკერ, конец. ^
Line: 3 ლϩჴმა̈შ, сильный. ^
Line: 4 მავა̈რ, очень. ^
Line: 5 ლისგჯი, приказать. მის გვეჯი, я семь (о себе говорит важное лицо). В конце Абхазий в Илорах св. Георгий очень могущественный. ^
Line: 6 ლიწვანი, пожертвовать, помогать. Fut. -- Одного быка он нам пожертвует. ^
Line: 7 მიჭვ, рог. Один рог у него (быка) будет золотой. ^

Page: Fn.56-60
Line: 1 Другой рог -- алмазный. ^
Line: 2 ისგა, внутрь. ისგა̈ნ, внутри, внутренность. ^
Line: 3 გოში, полный. ^
Line: 4 ჯვიდ, воск. Внутри польный воска -- ладана. Слава Ушкульской Богородице! -- ^
Line: 5 ლიზვრი, собираться. Сванетские священники все собрались. ^
Line: 6 ლაჴვამ, церковь; ლიჴვამი, кланятсься, блогодарить. В сванетских церковах всем были жертвы принесены. ^
Line: 7 ლიმზϩრი, принести жертву. ^

Page: Fn.61-68
Line: 1 მახვში, старшина, глава; ლიმხოშ, бить старшим. Ушкульский глава Амбрегиани. ^
Line: 2 აწჰი, ლიწჰი, приглашать. ^
Line: 3 გვა̈რ, род, фамилия. Чубехеви просит к себе главу (старшину), -- фамилия его Паргвиани. ^
Line: 4 ჴევ, общество. ^
Line: 5 ჴმელედ, сухое место. Bсе селение собрано. В Ушкуле поминки совершены. ^
Line: 6 მა̈სპზელ, хозяин. ^
Line: 7 ათგა̈ჭა, ლიგეჭ, держаться. ^
Line: 8 ლიდშავი, погибнуть. У хозяина верхний этаж не выдержал (пол провалился); погибло много людей. -- Провидение (Бог) Сванетии нас да блогословить! ^

(Red.)

Записано в Вольной Сванетии, в Ипаре, с. Богреш, со слов Кузьмы Хоргвани.

Добавлено (2008-04-11, 8:15 Pm)
---------------------------------------------
Преданiе

Line: 1 ხუნკვი 11) დრო̈ვს შვა̈ნ ბა̈რ 22)
Line: 2 ლϩმა̈რ, ი ამჟი მუსობ 33) მამა
Line: 3 ლϩმა̈რ; მარე, ფისევ ხაბა ხოლამ
Line: 4 ხოშა̈ლს! -- ლამურყვამს ლϩმზϩგელი 44)
Line: 5 ეშხვი გუნ დიდა̈რ 55) მეზგე 66)
Line: 6 ალ მეზგე ლϩმა̈რეხ ხეხვჩა̈შ ი
Line: 7 მინე ჲორი გეზალ -- ჭყინტ ი დინა.
Line: 8 ხეხვჩა̈შ იზგახ ა̈ჯგვაჲ ა̈გიზ, ერე
Line: 9 ჩი ლადეღ იჴმაშოლხ 77) ი
Line: 10 ღვეშგიმპილს აჯი ადჴამშა̈ნხ, ერე
Line: 11 უშგულს ბა̈გა̈რ 88) ათგადნეხ 99)
Line: 12 კუმშიშ ი ნა̈მშავა̈შ 1010) ჩიმიშ: მინე
Line: 13 ყორ ლაქვა ლეჴდახანქა 1111)
Line: 14 მეიშდა 1212) ნა̈თის ხაკა̈დდახ 1313). ამ
Line: 15 დრო̈ვს მინე გეზლიერდ ი
Line: 16 ჟიანცხეხ 1414) ი ჲერქϩდა̈შ აჯგვა̈რ
Line: 17 მუსგვენ 1515) ახფასხ 1616) ერე
Line: 18 ამსუალდა̈შ გეზლიერდ ცოდ 1717) ლა̈სხვ,
Line: 19 ი ცოდულ ხეხვჩა̈შს მინე გეზლა̈
Line: 20 იშგა̈ნთე 1818) ლიცვილე ახმაჭრახ 1919)
Line: 21 ი მინე ჭყინტ ი ხეხვდ
Line: 22 ლიყდანი ანსკორეხ 2020). ა̈შხვ ლადეღ
Line: 23 დინა ლაშყვდიელთე 2121) ადზϩზეხ
Page: 98 Line: 24 ლიცე-ლათრა 2222) მუყ. ეჯ დრო̈ვს
Line: 25 მინ ხეხვჩა̈შდ ი მინე ჭყინტ
Line: 26 ყორა̈რ ბϩგიდ 2323) ანჩვმინხ 2424)
Line: 27 ეჯღა, ერე დინა ლახ 2525) ანჴდენი,
Line: 28 ყორ მოდ ოთკარახ 2626), ვოდე
Line: 29 ეჯა ნა̈ბს 2727) დო ლექვნი, მიჩა
Line: 30 ჯო̈მლა̈ ლიხახვიშ. ნა̈ბოზს დინა
Line: 31 ლაშყვდიელიხან ანჴად ი ყორს
Line: 32 ლახაგა̈ნ, მიჩა ქორშა̈რს ი
Line: 33 ლახტვილ 2828): "ყორ ა̈მკარედ, ადო
Line: 34 სკარხალ მადგარი". დი-მუდ ჰერ
Line: 35 მად ლახტϩხ, ი ჯო̈მილ ადზϩზეხ
Line: 36 ყორ მუყ დაჩვრა̈ ლაქვისგდ: "ყორს
Line: 37 ჯიკრე, ჰე სი ხეხვ ხირა ი მი
Line: 38 ისგვი ჩა̈შვ". ეჩქას დინად ლიგვნი
Line: 39 ადბინე, ი მა̈გ ჩვა̈ნტϩმ;
Line: 40 მარე სკარხალდ გარჯ ოხჴიდლაზ
Line: 41 დემთე ხად, -- ი დაგრას ახცხანე
Line: 42 ჯო̈მლა̈ ლიჭა̈შვ. ჯო̈მილს ხაქვ:
Line: 43 "ჩვა̈მკა̈რ ყორ; მი ხეხვ ი სი
Line: 44 ჭა̈შ". ეჩქას ყორ ჩვათკარე
Line: 45 ჯო̈მილდ, -- დინა ისგააჩად, მარე
Line: 46 ღერთემ აჯჟი ჩვემინ, ერე ვოდ
Line: 47 ჯო̈მილ დაჩვირ ცოდს იჩოდახ,
Line: 48 ლამურყვამს ხუნს ჟიბავ ხეყარ ი
Line: 49 ზϩგϩრ ჩუბავ. მინ ხეხვჩა̈შ,
Line: 50 მინე ჲორი გეზალ, მინე კონა̈ბ 2929)
Line: 51 -- მა̈გ ქორს ათნახა̈ნხ 3030). ი მინე
Page: 99 Line: 52 ნალზϩგჟი 3131) ლადღი ლოგდიდ 3232)
Line: 53 ზუგს გარ ლამურყვამს იმე ჩუვა.
Line: 54 ლეჟა ლაქვა მეზალახ მϩშა ი
Line: 55 გზა̈ვრ მა̈გ უშკვ სტარვინს ირენი
Line: 56 ი ღერმათ, ცვედლიან მარემი მϩჴცა, 3333)
Line: 57 დიდა̈ბს ხაყლეხ 3434). ფისრაუ̂
Line: 58 ლამურყვამა̈ ხეხვჩა̈შ
Line: 59 ეშხვი ცოდ იდ ხოჩმინახ თელ შვა̈ნე
Line: 60 ლაჴცად. ხუნკვი დრო̈ვჟი შვა̈ნს
Line: 61 მუსობ მამა ლϩმარლი; მარე ალ
Line: 62 ხეხვჩა̈შს ლამურყვამს ჲეშდია̈რ
Line: 63 კოლეფ ისგა სემი შდავალ
Line: 64 ხაგნა̈ნახ ი ქალიფშდე მად
Line: 65 ხა̈შდა̈ნახ, ი ეშხვი ნა̈ბოზს ფისრაჲ
Line: 66 ზურალს მიჩა ჭყინტდ ქალოხოდა
Line: 67 კოლფა̈რ; ჭყინტს აჯია̈რ ჩოთკარა,
Line: 68 შდავლა̈რ ქათჩადახი ი შიშდ
Line: 69 ლიმსვი ოთბინა. აჩუნღო ალბინელი
Line: 70 შვა̈ნს ლინთვ. ამϩნქა მა̈ჲ
Line: 71 ადჩვემნელ ხოშა ი ხოხვრა შვა̈ნს?
Line: 72 მა̈გ ლინთვი მϩწა ხოფსი. სი
Line: 73 შვიდბა ი მიშგვა შდϩქტ ლიჴედ!
Line: 74 ღერმეთ ჯალტϩნდეს, ჯაყვლიდეს
Line: 75 მიჩა̈შდ, ი ჩიგარ ხოჩა ლირდე
Line: 76 ჯერა, მარე მა̈გ ჯალტϩნს ი
Line: 77 ჩი-ხანქა ხოჩა ჯეყრანი.

Page: 97r
Line: 1 В прежнее время Сванетия
Line: 2 была теплой страной, и
Line: 3 такого (как тепер) продолжительного
Line: 4 снега не было; но,
Line: 5 да залей смола нехороших
Line: 6 предков! На месте, где
Line: 7 построена башня, был один
Line: 8 очень богатый дом, в этом
Line: 9 доме были супруги и их двое
Line: 10 детей -- сын и дочь. Супруги
Line: 11 жили в таком месте, что
Line: 12 каждый день делались сильнее
Line: 13 и, наконец, так усилились,
Line: 14 что в Ушкуле пошлину
Line: 15 наложили на скот и всякия
Line: 16 жизненыя припасы: с провозимаго
Line: 17 мимо их двора на
Line: 18 запад брали десятую часть. В
Line: 19 это время их дети выросли,
Line: 20 и оба вышли такие хорошие,
Line: 21 что грешно было их назвать
Line: 22 человеческими детьми (человека
Line: 23 дети грех были) и грешные
Page: 98r Line: 24 супруги дочь их за другого
Line: 25 не хотели выдать и
Line: 26 задумали сватать ее в жены сыну.
Line: 27 Однажды они послали дочь
Line: 28 стирать белье к тому месту,
Line: 29 где пьют воду. В то же
Line: 30 время эти супруги и сын
Line: 31 крепко заложили двери, с
Line: 32 тем, чтобы, когда дочь прийдет,
Line: 33 двер не отворять, пока
Line: 34 она не попросит и не
Line: 35 скажет, что она будет женою
Line: 36 брата. Вечером дочь пришла
Line: 37 со стирки и стала у двери, и
Line: 38 своим домашним крикнула:
Line: 39 "двер отворите, а то град
Line: 40 меня убьет!" Родители (мать
Line: 41 отец голос) не ответили и
Line: 42 брата послали к двери
Line: 43 сказать сестре: двер тебе отворю
Line: 44 (отворяю), если ты будешь
Line: 45 женою, а я мужем. Тогда дочь
Line: 46 начала плакать и всее себя
Line: 47 исцарапала; но град принудил
Line: 48 -- прохода не было, -- и
Line: 49 смерти предпочла замужество
Line: 50 с братом. Брату сказала:
Line: 51 "отвори дверь; я жена и ты
Page: 99r Line: 52 муж". Тогда брат отворил
Line: 53 дверь, дочь вошла; но Бог
Line: 54 так сделал, что пока брать
Line: 55 и сестра грех делали,
Line: 56 место, где башня, вверх дном
Line: 57 стало (фундамент верхом
Line: 58 сделался и гребень дома вниз).
Line: 59 Те супруги, их двое детей,
Line: 60 их имущество -- все в доме
Line: 61 задавлены были. И на месте их
Line: 62 жилья теперь видим только
Line: 63 курган (холм): на восток
Line: 64 и запад проходящие рабочие
Line: 65 и путешественники каждый
Line: 66 (вес) на лицо крестное знамя
Line: 67 кладут (пишут) и возносять
Line: 68 славу Богу, губящему грешнаго
Line: 69 человека. Проклятие!
Line: 70 Супруги соделали грех для
Line: 71 гибели целой Сванетий. Прежде
Line: 72 в Сванетий времени выпадения
Line: 73 снега не было; но те
Line: 74 супруги в 12 ящиках 3 ласточек
Line: 75 держали и не позваляли
Line: 76 летать, и однажды
Line: 77 вечером -- проклятие! -- женщина
Line: 78 передала своему сыну ящик;
Line: 79 сын их открыл, ласточки
Line: 80 вышли и скоро снежить
Line: 81 начало. Потом в Сванетий
Page: 100r Line: 82 началась зима. кроме этого что
Line: 83 могло случиться большаго или
Line: 84 меньшаго в Сванетий, Все
Line: 85 зиму сделали проклятием. Бога
Line: 86 люби и бойся Его и всегда
Line: 87 жить будет

Line: 90 (Курган пытались разрывать;
Line: 91 но как приступали к
Line: 92 работам, -- всегда начинался
Line: 93 дождь или град и работу
Line: 94 прекращали).

* Записано в Вольной Сванетии, в Ушкуле, со слов сторожила Таисава Нижарадзе. *

Page: Fn.
Line: 1 ხუნკვი, ხუნკვიშ, прежний, по прежнему. ^
Line: 2 ბა̈რ, теплый [ср. ტებდი, теплота; ათვი, жар] ^
Line: 3 მუსობ, время выпадения снега; მუს, снег. Ср. ჟამობ, время чумы [ჟა̈მ, чума]; მა̈იდობ, время голода [ა̈იდ, голод] ^
Line: 4 ლϩმზϩგელი, жил. ^
Line: 5 დიდა̈რ [-- და̈რ], богатый. ^
Line: 6 მეზგე. дым, дом, жилье; р. п. მეზგემი. ^
Line: 7 ლიჴმაშე, Impf.; делаеться сильным. ^
Line: 8 ბა̈გა̈რ, -- р. ბა̈გრი, пошлина; ^
Line: 9 ლიგდანი, наложить [о пошлине]. ^
Line: 10 ნა̈მშავ, жизнен. припасы. ^
Line: 11 ლიჴდე, возить с везеннаго. ^
Line: 12 მეიშდე, десятый. ^
Line: 13 ლიკედ, взимать. მიხვაკა̈და̈ს, აჯა ხაქა̈დდა. ^
Line: 14 ლიცხემ, рости. აჯემ ანცხე. ^
Line: 15 მუსგვენ, красивый. ^
Line: 16 ლიფა̈ს, получить, выйти. ^
Line: 17 ცოდ, грех, ცოდლიან, -- ცოდულ (нижн. Сван.), грешный. ^
Line: 18 იშგენ, другой. ^
Line: 19 ლიმჭირე, лениться, нехотеть. ^
Line: 20 ლისკორე, задумать. აჯნემ ад(н)скоре. ^
Line: 21 ლიშყვდი стирать. ^
Line: 22 ჟმ̇რ̄შფ где пьют воду. ლათრა, сосуд, которым пьют. ^
Line: 23 Крепко. ^
Line: 24 ლიჩვმე, сделать., заложить. ^
Line: 25 Когда. ^
Line: 26 ლიკრე, отворить; მოდ ოთკარახ, не отворили-бы. ^
Line: 27 ნა̈ბ, позволение, ლიბნე, позволить. ^
Line: 28 აჯნემ ლახტვილ, крикнула. ^
Line: 29 ქონა̈ბ, имущество; ლიქნაბე, обогатиться. ^
Line: 30 ლინხე, задавить, набить. ^
Line: 31 ნალზϩგ, жилье,жилище. ^
Line: 32 ლისგდი, видеть. ^
Line: 33 ლიჴცე, губить. ^
Line: 34 ლიყლე, говорить.*

Записано в Вольной Сванетии, в Ипаре, с. Богреш, со слов Кузьмы Хоргвани.

Добавлено (2008-04-11, 8:17 Pm)
---------------------------------------------
Б) Сказка о Ростоме

როსტომი ცϩგინ.

Line: 1 ალაგირიშ* ი ყორანჟეთი* მუფსნი-ხა̈ნ* ოხჴად* როსტომს* მარე;*
Line: 2 ალ* ლϩზზე* მარემ* ხა̈ქვ:* "როსტომ, მი* მიშგვა* ფუსნემ* ა̈მთონე*
Line: 3 ისგვათე:* და̈ვ* ი ჴეც* ათსგურდა* მიჩა* მაღვა̈ნს* ი* სი* მიჩა მაშედდ*
Line: 4 ეჩხავ* ჯეჰრი"!* გუ-ჟი* მამა* ლოხვცხა̈ნ* ალა* როსტომს, -- მარე* მავ*
Page: 102 Line: 5 ჩომინ?* "მიშგვი* ხეხვ",* -- როსტომდ ხა̈ქვ: "ალაგირ-ხა̈ნ ი
Line: 6 ყორანჟეთ-ხა̈ნ მარე ა̈მჴა̈დ* მეშედდ მეჰრიხ* მინეშ,* -- ხეკვეს* ერე* ოჩე!"*
Line: 7 ხა̈ხვემ* ლახტϩხ:* "მიშგვა ლიღვჟალა̈ლ-უვ სი ქა იმთე* აჩე,* ღო*
Line: 8 მიშგვივ* ცოდ* ჯარ".* -- "მა̈ ჩომინა;* ნაუზი* ეში მამა მარ ი ჰე
Line: 9 სი ჩვა̈თღვაჟენ;* ჭყინტ* ჰე ა̈ჯთა̈ნენს, ღო მϩხიანად* მუგვ* ახზიზ,*
Page: 103 Line: 10 ჰე* დინა* ი ღო ჭვერ;* ჭყინტს ჯახად* უვ ადჟა̈ხ* ზურაბ; მიჩა*
Line: 11 შანას,* როქვ,* ჩუ* ხოცვრე* ი ჰე̄სა* მიჩ* ჩვა̈თრა̈გს* ი ზურაბს მიჩა̈შ-მუყ* --
Line: 12 ლიზი ოხუნბეცეს,* ეჩქა ალ შანა ფაყვა* კა̈ცხს* უვ ლახბე,*
Line: 13 ვოდ* მიჩა̈შ-მუყ დო* ანჴეს,* ქა* ნოსა* უვ ა̈დფიშგ".* როსტომდ აჩა̈დ.
Line: 14 მიჩა ხეხვს ჭყინტ ა̈ხთა̈ვა̈ნ;* მიჩა ხა̈ხვემ მϩხიანად მუგვ ადზϩზე;*
Line: 15 მარე ანჴა̈დხ ქაჯჲა̈რ ი მუგვი მϩქაფ ჭვერ ლოხცა̈დხ:* აჩა̈დ
Line: 16 როსტომიშ-მუყ ი ლა̈რთა̈ნ* ბარჯხა̈ნ* ესაგა̈ნ.* როსტომდ ალა მად*
Page: 104 Line: 17 ა̈დჯϩრვე* ი ტვიბრათე* ლაბრალდ* აჩა̈დ ი რა̈ქვ:* "ჰე ესერ* მიჩა ხა̈ხვ
Line: 18 ჭყინტ ახთა̈ნენს ი ღო* ლϩჯაშვ-უვ* ესგვა̈შლა̈ნა* ტვო̈ტ,* ჰე მოდე*
Line: 19 ი ღო ნიცვშ!"* ესყიჰე* ისგა ტო̈ტ, ი, ტკიცდ,* ლϩჯაშვ ესგვა̈შლა̈ნ*
Line: 20 ჟი.* აჩუნღო* ეჯღაი* ი ჭყინტ-ჟი ხარდა̈ნა* გეზალ ი ამღაი.
Line: 21 არგის* მიჩა გეზალ ზურაბ კამინს* ლადეღ* ლϩმცხა̈მჲუნ* ი ჲარვ
Line: 22 ფხოლა̈* ლა̈თვშ.* ეჯგვაჲ* ჭაბიგვ ქა ახფასა,* ერე პირტყვი* ჭანგუს* ა̈შხვ*
Line: 23 ლეჟა* ხატყცინა* ი მერმა ლექვა.* კა̈სა̈რშა მϩლცას* ვოხრია̈რს* შϩყვ* --
Line: 24 ჟი ხაფთქურნა* ი ბეტკა̈რს* თხუმ-ჟი* ი ამჟი* ჩი* ნაბოზს* მეგვა̈ნა̈ლ*
Page: 105 Line: 25 ალმა̈ზლიხ* არგითე; ა̈მჴედხ* მϩლცა ი ლახჭვედნახ* ა̈შხვ მეჩი*
Line: 26 დედბერილს,* მა ესერ ჩვემინახ,* ამჟი ესერ დეშ* ხოგიჭხ* ზურაბს. ეჩქა
Line: 27 დედბერს ესვთონა* მϩლცად: ხოჩა როქვ ჭაბიგვ ჰე ხი, ნიშგვე
Line: 28 ცახა̈ნ მადმა ჯარ ლეთვრი* ი ისგვი მუ ამჟი ა̈დქარვა̈ნ,* ერე დე ლეჟა
Line: 29 ანმეჴრა̈ნ* ი დე ლექვა: აჯა როქვ ა̈თიწვირ* ამი მϩქაფ. მϩლცად
Line: 30 ალა ჩუ ესნა̈ცხეხ.* ზურაბდ მϩლცას აშ იდ ხაყერ,* ხამა* ხოყრა*
Line: 31 ჩიგარ.* ეჩქა ლახტვილხ* ზურაბს, ხამვა მეჩი დედბერდ ესთონე აჯჟი.
Line: 32 ზურაბს ალა ლახ ხასϩმდა,* თხვიმ ა̈დნიკვ* ი ა̈რგითე აჩა̈დ;* ა̈რგის*
Line: 33 მიჩა დი̄ს ხა̈ქვ: "კათე* ოთვეშ* ი ქუთ ა̈მნა̈ყ".* დიემ ლახტϩხ: "დიაშ,*
Line: 34 ქუთ* ჩუ ჯირი,* სერ მა̈ი ჯარ?" მად ახკიდ* ჰაჯ, ვო̄დ ქა დო ახნაყვე*
Page: 106 Line: 35 ქუთ ი ისგა ლოხჩოქვე* ღულა̈რ-ისგა* მიჩა დის: "მიშგვი დი,
Line: 36 ათხე ღულა̈რ-ჟი ემსგვირ!"* -- "დიას ლოხჴად* ისგვი მაზϩგ!* ლა̈დღი
Line: 37 იმღა ხიშდა̈ბ* აჯჟი, ერე დოსა ჯიჩვმინა?" ჟიესსგვრე* ღულა̈რ-ჟი.
Line: 38 ქუთ ჟი ლა̈იბიჴვ* ზურაბდ ი ლუსვა̈რ* ისგა ლახტყიპ* ი ხა̈ქვ ზურაბდ:
Line: 39 "დია მიშგვი, მივ აჯდაგრა,* ადო ღო ლუსვა̈რს ჯაშხი,* ჰე ქა დომ
Line: 40 ლა̈ხკვიშე* ჲედ იშა გეზალ ხვი, ჲედ მიშგვა მუს მა̈ ხეყა̈რ?"* მიჩა
Page: 107 Line: 41 დიემ ესვცა̈დ:* "მიშგვი ცოდ ნოვ ხა̈შდხა,* ჲარდვა სი ალა ჯა̈ქვ!*
Line: 42 დიაშ, მუ ხამა მოდ ჯერდუელ.* ლატა̈ხ* ისგვი მუ როსტომ, მარე
Line: 43 ყოლანჟერი ლაშგა̈რთე* აჩა̈დ ი ეჩხა̈ნ* დესა ანტა̈ხ".* -- "ჲაღო მი ეჯღაი*
Line: 44 ღური* მუვე ლათხელთე* ი ამღაი". მიჩა დიემ ა̈დსა̈სდკე* ალა, მარე
Line: 45 ეში* მამა ოთჩა̈დ სგვებდ.* სერ ლახ მომა ესჰურნე,* ანმარე* ჩიქ მიჩა
Page: 108 Line: 46 მუვე ცხვი̄* -- ჴემა̈დ;* ა̈ნბϩცე* ჟი ჴემად ი ა̈შხვ ჭილს* ჟოხქიფ.*

Добавлено (2008-04-11, 8:19 Pm)
---------------------------------------------
-- "ო, დიას ლოხჴად ისგვი მაზϩგ! ალას ისგვა მუვეშ სერ* დეშა̈რ*
Line: 48 იჩოდა.* ათხე სერ ჰე ეში დომ ხიჟვმე* ლიზის, ალ ისგვა მუვე
Line: 49 შანა ფაყვა̈ კა̈ცხს ლა̈ხიბ* ი აშ ნოსა ჩომინე,* ერე ალა ქესა*
Line: 50 ათფϩშგე,* ვო̄დ ისგვა მუვეშ-მუყ* დო ადჴე:* ამნოშ* აჯთო̈რნე* ჩუ".
Line: 51 სერ ა̈ნმარა̈ნ* ი აჩად. შუკვ-ჟი თვეთვნად ლϩმარე ქაჯია̈რ
Line: 52 ლახხვიდხ* ი ესვცადვნეხ* უშხვარ: "ო, მა̈ ჭაბიგვ ლი,* ჰე ზურალა̈ ლებემ
Line: 53 მოდ ხაბϩდეს". -- აჯიარს ქოთქა̈ბ* ი წϩრნიდ ლϩმარე ქაჯია̈რ ლახხვიდხ:
Line: 54 აჯია̈რდ ამჟი იდ ხა̈ქვხ. ალა მამა იდ ლა̈ისიმნე* ი როსტომიშთე --
Line: 55 ისგა იჴϩდალდა;* აჩქა მესმამდ* მეშხად ლϩმარე ლახხვიდხ. სერ
Page: 109 Line: 56 ოხვშგუნდა* ზურაბს ლახე მა̈გ ი ჩია̈გ შგვირთე* ისგა აკვანახ* ი
Line: 57 ათხადა;* "ჯა̈ვ* ლϩჭა̈თ* ლი, მა̈-ღენ* ამი ლიბემ აშ შგვირ ლი, ალა
Line: 58 მიჯნემ* ქა მოდ ა̈დფϩშგეს".* ქა̈ნძგვიბ,* ჩულიკვანეს* ხომურჯინა,*
Line: 59 მარე აჩა ცახა̈ნ მერდად* მად ათნა̈ბეხ* ი მეჴა̈რს ათბეხ, -- ეში
Line: 60 ანჰე* ი ადუ როსტომი სოფელთე-ისგა. ლა̈ხცადხ* სგობინ ქაჯია̈რ ი
Line: 61 როსტომიშთე აჩა̈დხ ი აჩას ხა̈ქვხ: "ვუი! სი ლეჟრი* ათხა̈დვ* ხვა̈ი
Line: 62 ხოჩა ნამარგ* ხოცვირა* ი ხვა̈ი* ჟახირია̈ნდ* ხოშალა,* მარე ლა̈დღი
Page: 110 Line: 63 აჩათან ჭაბიგვ ა̈მჴედელი მϩრა̈მხა̈ნ,* ერე შიშდ უვ ხოქია̈ხ*
Line: 64 იმვათე ხონდეს,* ადო მიჩა იშვას* ი აყლინე ი ჯიჯვას. "ჲაღო სერ ეში
Line: 65 ცვიდდ მარ, -- როსტომს ათხად: "ლა̈დღიდ დემთე მოშ* ოდღვერ ი ლა̈დღი
Line: 66 იმთე ოთატვი* მიჩ ლიმა̈ჩვ* ლადეღ ჲარვაღენ ლი?" ეჩხა̈ნ ლაპა̈რხ* ი
Line: 67 ზურაბიშთე აჩა̈დხ ი აჩას ხა̈ქვხ: "სი ჭაბიგვ, ამ ქვეყანა-ისგა
Line: 68 აშ მარე არი, ერე შიშდ ნაზვ-ისგა* ღვეშგდ ჰე დომ, ტეხნი* ესერ
Line: 69 ღო ისგვა ჯიჯვს ი აყლენი* ი იშვს ი". ზურაბს ათხა̄დ: "ა̈შხვ ლახ
Line: 70 ამავ ანჴვდ* ა̈რგითე მიშგვა მუვე უცა̈დვდ მა̈ი ღენ მეყრენი,* ეჯღაი,
Line: 71 დემ ტვეხნი ი ამღაი". სერ ლახე ქაჯ ი ჰაშმა̈რ* როსტომს ი
Line: 72 ზურაბს უშხვარნეისგა ხოლამ გარ ხოტხახ,* ეჩქა როსტომდ ოხჭირე,*
Line: 73 ჲაღო ესერ ეში დომ ჰე ხარხ* ქავ ა̈ნშა̈ლხ.* ზურაბს ათხა̄დ, მიჩა
Line: 74 მუ ნოსა უვ ლეს იშგა̈ნ* როქვ ქა ა̈ხშალი,* ჲაღო როქვ იმ იჩო.*
Line: 75 მეცქულა̈რდ* ხა̈ქვხ ზურაბს: მიჩა მუ ამე თავშ და̈ს ხოწვა* ი ლესმად
Page: 111 Line: 76 და̈ს ხასმა.* სერ აშ ამჟი უშხვარ ახგა̈ნეხ.* ოთსგიდა* როსტომ
Line: 77 მიჩა, ლებემ შა̈ნ ხაბϩდეს უვ ესა; მარე დესა ხეწა̈დ. სერ ლახე
Line: 78 მიჩა გეზალდ მომა ათირ,* ნახე* ჟოხქა̈ბხ* ი სერ უშხვარ ხოძგა̈რხ.*
Line: 79 იბϩრგიელხ* ი ლამკუთხათე-ჟი როსტომ ხათვფე* ზურაბს ი ღულა̈რთე
Line: 80 ჟი ზურაბ როსტომს. ამჟი იბϩრგა̈ლდა̈ხ ლა̈დღი ლადეღ, მარე ჩუ
Line: 81 დეხდა̈შნემ* ა̈ნდეხ;* ეჩქა ლახე დოხდა ათწინდახ* უშხვარ
Line: 82 ჩვა̈დყულურა̈ნხ* ი მერვა ლა̈დღიშდ ასკიბხ.* მერვა ლადეღ აშ იდ იბϩრგა̈ლხ,
Line: 83 მარე დეხდა̈შნემდ ა̈ნდეხ; ჩუდ ასკიბხ მესმა ლა̈დღიშდ. ანჴა̈დხ*
Line: 84 ქაჯია̈რ ი ოთსიმნეხ* როსტომს: "საბრა,* ჟი ჯა̈წრე* ი ჯადავშე!* ოთტულ*
Page: 112 Line: 85 ეჩა ბუასდთე* ქრისდეს, ნოთავ* მიჩა თა̈სვდებ* აჯხვა̈შნე".*
Line: 86 სერ ჟი ანჴა̈დ როსტომ ი ლახე ეშ გარჯ* ხად,* ჩუ ესჰურნე* ალია̈რს;
Line: 87 აჩა̈დ ი ოთტვილ;* "ქრისდე, ფუსტ, მიჩა თა̈სუდებ ჟივ ოხხვა̈შნე!"
Line: 88 ლა̈ხცა̈დხ* ქაჯია̈რ ჩუქვან ი ქრისდე მϩქაფ ლახტვილხ; "ხვაშინ*
Line: 89 უვ ჯარ!" ეჩქა ანჴა̈დ როსტომ ი ხანჯა̈რ ესჩϩხნე* ლანკუთხა-ჩუ
Line: 90 ი მესმამ ლადეღ აჯჟი ანჴად ლა̈ბϩრგა̈ლთე. ჩვა̈დნა̈ზორა̈ნხ* ი
Line: 91 ხაფხეჭხ* უშხვარ ი ლა̈იცხვიპ* როსტომდ ხანჯა̈რ, ი ეჩხა̈ნ მეგმა̈რდ*
Line: 92 ა̈დბინეხ* ლინბვა̈ლ:* "მა̈ი მუ-გეზალ ხეცვდილიხ* უშხვარ; ეი მინ მარა̈ლ,
Line: 93 გიმ ი მეგა̈მ ესერ მა̈გ იშგა̈ნ-ჟი ინბვა̈ლ, ხოლამდ ნოსამა უვ
Line: 94 ხეყა̈რხ".* ეჩხან ამხა̈ნ ესვცა̈დხ მეცქულა̈რდ: "საბრალ, ჟი მექფე ჯარ*
Page: 113 Line: 95 ი მაყალშვ* მა̈გ ჯესმი,* ადო ნა̈ დესამა ნესმი". -- "ჰე სგა̈
Line: 96 მარა̈ლ, აჯღაი ახვბϩრგი* ი ამღაი. სერ ღალ* ლიმა̈ჩვ* ლადეღ დეშ იმთე
Line: 97 ხვეტუ."* სერ იბϩრგიელხ ი ჩვექთეჟი* ესრიღვ ზურაბდ როსტომ,
Line: 98 ეჩქა ლა̈იცხიპ ხანჯა̈რ როსტომდ ი ჴადვ-ისგა* ხაძგერ.* "ო, დედეს ესერ
Line: 99 ი მუას მიჩა მა̈ი ხაგდა̈ნა* დაგრა! მიჩა მუ როსტომს კუჰინ* ჰე̄სა
Line: 100 ხეგნი* ი ჩვადკვიჰე,* მიჩა იშვს ი აყლინე ი ჯიჯვსი ი. როსტომ
Line: 101 ლა̈ხჭვედდა:* "ჲაღო გეზალ ჰე ხი, შან იმე ჯუღვა* აჩა̈შ?
Line: 102 -- "ჲა, ლოხწვა̈ნე* უვ ნა̈ღლია̈შ* ჩუქვან!" ლოხწვა̈ნა* ი ეშხვი ჩუბავ
Line: 103 ლაირეყ* ი მერვე ჟიბავ. "ისგვა ამი ამეჩუ მϩბემ გვიშგვე ჲარვმი*
Line: 104 ცოდ ნოვ ხაშდხა!" ესვქϩქნე დიკვენს: "ჰად! მავ დო ჯიჩვმინა,*
Line: 105 უკუდავი* ნიცთე ათქინ* ი ხაშგვემ კა̈სა̈რს მიშგვა ჲანიდ". დიკვენდ
Page: 114 Line: 106 ჩიქ შედ* ლა̈იმიზზე,* მარე ამი მიზეზ* მამა ლახვემ* ი ადქინე,* სერ
Line: 107 კა̈სა̈რთე ადჴად. ამეჩუ კა̈სა̈რდ ხა̈ქვ, ამის ესერ ქა ლახოდი,
Line: 108 მარე ლა̈დღი და̈ბ ა̈რგის ესერ ქა აჩეს, აჩქა ჩუვ ადკუშურე* ი აშ
Line: 109 უვ ესვტიხ* როსტომს, ერე ჭიშხა̈რ როქვ ლა̈მქϩფϩრა̈ნხ* ი ჩუ ესერღვ*
Line: 110 ი ჩუ ა̈მკუშურან.* ა̈დჭომნე* დიკვენდ ი მა̈გ აშ ჩომინ, ხალ
Line: 111 კა̈სა̈რდ ადშგურანე.* აჯაღ ლახვემ შედ ი აჯაღ ეშ ჩომინ, ჲერვი
Line: 112 ლა̈დღი დაბი ნაზმის* ქა-დ აჩა̈დ, ჩუდ ადკუშურე აჯა; მესმამდ ქად
Line: 113 ლახვემ როსტომდ შედ ი ვოდ-ემჩიქა* შია̈რ-ისგა ხა̈ბშა* როსტომს,
Line: 114 ლაიქϩფϩრე* ჭიშხა̈რ ი ადკუშურე. ეშ ისგა ლახდაგა̈ნ* შიარ-ისგა
Line: 115 115. როსტომს მიჩა გეზალ ზურაბ. ანჴად სერ როსტომ ი ჲეშდიერვი ჴა̈ლ
Page: 115 Line: 116 თხრილ ათშდხვა̈რვნე* მიჩა გეზლა̈ საფლა̈ვდ;* ისგა ადიე* ამხავთე-ისგა
Line: 117 ლϩდგა̈რ* ი ჯაი* ისგა აჩა̈დ; ჲეშდიერვი ზა̈ ლϩდგა̈რ ღულა̈რ-ჟი ხოსდა̈ნ;*
Line: 118 ჟესთიშა̈ნ* აჯჟი, ერე ღოშგϩნპილს თხუმი ჰაყა̈რ* ჩა̈ნგი ჰაყა̈რდ
Line: 119 ანსყე,* მეჴრა̈რ ი მაკვშდაგა̈რ* ჩანგი მეჴრა̈რდ, ვა̈რე მიჩა ჯილა̈რდ*
Line: 120 ლა̈იბე.* ეშხვი დოშდულ მახე* გარ ხოკლინ* როსტომს მიჩა გეზლა̈
Line: 121 ლისელვათე-ქა;* ა̈დკვიჰ ალა კა̈სა̈რდ ი რა̈ქვ, ჟი ესერ ჰე̄სა* ა̈ნსელვი*
Line: 122 როსტომი ზურაბ, აჩქა მინს ლირდე დე̄სა ხერახ* ი ოხგონვეხ უვ მა?*
Line: 123 ძღϩდ* ჟϩრდ* უვ ბაც* ხარ, ჲერდვაიდ როსტომს ეჩხა̈ნ-ჟი ლიყიშ*
Line: 124 ჲარდმა* ხასთϩ(ო̈)მას.* ჩვალნა̈ზორელი* მაღვა̈ნ; დეშა̈ს ოთფა̈შვდია̈ლა,
Page: 116 Line: 125 ღოშგϩნპილს მეჩი დედბერილს ოთფა̈შვდია̈ლა, აჩას ესერ ჯა̈ ა̈ნიყი.
Line: 126 ლებცე* უბცა კა̈სა̈რს დედბერიშდ მა̈გ ოთბაცა როსტომი ჟი
Line: 127 ლიყიჟინ. ამჴედ* დედბერილ ი ჩველგა̈ნელი* საფლა̈ვ-ჟი ი ოთტულა*
Line: 128 საფლა̈ვთე-ისგა: "როსტომ, მექვრე* ი მედღბე,* გეზლა̈ დაგრა̈, იმე ხარი?"
Line: 129 როსტომდ ლახტϩხ ჩუქან-ჟი: "მა̈ ჯაკუ მეჩი დედბერილ, იმღა მა̈ჩო,* მა̈
Line: 130 მაგა̈დ?"* -- "ხამა მა̈ ჯეგდი", დედბერილდ ხა̈ქვ: "ჲეშდჲერვი ზა̈ ჯარ
Line: 131 ამე-ისგა, გეზალ ღულა̈რ-ჟი ეჯთიშა̈ნ,* სი აჩϩნდირანღო* ხიცვდილა̈ლ*
Line: 132 ამეისგა ისგვა ამხვა̈* ლეხიადდ;* ისგვი თხვიმ ი ჩუ ათცვედილ* ი გეზალ
Line: 133 ი მამა ა̈ხსა̈ლა̈ვ".* -- "ჲაღო მა̈ ჩომინა, მიშგვი დედბერილ"? --
Line: 134 ლახჭვედდა როსტომ. -- "ხამა მა̈ ჩომინა? ჟახგა̈* ი მარემი ჩქიმ*
Line: 135 ლა̈ხგენ!* ათხა̈დვ მა̈გ ხოშამ როსტომს ჯაყლა,* ი ჩი ისგოვ ხაყვლინდა;*
Page: 117 Line: 136 ამეისგა ლისგვრე მϩქაფ, ბაზი ქექაოზ კა̈სა̈რ ლა̈პრისდალ ხარ
Line: 137 ჭყϩნტრეშ, ქა ადღერ ეჩხავ ი თხუმა̈რ უშხვარ ლოხჟღϩბინ* ი
Line: 138 აჩუნღო ა̈ნჴდ* ი ჲარვა სგა̈ უშხვარ ნესგა (მუ-გეზალს) ხოლამ ჯა̈სმინეხ,*
Line: 139 აჩა̈შ ჩიმი ჯა̈ვრ* ჟი ა̈ხიშდ,* -- აჩქა ჯერი ღო ზურაბ ლϩცვერ* ი ათხე
Line: 140 მამა; ამეისგა ხიცვდილა̈ლ ცვიდდ".

Добавлено (2008-04-11, 8:19 Pm)
---------------------------------------------
როსტომდ ლახ ალა ი ალა მა̈გ ჟი ა̈ნჰურნე,* ჟი ლაპა̈რ* ხალ
Line: 142 მϩნფილავი,* ჩა̈ჩ* ჩუ აშიდ, ჟა̈ნრა̈ქვა̈ნ* ი ხანჯა̈რ ჟესრეკ* ი ქექაოზ
Line: 143 კა̈სა̈ს ყორს ლახაგა̈ნ, ისგა აჩა̈დ. ამეჩუ ქექაოზ კა̈სა̈რს ჭყϩნტრე
Line: 144 ლიპრისდა̈ლ ხარ: ეშხვი მირსგვენხა̈ნ* ხოსგურ* ი მერმე მირთენხა̈ნ, --
Line: 145 ისგა ხაფხეჭ* როსტომდ ალია̈რს ი თხუმა̈რ უშხვარ ლოხჟღϩბნე* ი
Line: 146 ხა̈ქვ კა̈სა̈რს: "მა̈გვა̈რ* გა̈მ* ჯარ ათხე ამის, ამჟი გა̈მ მად მიი
Line: 147 მიშგვა ზურაბი დაგრას!" ქა ანტა̈ხ* ი ჟა̈ნნა̈ზორე* მა̈გ --
Page: 118 Line: 148 მეცქვლა̈რ, დიკვენ ი მეჩი დედბერილ; ანჴიდ ჶილ* ლახვხა̈ნ ი შϩყხა̈ნ
Line: 149 ჶილიშ მეცქვლა̈რ ათლა̈ჯ,* ეჩხა̈ნ-ამხა̈ნ დიკვენ ი მეჩი
Line: 150 დედბერილ, თხუმ ბერჯა* შანთ* ესდე* ი ათხად* როსტომს: "ჰე ღა̈ვა̈რ*
Line: 151 ხესდ* ი ღო სა̈ხ* ლაჯღვენსაჯჟივ უვ ოთქვიცად* მიშგვა ხანჯა̈რს,
Line: 152 ჰე მოდე ი ღო ნომა". ოხვსიპა* ჟი ი მინე მექვცაჟინ* ჲეშდჲერვი
Line: 153 გიმი ოთყვილა.* სერ ალა როსტომ ი ალქარველი* ი ზურაბ ი. მინე ლელჩე*
Line: 154 მაღვა̈ნს და̈ვ ი ჴეც ათსგურა̈ნა̈.* აჩქა ა̈ნმარა̈ნხ* როსტომი მუხვბე
Line: 155 გურგენ ი მიჩა ნიბა̈შინ,* ბივი გეზალ, ბეჟან, ჯარვშვ ი აჩა̈დხ,
Line: 156 იმვაი როსტომ არდა, აჯ ქვეყანად, ამეჩუ მაღვა̈ნს, მა̈ი თϩ(ო̈)მი*
Line: 157 ხად, აჩას ჩუ ლა̈ხშა̈დხ.* როსტომიშ ი ზურაბიშ დეშმა ა̈ნმეჴრეხ*
Line: 158 ი ამჟი ღვეშგდ ესჭვენხ.* შუკვჟინ ვა̈ლურ ხა̈მი ჯვეგს ა̈თლაკხ;*
Line: 159 გურგენს აშ ათყალვინდა, ერე ალ ვა̈ლურ ხამრე ნაბინჯისგა*
Line: 160 ა̈თპა̈ჟ* ჩუ. ბეჟან ა̈თჩϩ(ო̈)დ* ხამი ჯვეგს* ი მა̈გ ჟანხვიტ.* გურგენ ჟი
Page: 119 Line: 161 მეხვტანღო* გარ ლა̈ითა̈ნა̈ნ* ხამრე ნა̈ბინჯვხა̈ნქა. ბეჟანდ ქილა̈რ
Line: 162 ქა ათყვფურე;* ამისგურგენ ლა̈ხბიშდ* ჩი. ათხე სერ ჩუვ არდა
Line: 163 ამეჩუ, ბეჟანდ ათხად ი ჯა (თურანϩლა მუყვამ-ისგა ოქვრე
Line: 164 მანიჯა̈ ა̈რი) აჩას ხა̈ხვდ ხოყი.* აჩსერ ხოჩა ნოვ ჯა̈ყრა ვოდ აჯა
Line: 165 ხა̈ხვდ დო ამიყა. გურგენ ჩუ ადშგურანე მიჩაშ ურ* ესერ ამხა̈ნქა
Line: 166 ბარჴ* ნომთე უვ ლაიბა̈რჴ.* ლაპა̈რ ბეჟან ი ეშ ლა̈ხქარვა̈ნ ოქვრე
Line: 167 მანიჯა̈იშთე. ალა ხალ ქა ესწვა̈ნე,* გურგენ ლაპა̈რ ი არგითე აჩა̈დ.
Line: 168 იმვალე ბეჟან ი ადჴადხ ეჩავ, ამეჩუ ოთცივრე* ოქვრე მანიჯა̈.
Line: 169 ხეწად* აშ ჭაბიგვე ი ეჩხავ ოქვრე მანიჯა̈ ა̈დკაფ* მალატვშ* ი
Line: 170 ამხავ ბეჟან. ა̈დკვიჰ ალა ოქვრე მანიჯა̈ მაღვა̈ნდ ი მეცქვილ
Line: 171 ლოხზϩზე* ოქვრე მანიჯა̈ს, ბეჟან ნოსავ უვ ლახგვავე,* ადო მიჩ ესერ ჩუ
Line: 172 ა̈შხი* მაღვა̈ნ, -- ი მეცქვლა̈რ-ჟი მეცქვილ ხაგ თურანϩლს, ამი
Line: 173 ბუბა* როსტომს ესერ ლარდა დესა ხოჩვმინა, ალა ესერ ხოდრამდ* ი
Line: 174 იჩმუნი, -- აჯღა ჩუვ ესქა̈დხ* ამის. აჩქა სერ ისგა ა̈წჰე* თურანϩლდ
Page: 120 Line: 175 175 ბეჟან ი ამ ლეთ ბრა̈ნგ* ლახა̈შხ* ი აჯჟი ბϩგიდ ჟანკულთხნეხ;*
Line: 176 ლირჰა̈ლთე* ანია̈ცხ* ჟი ი ქორ გოში ლϩმა̈რლი მოღლა̈ტშვ;* აჩქა ესზϩნთხალე*
Line: 177 ი ლაკულთხანა̈რ მა̈გ ჟესჭკორა* ი მოღლა̈ტ მარე ხამვაი
Line: 178 ხაწϩდახ* ამის, მა̈გ ეშ ი აშ ალიტულიხ;* აჩუნღო ლახჭვედნახ მანიჯა̈
Line: 179 ი მიჩა ქორშა̈რ: ბეჟან, მინ უვ ათდაგრა, ქა მოდ ხა̈ქვეს, ამზუმ
Line: 180 ჴამშა იმეისგა ხოგ.* ბეჟანც ხოქვა ოქვრე მანიჯა̈შდ, ჯა ქაჯიშ
Line: 181 ესერ ლი ზურალ ი ლეღრვალდ, მიჩ დემ აზარე. მად ოხვკიდა ჰაჯ ი
Line: 182 ქა ხოქვა, ჯიბისგა ესერ თეთვნე ქიპ ხორი, აჩა ბედ ესერ ხარ*
Line: 183 ამზუმ ჴამშა;* აჯა (მი ჯაქვნინე) ეჯ ქიპ სერ მომა მიგჭე.* აჩქა
Line: 184 მანიჯა̈დ ქა ესვტიხ* სოფელს ი ანჴა̈დხ ი აჯ ლეთ ჩუ ადბϩნგვეხ*
Line: 185 ბეჟან ი ეჯ ქიპვშ ჟანკულთხნეხ; ი მერმა ლადეღ ანია̈ცხ ჟი,
Line: 186 ესჯრინჯალე,* მარე დეშმა ხაყერ; აჩქა ახშϩდხ ისგა ი მა̈გ დაგრა
Line: 187 დაგრას ტვილდახ;* მარე ჲერვალე მეჩი დედბერილ ანჴა̈დ ი ამნემ
Line: 188 რექვ: ჩუ ნომა ადდაგრად, ადო ამი ბუბა როსტომ ჰე̄სა ა̈დკვიჰე,
Line: 189 ქვეყანას ჰაყრს ათგენი. ანჴადხ აჩქა ი ჲეშდჲერვი ჴალ გიმ
Page: 121 Line: 190 აშდხა̈რხ* ი აჯა თხრილთეისგა ადგა̈ნეხ; საჩინელვ* ჭალი გურნა* ჟიქან
Line: 191 ოთთილ.* მანიჯა̈ მϩსდილნად* ესვგა̈ნეხ.* სერ ანმარე ჯა̈რ ი ანჴა̈დ
Line: 192 ბეჟანი ლა̈მშა̈დალთე;* სგებნავ* გივ ი გურგენ ადზϩზე, მარე დეშმა
Line: 193 ლა̈ხშა̈დხ;* აჩუნღო ჯა ა̈ნმარა̈ნ* თხუმშვ. ათხე ქავ ხექვხ, იმე
Line: 194 როქვ არი ბეჟან. აჩქა ანსგიდდა ოქვრე მანიჯა̈ მუყვამხა̈ნქა ი
Line: 195 მინდვერ ლϩთთϩნე ლი ჯარშვ; აჩქა ლახტვილ ბეჟანს მანიჯა̈დ:
Line: 196 აჯჟი ჯა̈რ მϩრამ* ხა̈ნ-ქა ანჴა̈დ მინდვერთე-ისგა, ერე მა̈გ გოში
Line: 197 ლი. ბეჟანს ათყალვინდა. "მა̈ი ჯაჩა,* ბეჟან?" -- "მა̄მა, ლაღუთაშვ*
Line: 198 ისგვა ფა̈თვა̈რს ხვა̈წდა̈ნ".* ისგახინ ანჴად* ეშხვი ჭაბიგვ ი
Line: 199 აჯაღ ლახვტვილ მანიჯა̈დ: ბეჟან, ათხე მა̈ ჯა̈ჩა სერ? ათხე ლაღუთაშვ
Line: 200 ისგვა ნიჩვა̈რს* ხოსგიდდედ.* ისგა ანჴად ჰადურდ* მანიჯა̈ მუყვმა̈
Line: 201 ძირთეისგა* როსტომ ი ჟი ლა̈იკიდ* ჯიბხა̈ნჟი ლა̈ირ, -- ალა ბეჟანს უვ
Line: 202 ათბიშეხ; ჩუ ათბიშეხ,* ქა ა̈დჭოდა̈ნნვე* ბეჟანდ ი ათჩონ.* "ათხე
Line: 203 ესერ ეში* მა̈ ხოჩა?* ათხე ესერ ჰადურდ ქა ხა̈წდა მიჩა ნიჩვა̈რს".
Page: 122 Line: 204 ჩუ ა̈დრϩჰა̈ნ* მერვა ლადეღ ი ლაშგა̈რ-მარე ახჭვად* საჩინელ
Line: 205 გურნა̈ ლესგთე* ლააგვრა̈ნს,* მარე დეშმა ხაყერხ, აჩქა ხაფხეჭ
Line: 206 როსტომ ი ჟი ლა̈იკიდ, თურანϩლა მუყვამს ქა ათქა̈დ* ი საჩინელვ
Line: 207 ჭალაისგა ხϩლ* ათღანდა;* სერ ბეჟან ჟი ანტϩხ* თხრილხა̈ნჟი;
Line: 208 ოთჭვენხ* ღვეშგდ ი აჩა̈დხ მა̈გ აშ ყვა̈ბდ;* როსტომ ი ბეჟან ჩუ
Line: 209 ადყურდახ* ქახინ მინდვერისგა ი ლაშგა̈რ სგობინ აფჲუშვდხ,* ჩუ
Line: 210 ლϩრჰანღო* ლაისგიდახ* ღართა̈რ* ჩუქანქა, ალა ქა ახჭემახ* ლაშგა̈რ, ერე
Line: 211 მა̈გ გოში ლი; ლაპა̈რ ჟი ბეჟან ი ლაიცხვიპ* მიჩა ბუბა̈ ხანჯრილ
Line: 212 ჟი ი ჯა̈რი-მარა კინჩხარ* ქა ოთშϩდϩრე* აჩუნღო ა̈დბინეხ ლიზი ი
Line: 213 არგი პილდ ადჴა̈დხ; ბეჟან ლახჭვედდა როსტომს: "ბუბა?" -- "მა̈ი
Line: 214 ჯაკუ?" -- "მი გურგენიშთეისგა ამჟი ქა უსმართლად დემ ღური;* ა̈შხვ
Line: 215 ვისგვს ხვა̈ფუშდე* ი ხვაყლე: ჰე ეჩე* მომა̈რგ* ი ვა̈ლურ ხამრე
Line: 216 მუხტეი* მი ლϩმა̈რხვეს, ღო ალ ვისგვ* მეხდუვ* ხაიხა* ი ჰა მოდო-ღო
Line: 217 ვისგვდ. ახფიშვდ ვისგვ ბეჟანდ, ეჩქა როსტომდ ი რექვ, ჰე
Line: 218 ესერ ალ ლიცვა̈ლიდა̈რ* მიჩა ტა̈რ* ხარენხ მა̈გ, გურგენ, ღო
Line: 219 სამϩრთა̈ლ-უვ* ლახჰენა;* ვისგვ მეხი ფინდიხდ ესსიპდა ი გურგენ ჩუ
Page: 123 Line: 220 ადგა̈რ. აჩუნღო არგითე ანჴადხ ი ლა̈ხედალ* ჩომინხ; ამჟი სერ
Line: 221 ჩვა̈დგეზლა̈ნხ* ი როსტომ ჩვა̈დმაჩა̈ნ;* მარე იმი თო̈მი ხარ? ბეჟანს ეზა̈რ
Line: 222 მეთხვა̈რ ახფას* ი ა̈შხვ ლადეღ ბაჟან დესა ა̈რი არგის; და̈ვ
Line: 223 მϩრამხა̈ნ ანჴად ი როსტომს ლახტვილ: როსტომულუნყვს მედღბე, როსტომ
Line: 224 მექვრე ქა ანყვს, დომებϩრგელ.* მავ ჩომინ როსტომდ. ახბϩრგა̈ნ ქა
Line: 225 ი ჩვა̈ნდე* და̈ვდ როსტომ. "და̈ვ ათხე ნომა ამდაგრა!" როსტომდ ხა̈ქვ:
Line: 226 ღო მϩხხა̈რ ამჟი მეფხა ჰამს იდ აღერ ი ღო ქა ჯებϩრგჲელ ი ჰე
Line: 227 ჩვამდესგი, ღო მიშგვა ხანჯა̈რს ქა ლაჯვედნე ი მი მარად ლა̈ჯჭემნი.
Line: 228 სერ ამჟი ჩუ ასკიბხ მერვა ლა̈დღიშდ. ეჯ ლეთ ისგლეთი ონა-ქა
Line: 229 ბეჟან ი ანჴად ი ქა ოხონბვე მა̈გ აშ ი აშ როსტომდ ბეჟანს.
Line: 230 სერ მერვა ლა̈დღიშდ ბეჟან ანმარა̈ნ და̈ვა ლა̈ბϩრგა̈ლთე. ჰამს
Line: 231 ანჴად და̈ვ ი ლა̈ხშომდა* როსტომს, ეჩქა ქა აჩად ბეჟან. და̈ვ
Line: 232 ლა̈ხჭვედდა: "ლათუნყვს მეჩი ხასვ, ლადღი იმნემ აჯმახვ.* ალა ნა̈
Line: 233 ჩი მახე დოშდულჟი ხვიმხიდ გვარდ."* სერ ანბϩრგა̈ნხ ქა ი ბეჟანდ
Line: 234 უთხმულ ანგა̈ნე და̈ვ. აჩქა და̈ვდ ხა̈ქვ: ნომა უნყვს ამდაგრა.
Line: 235 მარე აჯა მამა ლაისიმნე, აჯა ჩვადგა̈რ ი მინდ ხოჩა ლირდე ა̈დჴიდხ.

Page: 124
Ростом.

Line: 1 От владеля Алагира и Коранжета пришел человек
Line: 2 к Ростому и сказал: " Ростом, мой господин прислал
Line: 3 меня к тебе. Дэвы и звери овладели его владениями. Он
Line: 4 зовет тебя на помощь к себе!" Не хотелось Ростому, -- но
Line: 5 что же делать,! -- "жена моя", -- сказал Ростом, "пришел
Line: 6 ко мне человек из Алагира и Коранжета, -- зовут меня на
Line: 7 помощь, и я должен итти!" Жена ответила: "Мне приидется
Line: 8 родить без тебя!" -- "Но что же делать? я непременно
Line: 9 должен итти. Если ты родишь мальчика, то пришли ко мне
Line: 10 вестником голубя, если же девочку, то -- ворону". Сказал
Line: 11 это Ростом и прибавил, чтобы сына она назвала Зурабом,
Line: 12 что для него он оставляет свой амулет (шан-шар); если
Line: 13 он, Ростом, опоздает и Зураб сможет прийти к нему,
Line: 14 то пусть привяжет шан к шапке и не отвязывает пока
Line: 15 не подойдет к нему.

Line: 16 Ростом ушел. У его жены родился сын; она послала
Line: 17 радостным вестником голубя, но пришли диаволы и заменили
Line: 18 голубя вороном. Ворон пошел к Ростому и сел на левое
Line: 19 его плечо. Ростом не поверил; пошел к луже умыться и
Line: 20 сказал: "если у моей жены сын родился, то пусть рука моя
Line: 21 наполнится молоком, если же нет, то -- водой". Погрузил
Line: 22 руку, и она, действительно, наполнилась молоком; после
Line: 23 этого Ростом уверился, что у него родился сын. Дома его
Line: 24 дитя Зураб быстро рос: днем -- на пядень, ночью -- на два
Line: 25 пальца, и таким силачом сделался, что сбивал одним
Line: 26 взмагом целое стадо на восток, а другим -- на запад;
Page: 125 Line: 27 разбивал ведра * на спинах, а ободки на головах царских

Добавлено (2008-04-11, 8:20 Pm)
---------------------------------------------
водоносиц. Каждый день водоносицы с плачем возвращались
Line: 29 домой. Оне спросили у одной препаратой старухи, что
Line: 30 им делать, так как оне не могут больше переносить побоев
Line: 31 от Зураба. Старуха посоветовала водоносицам
Line: 32 сказать Зурабу: если ты настоящий силач, то тебе не за что
Line: 33 нам мстить; твой отец пропал и не известно, где он, --
Line: 34 вот ты отомсти за это вместо того, чтобы нас обижать.
Line: 35 водоносицы запомнили этот совет. Зураб опять обошелся
Line: 36 с водоносицами попрежнему, -- тогда оне крикнули Зурабу,
Line: 37 как научила их старуха. Как услышал это Зураб,
Line: 38 поник головой и домой пошел. Дома он сказал своей
Line: 39 матери: разведи огон под плитой * и спеки мне пирог (с
Line: 40 сыром). Мать ответила: "родной мой, пирог есть у тебя,
Line: 41 на что еще тебе?" Ростом не оставал, пока не заставил
Line: 42 испечь пирог; стал на колени пред матерью и сказал:
Line: 43 "мать моя, теперь посади на колени". Мать сказала:
Line: 44 "Зачем ты сегодня поступаешь так, как никогда не
Line: 45 делал?" и посадила его на колени. Зураб снял верхушку
Line: 46 пирога, прилепил ее к сосцам матери и сказал: "Мать
Line: 47 моя, сожгу тебе соски, если ты не скажешь, чей я сын,
Line: 48 что случилось с моим отцом!" Мать ответила: "Пусть
Line: 49 падет грех на того, кто сказал тебе это родной, как не
Line: 50 быть отцу у тебя? Славный твой отец -- Ростом; но он
Line: 51 пошел на войско коранжетское и не возвратился." -- Зураб:
Line: 52 "я непременно пойду искать отца!" Мать разсердилась, но
Line: 53 из это ничего не вышло: Зураб не послушался, приготовил
Line: 54 стрелу и лук своего отца и натянул лук на один
Line: 55 зубец. -- "О, этого никто не мог сделать, кроме твоего отца!
Line: 56 Если ты решил итти, то привяжи шан (шар) твоего отца к
Page: 126 Line: 57 верхушке шапки и не отвязывай ее, пока не прийдешь к
Line: 58 отцу: по ней он тебя узнает." Приготовился Зураб и
Line: 59 пошел. На дороге встретились напряженные в белое
Line: 60 диаволы и друг другу сказали: "О какой молодец, еслиб
Line: 61 только не было на нем женскаго украшения!" Зураб прошел
Line: 62 мимо. Встретились диаволы, одетые в красное; они сказали,
Line: 63 как и первые белые, Зураб не обратил и на ето внимания;
Line: 64 он приближался уже к Ростому. Встретились диаволы
Line: 65 черные. стыдно стало Зурабу: " если это привязивать так
Line: 66 позорно, то -- да проклят я буду, усли я сам не отвяжу!" --
Line: 67 Сорвал и намеревался бросить, но бывшие с ним не
Line: 68 позволили и привязали шан (шар) к оуке. И так лишь только
Line: 69 он пришел в деревню Ростома, диаволы обогнали его,
Line: 70 пошли к Ростому и сказали: "ай-ай (увы), он достойный
Line: 71 сожаления, до сих пор он оставил много хорошо сделанного
Line: 72 (прослав., заслужить похвалу) и много раз боролся, но
Line: 73 сегодня такой силач пришел откуда-то, что пусть Ростом
Line: 74 уйдет сейчас, куда хочеть, а то он истолчет ему тело
Line: 75 и кости. Ростом сказал: " До настоящаго дня я никуда не
Line: 76 уходил, и теперь на старости дней, куда убего от него,
Line: 77 кто бы он ни был?" В это время (тотчас) они быстро
Line: 78 убежали и пошли к Зурабу и сказали: " ты силачь - в
Line: 79 этой стране такой есть человек, что если сейчас же
Line: 80 следом не вернешься назад, то он истолчет твой плоть и
Line: 81 кости. Зураб ответил: " раз сюда пришел, не узнав о
Line: 82 моем отце, не возращусь ни за то что, чтобы ни случилось".
Line: 83 Когда диаволы посеяли дурное между Ростомом и Зурабом,
Line: 84 тогда Ростом велел передать Зурабу: " если не так, то они
Line: 85 поборятся! Зураб сказал: "да не будет это мой отец, а с
Line: 86 другим поборюсь!" И так что делается? Посредники
Line: 87 сказали Зурабу, что его отца здесь никто не видел (глазами),
Line: 88 не слыхал (слухом), и так поставили их друг против
Line: 89 друга. Ростом посмотрел, нет ли привязаннаго его
Page: 127 Line: 90 амулета, и не увидел, не признал своим сыном; без оружия
Line: 91 бросились друг на друга. Борятся: Ростом вбивает Зураба
Line: 92 в землю по ремень на ноге а Зураб Ростома по колено;
Line: 93 боролись целый день и никто не свалил другого. Когда никто
Line: 94 из них не поборол, они разстались и отложили на другой
Line: 95 день. На другой день опять борятся - но никто не побеждает;
Line: 96 отложили на третий день. Пришли диаволы и внушили
Line: 97 Ростому: " несчастный, он тебя победит и убъет; крикни
Line: 98 на тот свет Христу, - может быть Он подаст тебе
Line: 99 руку, поможет". Ростом послушал, пошел и крикнул:
Line: 100 "Христос, Господь мой, помоги мне"! Подсмеялись диаволы
Line: 101 внизу и вместо Христа крикнули: "да простятся тебе твои
Line: 102 грехи!" Пришел Ростом, заткнул за ремень кинжал и в
Line: 103 таком виде пошел в третий день бороться. Сошлись,
Line: 104 схватились, Ростом выхватил кинжал, а деревья с той
Line: 105 стороны начали говорить: "какие могучие отец и сын мучают
Line: 106 друг друга; люди, земля и деревья все о другом (т.е. что
Line: 107 другие дерутся) говорят, не случилось бы чего дурного".
Line: 108 С этой стороны посредники ответили: "несчастный, ты
Line: 109 ослабел и с испуга тебе все слышится, а мы ничего
Line: 110 не слышим". Ростом: " О, вы люди, непременно буду бороться!
Line: 111 Некуда на старости уходит мне"! Борятся и Зураб
Line: 112 повалил Ростома на колено, Ростом вынул кинжал и вонзил
Line: 113 его в живот Зурабу. - "Зачем ты убил меня. Если весть
Line: 114 об этом дойдет до моего отца Ростома и он узнает, он
Line: 115 истолчет твои кости и плоть" - "Если ты сын Ростома, то
Line: 116 где его шар (шан)? - "На, посмотри под - мышкой".
Line: 117 Посмотрел и вверх и вниз ударился. - "Кто тебе это здесь
Line: 118 привязал, пусть он ответит за наш грех." Приказал
Line: 119 дъякону: "как умеешь побеги за безсмертной водой и
Line: 120 попроси от моего имени у кесаря!" Дьяконь сначала на неимение
Line: 121 сосуда указал, - но Ростом не поверил, и он побежал
Line: 122 к кесарю. Кесарь сказал, что он даст, но пусть он,

Добавлено (2008-04-11, 8:21 Pm)
---------------------------------------------
Line: 123 дъякон, как пойдет по ниве, разобъет и пусть передаст
Line: 124 Ростому, что ноги - не скользнули (споткнулся), упал и
Line: 125 кувшин разбил. Побежал дъякон и все сделал так, как
Line: 126 кесарь наставил. И еще дал сосуд и еще так сделал:
Line: 127 перешел почти через все поле и опять сосуд разбил.
Line: 128 Ростом в третий раз дал сосуд; дъякон, передавая в руки
Line: 129 Ростома, скользнул и опять сосуд разбил.

Line: 130 Сын Зураб умер на руках Ростома. Вырыл Ростом
Line: 131 в 12 саж. канаву для могилы. Положил в нее сына и
Line: 132 сам вошел туда. Двенадцать лет труп лежал у него на
Line: 133 коленях; изорвалась одежда; череп головы сделал
Line: 134 черепом балалайки, руки и ноги сделал рукой и бочками
Line: 135 сделал, бороду его струнами сделал; оставался один только
Line: 136 мсесяц до оживления. Узнал об этом кесарь и сказал:
Line: 137 "если Зураба Ростом оживиль тогда нам житься не
Line: 138 будет - что бы сделать? Много милостей обещаю тому, кто
Line: 139 поможет вывести Ростома оттуда". Все собрались, никто не
Line: 140 брался, наконец, старая баба похвалилась, что она-де
Line: 141 обещает вывести Ростома. Кесарь старушке все обещал.
Line: 142 Пришла старуха к могиле и крикнула в нее: где ты,
Line: 143 совершенно снивший, убивший сына Ростом? Ростом ответил
Line: 144 снизу: - "чего хочешь, старуха? - "Ты 12 лет здесь гноишь
Line: 145 сына на коленях, страдаешь на радость врагам; но сам
Line: 146 пострадал и сына не оживил". - что же мне делать?
Line: 147 спросил Ростом - "Как, что делать? Встань и будь похож
Line: 148 на человека. До сих пор Ростома все называли великим,
Line: 149 все боялить. Чем здесь сидеть, иди к кесарю: у Кекаоза
Line: 150 сегодня крестины сыновей, - разможи головы друг другу, и
Line: 151 потом прийди и кто между вами (отцом и сыном) дурное
Line: 152 посеял (сообщил), им всем скорбь причини.
Line: 153 Тогда и Зураб отомшен будет, а теперь напрасно только
Line: 154 страдаешь". Выслушав это, Ростом воспрянул, перестал
Line: 155 отращивать волосы, оделся, кинжал привесил и предстал пред
Page: 129 Line: 156 дверью Кекаоза, -- вошел. Тут у Кекаоза царя сыновей
Line: 157 крестят; один сидить с правой, а другой с левой
Line: 158 стороны, -- схватил ростом, ударил друг о друга головами и
Line: 159 сказал кесарю: "Как тебе это приятно, так и мне была
Line: 160 смерть моего Зураба." Вернулся, собрал всех посредников,
Line: 161 дьякона, старуху; привел с пастбища катера, привязал к
Line: 162 его спине посредников, а по сторонам дьякона и старуху, на
Line: 163 голову положил железный шан (шар) Ростом сказал; "кто из
Line: 164 вас виновен, то -- так ему и нужно -- да порежется о мой
Line: 165 кинжал, а если нет, то не порежется". Размахнулся и....
Line: 166 разрезал и землю разделил. Ростом изчез, не стало
Line: 167 Зураба. Всем, что они охраняли, овлаадели дэвы. Приготовились
Line: 168 брат Ростома Гурген и племянник его Бежан, сын
Line: 169 Биви; пошл войском в ту страну, где Ростом был, с
Line: 170 тем, чтобы помочь народу в том, что тяжело было. О
Line: 171 Ростоме и Зурабе ничего не узнав, так и возвратились. По
Line: 172 дороге наткнулись на стадо свиней; Гурген испугался и
Line: 173 спрятался, а Бежан врубился в стадо и всех свиней
Line: 174 истребил. Гурген явился только тогда, когда свиньи были
Line: 175 уничтожены. Бежан вырвал клыки, а Гурген все их себе
Line: 176 взял. Бежан сказал, чтобы Гурген здесь остался, а он
Line: 177 жену приведет (в Туранской крепости есть золотая
Line: 178 Маниджа). Гурген не надеется, что Бежан приведет. Бежан
Line: 179 сказал, чтобы Гурген без него отсюда ни шагу не делал.
Line: 180 Бежан ушел к Манидже. Гурген, увидев это, ушел
Line: 181 домой. Бежан, наконец, пришел, прищурившись посмотрел
Line: 182 на Маниджу. Как увидела Маниджа такого богатыря, то
Line: 183 упала от любви, -- и сюда Бежана. Узнали об этом жители и
Line: 184 послали посредника к Манидже, чтобы она не оставляла у
Line: 185 себя Бежана, а то все будет уничтожено. Посредники за
Line: 186 посредниками являются из "Туранылу", -- дядя де этого,
Line: 187 Ростом, мучил, а этот еще хуже будет делать;
Line: 188 погубим -- де его. Тураныл пригласил Бежана и напоили его
Page: 130 Line: 189 ночью. Крепко связали. На разсвете проснулся Бежан: дом
Line: 190 наполнен изменниками;

Page: Fn.1-5
Line: 1 ალაგირიშ, род. пад.; ალაგირ. -- ^
Line: 2 ყორანჟეთი от ყორანჟეთ (ср. гр. სოყორე -- назв. горы). ^
Line: 3 მუფსნი-ხა̈ნ: xän-от; მუფსნი, владетель (ср. ფუსდ, господин; аналогич.: ლითრე, учить -- მუთრი, учитель; ლიმურჯი, помогать -- მუმურჯი, помогатель, помощник). -- ^
Line: 4 ოხჴად, Perf. гл. liqed. пришел к нему. ოხვეჴდ, я пришел, ახეჴდ, ты -- ოხჴად. -- ^
Line: 5 როსტომს, дат. п. -- ^
Line: 6 მარე, человек. -- ^
Line: 7 ალ, этот. -- ^
Line: 8 ლϩზზე, Part. Pr. Pass. посланный, от гл. ლიზზი. -- ^
Line: 9 მარემ -- твор. пад.; подл. при прош. сов. переходящаго гл. -- ^
Line: 10 ხა̈ქვ (ა̈ -- мягкое ქ, в среднее между у -- в = უ̂.) ог гл. ლიქვისგ, сказать; Perf. მი ხვექარ, სი ხექარ, აჯნემ ხა̈ქვ. -- ^
Line: 11 მი, я; здесь в знач. меня. -- ^
Line: 12 მიშგვა, мой. Если отдельно от сущ., то მიშგვი. -- ^
Line: 13 ფუსნემ от ფუსდ. -- ^
Line: 14 ა̈მთონე, Perf. от ლითონე, указать, наставлять, посылать. მი ოთვენ, სი ოთვენ, აჯნემ ოთთონე: я, ты он послал его; ა̈მთონე, ты, он послал меня. -- ^
Line: 15 ისგვა-თე, движ. пад.: к тебе. -- ^
Line: 16 და̈ვ, див, чудовище. -- ^
Line: 17 ჴეც, звер. -- ^
Line: 18 ათსგურდა, сел, овладел, Perf. гл. ლისგვრე: მი ოთსგურდ, სი ათსგურდ, აჯა ათსგურდა აჩას, я, ты, он посадил себя на него (овладел); მი ოთსგვირ, სი ათსგვირ, აჯნემ ათსგურდა აჯა, посадил его. -- ^
Line: 19 მიჩა, его; მიჩ -- ^
Line: 20 მაღვა̈ნს дат. п.: (имением), имению, на имение. -- ^
Line: 21 ი, и. -- ^
Line: 22 სი, ты; тебя. -- ^
Line: 23 მაშედდ, как помощ, в помощь. მაშედ от гл. ლიშედ, помогать. -- ^
Line: 24 ეჩხავ, туда (ამხავ, сюда). -- ^
Line: 25 ჯეჰრი, зовет тебя. Praes. от ლიჰერ (ლიჰრინე). -- ^
Line: 26 გუ-ჟი: გუ, сердце, ჟი, -- ^
Line: 27 მამა, не. -- ^
Line: 28 ლოხვცხა̈ნ, Perf., предпрочлось; гл. ლიცხანე. -- ^
Line: 29 ალა, этот (без сущ.); ალ, этот (с сущ.). -- ^
Line: 30 მარე, но -- ^
Line: 31 მა̈ვ: მა̈-უვ, что-де; უვ показывает, что вопрос задает не разсказчик, а Ростом. -- ^

Page: Fn.5-10
Line: 1 ჩომინ: მი ჩვემნ, სი ჩვემნ, აჯემ ჩომინ; Perf. гл. ლიჩვმე, делать. -- ^
Line: 2 მიშგვი, мой, моя (ср. მიშგვა ფუსნემ). ^
Line: 3 ხეხვ, жена. -- ^
Line: 4 ა̈მჴა̈დ: Perf.; пришел ко мне (ср. ოხჴად, к нему). -- ^
Line: 5 მეჰრიხ, зовут меня. -- ^
Line: 6 მინეშ, их: зовут меня на помощь их. -- ^
Line: 7 ხეკვეს: ცონჯ. в зн. непременности, должно; от ლიკვედ, хотеть. -- ^
Line: 8 ერე, что. -- ^
Line: 9 ოჩე: მი ოჩე, აჯნემ აჩეს; Conj. от ლიზი, итти. (Необходимо, что(бы) я пошел, непременно пойти. Сосл. для выражения необходимости). -- ^
Line: 10 ხა̈ხვემ = ხა̈ხვდ, от xäxv или ხეხვ. -- ^
Line: 11 ლახტϩხ: Perf. от ლიტხე; ответил. ლიღვჟალა̈ლ, время рождения. ლიღვჟალა̈ლ მუყ ხვაჲ მიკლია, до времени рождения много остается. -- ^
Line: 12 იმთე: куда- нибудь; ср. იმ. -- ^
Line: 13 ქა-აჩე, вышел извнутри. -- ^
Line: 14 ღო, то. -- ^
Line: 15 მიშგვივ = მიშგვი უვ. უვ -- (желание). Ср. ნოსავ აჯცხა, да не выростешь ты! - ^
Line: 16 ცოდ, грех. -- ^
Line: 17 ჯარ, есть у тебя (მარ, у меня): მი მარ ლა̈ფრისდალ, у меня есть крещение (у меня кого-нибудь крестят). -- ^
Line: 18 ჩომინა, 1 и 2 л.; აჯნემ ჩომინას. Conj. для выражения. сомнения. -- ^
Line: 19 ნაუზი, от гл. ლიზი, итти: ნაუზი მამა მარ, я должен непременно итти. Ср. ნაუთი მამა მარ, непременно должен жать; ლეთი მარ, должен жать. ნავჭამჲუ მამა მარ, непременно должен скосить. -- ^
Line: 20 ჩვათღვაჟე̄ნ; (ж мягкое, и долгое). ლიღვჟა̈ლ, рожать. Conj. ა̈ხთა̈ვენს, если у тебя родится (предположение). -- ^
Line: 21 ჭყინტ, мальчик. -- ^
Line: 22 მϩხიანად, как посла, вестником. მϩხიანე Part. гл. ლიხიანე, сообщать радостное. (Ср. მუკჰუნე, извещающий, вестник вообще). -- ^
Line: 23 მუგვ, голубь. -- ^
Line: 24 ახზიზი Imperat. от ლიზზი, посылать. Perf. ოხვზიზ, ახზიზ, აჯნემ ანზϩზე. ^

Page: Fn.10-15
Line: 1 ჰე, если. -- ^
Line: 2 დინა, дочь. -- ^
Line: 3 ჭვერ, ворона. -- ^
Line: 4 ჟახად: ჟახე, имя; род. ჟახემი. по имени, именем. -- ^
Line: 5 ათჟა̈ხ от ლიჟხენი, називать. Пов накл.: უვ ათჟა̈ხ (желание). -- ^
Line: 6 მიჩა, свое. -- ^
Line: 7 შანას: შანა = ძივ, отдельные предметы, из коих составляется ожерелье. -- ^
Line: 8 როქვ, დე, рече. -- ^
Line: 9 ჩუ, вниз; здесь значение времени, которое будет после. -- ^
Line: 10 ხოცვრე, оставляет. Praes. მი ხოცვრე. Perf. მი ოთოცვდ, აჯნემ ოთცვირ. მი ხვაცვრე, я оставляю ему. -- ^
Line: 11 ჰე̄სა: ჰე ესა, если что, если же. -- ^
Line: 12 მიჩ, он. -- ^
Line: 13 ჩვა̈თრა̈გს, Imperf. гл. ჩულირაგე, опоздать. აჩას ჩვა̈თრა̈გს. -- ^
Line: 14 მიჩა̈შ-მუყ: მუყ-შ́, მიჩაშ род. от მიჩ. ^
Line: 15 ოხუნბეცეს, если он сможет. ლინბა̈ცე, бить в состояний -- ^
Line: 16 კა̈ცხ, верхушка. -- ^
Line: 17 ფაყვ, шапка. -- ^
Line: 18 უვ ლახბე, пусть привяжет. -- ^
Line: 19 ვოდ, пока. -- ^
Line: 20 დო, не. -- ^

Добавлено (2008-04-11, 8:23 Pm)
---------------------------------------------
ანჴეს, дойдет. ლიჴედ, дойти. მი ონჴვე, აჯნემ ანჴეს. -- ^
Line: 22 ნოსა, не при Imperat. -- ^
Line: 23 ქა -- ა̈დფიშგ от ლიფშგე, отвязать. -- ^
Line: 24 უვ ა̈დფიშგ, -- Imperat. -- ^
Line: 25 ა̈ხთა̈ვა̈ნ Perf. -- ^
Line: 26 ადზϩზე Perf. от ლიზზი: ოთზϩზ, ათზϩზ, ადზϩზე. -- ^

Page: Fn.15-20
Line: 1 ლოხცა̈დხ от гл. ლიცადი, подменить. ლოხვცა̈დ, ლოხცა̈დ, აჯნემ ლოხცა̈დ -- Perf. -- ^
Line: 2 ლა̈რთა̈ნ, левый. -- ^
Line: 3 ბარჯ, плечо. -- ^
Line: 4 ესაგა̈ნ Perf. ლიგნე, стоять. მი ესაგნ, სი ესაგნ, აჯა ესაგა̈ნ, сел. -- ^
Line: 5 მად, не (при изъяв. н. прям. пред.). -- ^
Line: 6 ა̈დჯϩრვე: Perf. ლიჯრავი, верить. მი ა̈ჯϩრავ, სი აჯϩრავ, აჯნემ აჯϩრვე, поверил. -- ^
Line: 7 ტვიბრა, лужа. -- ^
Line: 8 ლაბრალდ, прич. от ლიბრალ, умываться. -- ^
Line: 9 რა̈ქვ Perf. ლიქვისგ, сказать. რა̈ქვ, сказал сам-себе; ლა̈ქარ, ლა̈ქვ сказал (вообще); ხვექარ, ხა̈ქვ, сказал кому-нибудь (ему). -- ^
Line: 10 ესერ, де. -- ^
Line: 11 ლϩჯე, молоко. -- ^
Line: 12 ღო, то. -- ^
Line: 13 ესგვა̈შლა̈ნა от ლიგვშული, напольнить. უვ ესგვა̈შლა̈ნა, да наполнится. -- ^
Line: 14 ტვო̈ტ, рука. -- ^
Line: 15 მოდე, нет (при ჰე, услов.) -- ^
Line: 16 ნიც, вода. -- ^
Line: 17 ესყიჰე Perf. ლიყჰე, погрузить. -- ^
Line: 18 ტკიცდ, деиствительно. -- ^
Line: 19 ესგვა̈შლა̈ნ Perf. наполнился. ^

Page: Fn.20-25
Line: 1 ჟი, доверху. -- ^
Line: 2 აჩუნღო, потом. -- ^
Line: 3 ეჯღაი -- ამღაი, так и сяк, наверное, непременно. -- ^
Line: 4 ხარდა̈ნა от ლირდე. Perf. оказывается имел. -- ^
Line: 5 არგი, дом. -- ^
Line: 6 კამინ, пядень. -- ^
Line: 7 ლადეღ, день. -- ^
Line: 8 ლϩმცხა̈მჲუნ, оказыв. я рос. Imperf. ლიცხემ, рости. -- ^
Line: 9 ფხოლე, палец. -- ^
Line: 10 ლეთ, ночь. -- ^
Line: 11 ეჯგვაი, такой. -- ^
Line: 12 ქა ახფასა от ლიფა̈ს, сделаться, стать. მი ამფასა, оказ. я делался. -- ^
Line: 13 პირჲუტყვ, животное. -- ^
Line: 14 ჭანგვ, стадо. -- ^
Line: 15 ა̈შხვ, раз. -- ^
Line: 16 ლეჟა, на восток. -- ^
Line: 17 ხატყცინა, от ლიყერ, бить. მი ხატყცინა, оказыв. я был. -- ^
Line: 18 ლექვა, на запад. -- ^
Line: 19 მϩლცა, водоносица. -- ^
Line: 20 ვოხჲარ, უოხარ (в форме боченка с 2 обручами (ბეტკა̈რ), соед. ручкой, служить ведром). -- ^
Line: 21 შϩყვ, спина. -- ^
Line: 22 ხაფთქურნა от ლიფთქურე, разбивать. Imperf. оказ. я разбивал: ხვაფთქურნა. -- ^
Line: 23 ბეტკ, ободок, обруч. -- ^
Line: 24 თხვიმ, голова. -- ^
Line: 25 ამჟი, так. -- ^
Line: 26 ჩი, всякий, все. -- ^
Line: 27 ნაბოზ, вечер. -- ^
Line: 28 მეგვა̈ნა̈ლ, им. мн. Part. მეგვნი от ლიგვნი, плакать. ^

Page: Fn.25-30
Line: 1 ელმა̈ზლიხ от ლიზი, пойти. მი ელმაზ ხვი, оказыв. я шел. -- ^
Line: 2 ა̈მჴედხ, ლიჴედ, придти. -- ^
Line: 3 ლახჭვედნახ от ლიჭვედ, спросить. -- მი ლოხჭვედნა, оказ. я спросил. Perf. -- ^
Line: 4 მეჩი, старый. -- ^
Line: 5 დედბერილ, старушонка. -- ^
Line: 6 ჩვემინახ от ლიჩვმე, делать. Conj. -- ^
Line: 7 დეშ, не. -- ^
Line: 8 ხოგიჭხ. მი ხოგიჭ, я терплю, спошу. От гл. ლიგეჭ. მი დეშ მიგიჭ ჩა̈ჟ -- не вынесет меня лошадь. -- ^
Line: 9 ესვთონა; მი ემთონა, ეჯთონა. оказывается научил. -- ^
Line: 10 ლეთვრი, то, что должно быть отомщено; от гл. ლიწვრი, мстить. -- ^
Line: 11 ა̈დქარვა̈ნ. Perf. от гл. ლიქრავი, потерять. -- ^
Line: 12 ანმეჴრა̈ნ, от гл. ლიმჴერი, узнать; оказывается он узнал; ამმეჴრან, оказывается я узнал. აჩა ლაგრა ანმეჴრა̈ნ, его смерть узналась. -- ^
Line: 13 ა̈თიწვირ от гл. ლიწვრე оставить. ^

Page: Fn.30-35
Line: 1 ესნა̈ცხეხ. მი ესვნა̈ცხ, სი ესნაცხ, აჯნემ ესნა̈ცხე. От гл. ლინცϩხე, запомнить. -- ^
Line: 2 ხაყერ, მი ხვაყრ, სი ხაყრ, აჯნემ ხაყერ. Perf. гл. ლიყრინე, сделать -- ^
Line: 3 ხამვა, как. -- ^
Line: 4 ხოყრა. მი მიყრა, სი ჯიყრა, აჩას ხოყრა. От гл. ლიყრინე, сделать. -- ^
Line: 5 ჩიგარ, всегда. -- ^
Line: 6 ლახტვილხ, მი ლოხტულ, სი ლახტულ, აჯნემ ლახტვილ. От гл. ლიტული, крикнуть. -- ^
Line: 7 ხასϩმდა (აჩას) от гл. ლისიმ, слишать. მი მასϩმდა ჰერ, я услышал голос . -- ^
Line: 8 ა̈დნიკვ, Perf. ლინკვე, никнуть, нагнуть. აჯნემ ა̈დნიკვ. -- ^
Line: 9 აჩა̈დ; ლიზი, итти. -- ^
Line: 10 არგის, Dat.; არგი, дом. -- ^
Line: 11 კა, камень. -- ^
Line: 12 ოთვეშ, Fut. в см. повел.; ლიშვე, разводить огонь. -- ^
Line: 13 ა̈მნა̈ყ, испеки мне; ლინყე; ოხვნაყ, -- ему; Perf. მი ოხვნაყა, სი ოხვნაყ, აჯნემ ოხვნაყას. -- ^
Line: 14 დიაშ; ласкательное: родной; დია мать. -- ^
Line: 15 ქუთ, пирог. -- ^
Line: 16 ჯირი, მირი, ხორი, -- у тебя, меня, его есть. სერ მა̈ ჯარ -- на что тебе больше? მი ამსერ დეშ ხვაჲ -- я больше этого не беру (немногу взять). -- ^
Line: 17 ახკიდ; ლიკედ, ღნ́ხ́შუ̆. მად ახკიდ ჰაჯ, не дал покою, оставал; ჰაჯა ლიკედ ხაკუ, совсем оставить, не обращать внимания. მი ოხვაკდ, სი ახაკდ, აჯნემ ახკიდ. ^

Page: Fn.35-40
Line: 1 ქა -- ახნაყვნე; ლინყვნე, заставить испечь. ოხვნაყვინ, ახნაყვინ, აჯნემ ახნაყვნე, -- заставил испечь. -- ^
Line: 2 ისგა ლოხჩოქვე; ლიჩქოვი стать на колени. -- ^
Line: 3 ღულა̈, колено. -- ^
Line: 4 ემსგვირ. Imperat.: ლისგვრე, сидеть; посади. -- ^
Line: 5 ლოხჴად; მი ლამჴად, სი ლამჴად, აჩას ლოხჴად; в знач. повел.: прийдет к ней, к нему. -- ^
Line: 6 მაზϩგ, болезн; род. მა̈ზგი. Гл. ლიზიგ. -- ^
Line: 7 ხიშდა̈ბ. მი ხვიშდა̈ბ, სი ხიშდა̈ბ, აჯა იშდაბ. Praes. სი ხოლამდ ხიშდა̈ბ ლა̈დღი, ты не хорошо ведешь себя сегодня; ლიშდა̈ბ, действовать, поступать. -- ^
Line: 8 ესსგუ̂(ვ)რე, посадил; ლისგვრე; Perf. მი ესგვირ, სი ესგვირ, აჯნემ ესსგვრე. -- ^
Line: 9 ლა̈იბიჴვ: ლა̈ხვიბჴვ, ლა̈ხიბჴვ, აჯნემ ლა̈იბიჴვ; снял верхушку. -- ^
Line: 10 ლუს, сосок. -- ^
Line: 11 ლიტყპე, прилепить; Perf.: ლოხვატყპ, ლახატყპ, აჯნემ ლახტყიპ. ^
Line: 12 აჯდაგრა, пусть я умру тебе. ლიდგარი, умереть. მი ოთდაგრა, სი ათდაგრა, აჯავ ათდაგრა, пусть я, ты, он умреть у него. -- ^
Line: 13 ჯაშხი, тебе сожгу; ლიშხი, сжечь. ხვაშხი, ხაშხი, აჯა ხაშხი -- в зн. Fut. ^

Page: Fn.40-45
Line: 1 ლა̈ხკვიშე; ლიკვშე, сказать что-либо скрытое, объявить, сознаться. ლა̈ხკვიშე, ლახკვიშე, აჯა ლაიკვიშე, Fut.; Praes. ხვიკვშე, ხიკვშე, იკვშე; Perf. ლახვიკვშ, ლა̈ხიკვშ, აჯნემ ლა̈იკვიშ. -- ^
Line: 2 ხეყა̈რ; ლიყერ.; Imperf. მი მეყარ, სი ჯეყარ, აჩას ხეყარ. Случилось. -- ^
Line: 3 ესვცა̈დ ლიცადი, Perf.; переменить, ответить. მი ესვცად, აჯნემ ესვცა̈დ. -- ^
Line: 4 ხა̈შდხა; ლიშდეხ, истощиться. მი ნოვ მა̈შდხა, ჯა̈შდხა, აჩას ნოვ ხა̈შდხა -- пусть у него не истощается! (желание); без нов: у меня истощался. -- ^
Line: 5 ჲარდ ჯა̈ქვ, кто тебе сказал. -- ^
Line: 6 ჯერდო̈ლ = ჯერდუელ, был бы у тебя. ^
Line: 7 ლატა̈ხ, хваленный. -- ^
Line: 8 ლაშგა̈რ, войско. -- ^
Line: 9 ეჩხა̈ნ, оттуда. -- ^
Line: 10 ანტა̈ხ; ლიტეხ, возвращатся. Perf.: მი ონტახ, სი ანტახ, აჯა ანტა̈ხ; Praes. მი ტვეხნი, სი ტეხნი, აჯა ტეხნი. Impf. მი ტვეხენდახ. -- ^
Line: 11 ეჯღაი -- ამღაი -- и то и сë; непременно. -- ^
Line: 12 ღური, от гл. ლიზი; Fut. ღური, ღϩრი, აჯა ღϩრი; Praes. მი ესღვრი, ესღრი, ესღრი; Perf. მი ოდღვერ, სი ადღერ, აჯა აჩა̈დ -- ^
Line: 13 ლათხელთე -- от ლითხელი, искать; чтобы искать. ლათხელ, чем нужно искать. -- ^
Line: 14 ა̈დსა̈სდკე от ლისდიკე, сердиться. Perf.: ათვსა̈სდიკ, ათსა̈სდიკ, აჯნემ ა̈დსა̈სდკე. ^

Page: Fn.45-50
Line: 1 ეში, все таки -- ოთჩა̈დ; ლიზი; Perf.: ამჩა̈დ, აჯჩა̈დ, აჩას ოთჩა̈დ. ლიჩედ, уйти. მი ოთეჩდ აჩას -- я ушел от него. -- ^
Line: 2 სგვებდ, вперед. -- ^
Line: 3 ესჰურნე; ლიჶნარი, слушать. Perf.: ესჰუნარ, აჯნემ ესჰურნე -- ^
Line: 4 ანმარე, ლიმარე, приготовлять. Perf.: მი ოხმა̈რ, ახმა̈რ, აჯნემ ანმარე. -- ^
Line: 5 ცხვი, ცხვემი; стрела. -- ^
Line: 6 ჴემა̈დ, лук. -- ^
Line: 7 ა̈ნბϩცე, ლიბϩცე, натянуть; Perf. ახვბიც, აჯნემ ანბϩცე. -- ^
Line: 8 ჭილ, зубец; род. ჭილი. -- ^
Line: 9 ჟოხქიფ, ლიქფე, перетянуть; Perf. ოხოქფ, აჯნემ ოხქიფ. -- ^
Line: 10 მუ(ვეშ) სერ, кроме отца; ჭილ სერ, ჴან სერ. -- ^
Line: 11 დეშა̈რ, никто. Ср. დარ არი ამეჩუ, никто нет здесь. დეშა̈რ აი ალას, никто не в состаяний взять это. დარ აი ალას, никто не берет этого (не хочет). -- ^
Line: 12 იჩოდა, Imperf. ლიჩვმე, делать. მი ხვიჩოდას, ხიჩოდას, იჩოდა. -- ^
Line: 13 ხიჟვმე, Praes. ლიჟვმე, нарушить. მი ხვაჟვმე ქორს -- я нарушаю дом (т. е. произвожу безпорядки дома). დომ ხიჟვმე ლიზის, не отступаешь, чтобы итти. -- ^
Line: 14 ლა̈ხიბ, იმპტ., привяжи; ლიბემ. -- ^
Line: 15 ჩომინე, იმპტ; ლიჩვმე; делай. ^
Line: 16 ქესა = ქა + ესა. ^

Page: Fn.50-55
Line: 1 ათფϩშგე; Fut. в зн. Imperat.; ლიფშგე, оставлять, -- მი ათფϩშგე, სი ათფϩშგე, აჯნემ ათფϩშგეს. -- ^
Line: 2 მუვეშ მუყ; დიაშ მუყ, გეგიშ მუყ, აჩაშ მუყ, ნო ჴან მუყ, მუხვბა მუყ. -- ^
Line: 3 ადჴე, Conj. в зн. Imperat. от ლიჴედ, дойти. ოდჴვე, ადჴე, ადჴეს. -- ^
Line: 4 ამნოშ, этим, при помощи этого; ალა. -- ^
Line: 5 აჯთო̈რნე; ლითერ, узнать. მი ოთთო̈რნე, ოთთორნე, აჯა ათო̈რნე. Perf. ოთϩრ, აჯნემ ათირ. -- ^
Line: 6 ა̈ნმარა̈ნ; ლიმარე, приготовить. Perf. ა̈ხვმარა̈ნ, ა̈ხმარა̈ნ, ა̈ნმარა̈ნ, я приготовился. ლϩმარე, Part. приготовленный, наряженный. -- ^
Line: 7 ლახხვიდხ; ლიხვიე, встречать. Perf. ლოხხვიდ, სი ლახხვიდ, აჯა ლახხვიდ(ა). -- ^
Line: 8 ესვცადვნეხ, Perf. ლიცადვნე, сказать друг другу, промеж себя. ესცადვინ, ესცადვინ, აჯნემ ესცადვნე. -- ^
Line: 9 ო, მა̈ ჭაბიგვ ლი, о, какой силач. -- ^
Line: 10 ქოთქა̈ბ = ქა + ოთქა̈ბ; Perf. ლიქაბი, пройти мимо. -- ^
Line: 11 ლა̈ისიმნე, Perf. ლისმინე, слушать. ლა̈ხვსიმინ, ლა̈ხსიმინ, აჯნემ ლა̈ისიმნე. ^

Page: Fn.55-60
Line: 1 იჴϩდალდა, Imperf. ლიჴϩდალ; ხვიჴϩდალდა̈ს, ხიჴϩდალდას, იჴϩდალდა, -- приближался. -- ^
Line: 2 მესმამდ -- მესმე, третий, третий раз. -- ^
Line: 3 ოხვშგუნდა; ლიშგვირ, стыдиться. ამშგუნდა -- мне стыдно стало; აჯშგუნდა. -- ^
Line: 4 შგვირ, შგვირი, стыд. -- ^
Line: 5 აკვანახ -- Imperf. ლიკვანე, бросать. ხვაკვანას, ხაკვანას, აკვანა. -- ^
Line: 6 აჩას ათხადა, он сказал, говорил. -- ^
Line: 7 ჯა̈ვ = ჯა + უვ. -- ^
Line: 8 ლϩჭათ -- Part. ლიჭთე, проклинать. пусть я буду проклять. -- ^
Line: 9 მა̈ + ღენ что, если. -- ^
Line: 10 მიჯნემ -- он сам. გეგიდ მიჯნემ ადიე მიჩა თვეფ -- ружье. -- ^
Line: 11 ა̈დფϩშგეს, ლიფშგე, отвязать; Conj. в зн. Imperat. -- ^
Line: 12 ქა + ა̈ნძგვიბ, Perf. ლიძგვბე, оторвать. -- ^
Line: 13 ჩულიკვანეს; ლიკვანე; Dat. -- ^
Line: 14 ხომურჯინა, Imperat. ლიმურჯინე, намереваться; ხომურჯინას, ხომურჯინას, ხომურჯინა. -- ^
Line: 15 მერდად -- Pl. от მერდე; бывшие. -- ^
Line: 16 ათნა̈ბეხ, Perf. ლინბე, уступить, позволить. ოთნებ, ათნებ, ათნა̈ბე. -- ათნებ, ლიბემ, привязать; Perf. ^

Page: Fn.60-65
Line: 1 ანჰე, Perf. ლიჰი, достигнуть, дойти. ოხვა̈ჰ ახა̈ჰ, აჯნემ ანჰე. -- ^
Line: 2 ლა̈ხცადხ, Perf. ა̈ხვცად, ახცად, აჯა ახცად; ლიცა̈დ, забежать вперед, обогнать. ^
Line: 3 ლიჟრი, жалеть; ლეჟრი -- достойный сожаления, несчастный. -- ^
Line: 4 ათხა̈დვ, до сих пор. -- ^
Line: 5 ნამარგუ̂(ვ); ლიმა̈რგ; делать (одерживал верх). მარე ნიცისგა დეშ იმარგ, человек в воде не в состояний делать что-либо. -- ^
Line: 6 ხოცვირა; ლიცვრე, оставить; მიცვირა, ჯიცვირა, აჩას ხოცვირა. -- ^
Line: 7 ხვა̈ი, много. -- ^
Line: 8 ჟახირია̈ნდ, похвально; ჟახე, имя. -- ^
Line: 9 ხოშალა; ლიშა̈ლ, ссориться. бороться. -- ^
Line: 10 მϩრა̈მ -- ხა̈ნ, откуда-то -- ^
Line: 11 ხოქია̈ხ; ლიქეხ, уйти, уступить место. -- ^
Line: 12 იშვ, плоть, тело. -- ^
Line: 13 მინდეს, ჯინდეს, ხონდეს. хочет. -- მი მინი, я согласен. მი მინი გეგი ლიზი ლათხვართე -- я согласен, чтобы Геги ушел на охоту. ^

Page: Fn.65-70
Line: 1 მოშ: ლა̈დღი დესამა მოშ ჩვემნ, я сегодня ничего не мог делать (сожаление). -- ^
Line: 2 ოთატუ̂ი, Conj. ლითუნე, прогонять. ოთატუ̂ი, ადატვას(ვის). (Вопрос). -- ^
Line: 3 ლიმა̈ჩვ, в старости. -- ^
Line: 4 ლაპა̈რ, Perf. ლიპერ, лететь. -- ^
Line: 5 ნაზვ, Part. ლიზი. -- ^
Line: 6 ტეხნი, Praes. ლიტეხ, воротитсья. -- ^
Line: 7 აყლენი; ლიყლენი, истолочь. Praes. ხვაყლენი; Perf. ოყალ; Fut. ოყლინე. ^

Page: Fn.70-75
Line: 1 ანჴვდ; ლიჴედ; Perf. მი ანჴვდ, სი ანჴდ, აჯა ანჴად. უცა̈დვდ; ლიცედ, видеть; не узнав, без ведома. -- ^
Line: 2 მეყრენი, Fut. ლიყერ, случаться. Praes. მეყრენი, Perf. მეყა̈რ. -- ^
Line: 3 ჰაშმა̈რ -- дьяволы; ჰა̈შმა̈. -- ^
Line: 4 ხოტხახ, Imperf. ლიტხე, ответить. -- ^
Line: 5 ოხჭირე, Perf. ლიჭრე, сказать кому -нибудь чтобы он передал другому. ოხჭირ, ოხჭირ, აჯნემ ოხჭირე. -- ^
Line: 6 ხარხ, Praes. ლირე. მი მარ, სი ჯარ, აჩას ხარ. -- ^
Line: 7 ა̈ნშა̈ლხ, ლიშა̈ლ, спорить. -- ^
Line: 8 იშგა̈ნ, другой. -- ^
Line: 9 ა̈ხშა̈ლი; ლიშა̈ლ, ссориться. Fut. მი ახვშა̈ლი, სი ახშა̈ლი, აჯა ახშა̈ლი. Praes. მი ხვეშა̈ლ, სი ხეშა̈ლ, აჯა ხეშა̈ლ. Perf. მი ახვშა̈ლ. -- ^
Line: 10 იჩო; ლიჩვმე, делать. Praes. Fut. მი ხვიჩო. Perf. მი ჩვემნ, აჯნემ ჩომინ. ^

Page: Fn.75-80
Line: 1 მეცქვილ, посредник, -- თე, თემი, თეს თეთე (თა̈ნთვე), თანთვ (თავშ). -- ^
Line: 2 ხოწვა; гл. ლიწედ; Imperf. მი მიწვა, ხოწვა. Perf. ხვეწდ, აჯა ხეწა̈დ. -- ^
Line: 3 ხასმა; Imperf. ლისმინე, слыхать. -- ^
Line: 4 ახგა̈ნეხ; Perf. ლიგნე, ставить. მი ოხვგენ, აჯნემ ახგა̈ნე. -- ^
Line: 5 ოთსგიდა, Perf. ლისგდი, смотреть. მი ოთსგი, სი ოთსგი აჯა ოთსგიდა. -- ^
Line: 6 ათირ, Perf. гл. ლითრე, узнать. მი ოთϩრ, აჯნემ ათირ. -- ^
Line: 7 ნახე, оружие (кинжал, сабля, топор и вообще все, что ржеть). -- ^
Line: 8 ოხკა̈ბხ от ლიკბენი, запретить. Perf. ოხოკბ, ოხოკბ, აჯნემ ოხკა̈ბ. -- ^
Line: 9 ხოძგა̈რხ, Perf.; гл. ლიძგერ, сталкиваться, набрасываться. მი ხვეძგრ, აჯა ხოძგა̈რ. ^

Page: Fn.80-85
Line: 1 იბϩრგე̄ლხ; ლიბϩრგე̄ლ, бороться. Praes. ხვიბϩრგე̄ლ. Perf. ახვბϩრგა̈ნ. Imperf. ხვიბϩრგა̈ლდა̈ს, იბϩრგა̈ლდა̈. -- ^
Line: 2 ხვათვფე; Praes.; ლითვფე, втыкивать. Perf. მი ოთათფ, სი ათათფ, აჯნემ ათვიფ. -- ^
Line: 3 დეხდა̈შნემ; დეხდა; никто из них; никоторый. -- ^
Line: 4 ა̈ნდეხ, Perf. ლიდი, свалить. მი ახვიდ, სი ახიდ, აჯნემ ა̈ნდე. -- ^
Line: 5 ათწინდახ; ლიწრე, побороть. მი ოთწინდ, ათწინდ, აჯა ახწინდა. -- ^
Line: 6 ა̈დყულურა̈ნხ, Perf.от гл. ლიყლურე, разошлись, отошли друг от друга. -- ^
Line: 7 ასკიბხ, Perf. ლისკბე, условиться. მი ოსკϩბ, ასკϩბ აჯნემ ასკიბ; отложили. -- ^
Line: 8 ანჴად; ლიჴედ, прийти. მი ოღვერ, სი აღერ, აჯა ანჴად. -- ^
Line: 9 ოთსიმნეხ; ლისმინე, внушать. მი ოთსიმინ, აჯნემ ოთსიმნე. -- ^
Line: 10 საბრა, несчастный; ლისბრალი, сожалеть. -- ^
Line: 11 ჯა̈წრე; Praes.; ლიწრე. -- ^

Добавлено (2008-04-11, 8:24 Pm)
---------------------------------------------
ჯადავშე, Praes.; ლიდავშე, погубить. -- ^
Line: 13 ოთტულ, Imperat.; ლიტული, кричать. -- ^
Line: 14 ბუასდთე (ეჩა) на тот свет. ჩუბე ბუასდთე -- нижний свет. -- ^
Line: 15 ნოთავ, -- можеть быть (с выражением желания). -- ^
Line: 16 თა̈სვდებ, -- взятие за руку, условие. -- ^
Line: 17 აჯხვა̈შნე, ლიხვაშნე, раскаяваться, получить прощение грехов. ამხვაშნე, აჯხვა̈შნე, ოხხვა̈შნე. с ნოთავ выражает желательное предположение. ^

Page: Fn.85-90
Line: 1 გარჯ, труд; -- ა̈. -- ^
Line: 2 მი მად, სი ჯად, აჩას ხად, мне, тебе, ему есть. -- ^
Line: 3 ესჰურნე; гл. ლიჶნარი. Perf. მი ესჰურინ, აჯნემ ესჰურნე. -- ^
Line: 4 ოთტვილ, Perf. ლიტული. მი ოთტულ, აჯნემ ოთტვილ. -- ^
Line: 5 ლა̈ხცადხ; ლიცადი, уйти вперед, обогнать. Perf. მი ლახვცად, სი ლახცად, აჯა ლა̈ხცა̄დ, вместо него я пошел. მი ახვცად, я обогнал, зашел вперед. -- ^
Line: 6 ხვაშინ, согласие, прощение. ხვაშინ ლამო, дай согласие (руку в знак согласия). -- ^
Line: 7 ესჩϩხნე; ლიჩხϩნე, заткнуть. Perf. მი ესვჩϩხინ, აჯნემ ესჩϩხნე. ^

Page: Fn.90-95
Line: 1 ა̈დნა̈ზორა̈ნ; ლინზორა̈ლ, собраться. Perf. ნა̈ ათვნაზორა̈ნდ, სგა̈ ა̈თნა̈ზორა̈ნდ, აჯიარ ა̈დნა̈ზორა̈ნხ. -- ^
Line: 2 ხაფხეჭხ; ლიფხჭე, схватить. Perf. მი ხვა̈ფხჭ, სი ხა̈ფხჭ, აჯნემ ხაფხეჭ. -- ^
Line: 3 ლა̈იცხვიპ; ლიცხვპე, вынуть сразу, выхватить. Perf. მი ლა̈ხვიცხპ, სი ლახიცხპ, აჯნემ ლა̈იცხვიპ. -- ^
Line: 4 მეგმა̈რ, Pl.; მეგა̈მ, дерево. -- ^
Line: 5 ადბინეხ; ლიბნე, начать. მი ა̈თვბინ, სი ა̈თბინ, აჯნემ ა̈დბინე. -- ^
Line: 6 ლინბვა̈ლ, говорить (ср. ლინბვე, разсказать). Praes. ხვინბუ̂ა̈ლ, ინბვა̈ლ. -- ^
Line: 7 ხეცვდილიხ, Praes. ლიცვდილე, мучить. მი ხვეცვდილი, мучаюсь. ხვაცვდილე, другого мучаю. -- ^
Line: 8 ხეყა̈რ, ლიყრინე. -- ^
Line: 9 მექფე ჯარ სი -- ты слаб, не в силах. ლიქეფ -- перейти за предел. ^

Page: Fn.95-100
Line: 1 მაყალშვ, -- მაყალ страх; ლიყა̈ლ, страшиться. -- ^
Line: 2 ჯესმი; ლისმინე; მი მესმი, სი ჯესმი, мне слышно. Praes. -- ^
Line: 3 ახვბϩრგი, Fut.; ლიბϩრგϩელ, бороться. Praes. მი ხვიბϩრგელ. -- ^
Line: 4 ღალ (если обращаются с просьбою к старшему). -- ^
Line: 5 ლიმა̈ჩვ, старость. -- ^
Line: 6 ხვეტუ̂; ლიტუ̂, убегать. Praes. მი ხვეტუ̂, ხეტუ̂; Perf. მი ათუტვ, აჯა ადიტვდა. -- ^
Line: 7 ჩვექ, колено. ესრიღვ; ლირღვე, повалить. Perf. მი ესარღვ, აჯნემ ესრიღვ. -- ^
Line: 8 ჴა̈დ, живот; ჴადი. -- ^
Line: 9 ხაძგერ; ლიძგრინე, вонзать. Perf. მი ხვაძგრ, ხაძგრ, აჯნემ ხაძგერ. -- ^
Line: 10 ხაგდა̈ნა; ლიგდანე, долженствовать. -- ^
Line: 11 კუჰინ, весть (ლიკჰუნე, дать знать, известить). ^

Page: Fn.100-105
Line: 1 ხეგნი, Fut. ლიგნე, стоять. -- ^
Line: 2 ჩვადკვიჰე, Fut. ლიკვჰე, узнать. მი ა̈თკვიჰე, სი ა̈თკვიჰე, აჯა ადკვიჰე. -- ^
Line: 3 მი ლახჭვედ, სი ლახჭვედ, აჯა ლახჭვედდა. Perf. -- ^
Line: 4 ჯუღვა; Praes. ლიღვანე, иметь. -- ^
Line: 5 ლოხწვა̈ნე, Imperf. ლიწვანე, показать, смотреть. -- ^
Line: 6 ნა̈ღლია̈შ, мышка. -- ^
Line: 7 ლოხწვა̈ნა: ლამწვანა, სი ლაჯწვანა, აჩას ლოხწვანა, оказывается посмотрел. Perf. -- ^
Line: 8 ლაირეყ, ლირყინე, ударить. Perf. ლახვირყ, აჯნემ ლაირეყ. -- ^
Line: 9 იერვი, два; გენ. იარვმი -- ესვქϩქნე -- ლიქქϩნე, приказать. მი ესვქϩქინ, სი ესვქϩქინ, აჯნემ ესვქϩქნე. -- ^
Line: 10 ჯიჩვმინა; ლიჩვმე, сделать. მი მიჩვმინა. Imperf. ^

Page: Fn.105-110
Line: 1 უკუდავი, безсмертный. -- ^
Line: 2 ათქინ, Imperat. ლიქნე, прибежать. ხაშგვემ, Imperf. ლიშგვემ, просить. ჲანიდ, вместо меня. მიშგვა ჲანიდ ხექარ აჩას, вместо меня попроси его. -- ^
Line: 3 შედ, сосуд. -- ^
Line: 4 ლა̈იმიზზე, ლიმზეზი, находить причину. ლა̈ხმიზეზ, სი ლახმიზეზ, აჯნემ ლა̈ჲმიზზე. -- ^
Line: 5 მიზეზ, причина. -- ^
Line: 6 ლახვემ; ლიჶდი, дать. მი ლოხო, სი ლახო, აჯნემ ლახვემ. Fut. ლოხოდი. -- ^
Line: 7 ადქინე, ლიქნე, прибежать. მი ოთქინ, სი ათქინ, აჯნემ ადქინე -- აჩეს; ლიზი. Conj. მი ოჩე, აჩე, აჯა აჩეს. -- ^
Line: 8 ადკუშურე; ლიკვშურე, разбить. მი ოთკუშირ, სი ათკუშირ, აჯნემ ადკუშურე. -- ^
Line: 9 ესვტიხ; ლიტხე, передать. მი ესოტხ, სი ესოტხ, აჯნემ ესვტიხ. -- ^
Line: 10 ლა̈მქϩფϩრა̈ნ; ლიქფϩრე, поскользнуться. Perf. სი ლა̈ჯქϩფϩრა̈ნ. -- ^
Line: 11 მი ესერღვ, ესერღვ, აჯა ესრაღვ, повалился. ^

Page: Fn.110-115
Line: 1 ჩუა̈მკუშურან, меня разбился. -- ^
Line: 2 ა̈დჭომნე; ლიჭვმე, бегать. Perf. ათვჭომინ, ათჭომინ, აჯნემ ა̈დჭომნე. -- ^
Line: 3 ადშგურანე; ლიშგვრანი, наставлять. Perf. მი ოთშგურა̈ნ, ათშგურა̈ნ, აჯნემ ადშგურანე. -- ^
Line: 4 ნაზმი (ლიზმე, мерить), размер. -- ^
Line: 5 ვოდემჩიქა, пока не. -- ^
Line: 6 ხა̈ბშე, от ლიბშე, давать. Imperf. მი ხვა̈ბშა̈ს. -- ^
Line: 7 ლაჲქϩფϩრე, Perf. ლახვქϩფირ, ლახქϩფირ, აჯნემ ლაიქϩფϩრე. -- ^
Line: 8 ლახდაგა̈ნ; ლიდგარი. მი ლამდაგან, ლაჯდაგან, აჩას ლახდაგან, он убил (но не по своей воле). მი ლოხვდაგან, სი ლახდაგან, აჯა ლახდაგან(და). он убил; აჯა ადგან -- он умер. ^

Page: Fn.115-120
Line: 1 ათშდხვა̈რვნე; ლიშდხვარი, вырить მი ოთშდხვარვინ, ადშთხვარვინ, აჯნემ ათშდხვა̈რვნე. -- ^
Line: 2 საფლა̈ვ, могила; გენ. საფლლა̈ვი. -- ^
Line: 3 ადიე; ლიი, ღნ́ხ́შუ̆. მი ოთხვა, სი ათხვა̈, აჯნემ ადიე. -- ^
Line: 4 ლϩდგა̈რ, -ი, мертвец. -- ^
Line: 5 ჯა-ი, и сам. -- ^
Line: 6 ხოსდა̈ნ; ლიდი, ложить. Imperf. მი მისდა̈ნ, ჯისდა̈ნ, ხოსდა̈ნ. -- ^
Line: 7 ესთიშა̈ნ; ლითში, рвать. Imperf. ემთიშა̈ნ. -- ^
Line: 8 ჰაყა̈რ, баклага (из тыквы). ჩა̈ნგ, балалайка (однострунный инструм.) . -- ^
Line: 9 ანსყე. Perf.; ლისყი, сделать. აჯნემ ადსყე აჯიარ, он помирил их. -- ^
Line: 10 მაკვშდაგა̈რ, нижняя часть ноги (от колена до ступни). -- ^
Line: 11 ჯილა̈რ; ჯილ, струна. (ჯილია̈ნ ჩა̈ჟ -- непослушная лошадь). ^

Page: Fn.120-125
Line: 1 ლაიბე, ლიბემ, привязать. ლახვიბ, სი ლახიბ, აჯნემ ლაიბე -- к своей (балалайке); ლა̈იბე გა̈ჩ ლატყს -- к своему поясу; ადბე -- к себе. -- ^
Line: 2 დოშდულ მახე, месяц (время). -- ^
Line: 3 ხოკლინ, ლიკლიე, остаться. მი მიკლია გვეში ლისრულა̈ლდ სემი ნაგზი, мне остается до окончания дела три недели. -- ^
Line: 4 ლისელვათე-ქა; до оживления; ლისლავე, оживить. -- ^
Line: 5 ჰე̄სა, если не. -- ^
Line: 6 ა̈ნსელვი, Fut. -- ^
Line: 7 ხერახ; Fut.; от лире, быть -- ^
Line: 8 ოხგონვეხ უვ-მა?; ლიგნოვი, сделат, устроить, придумать худое что нибудь. მი ოხგონავ, სი ოხგონავ, აჯნემ ოხგონვე. Perf. -- ^
Line: 9 ძღϩდ, очень. ^
Line: 10 ჟϩრ, милость, благодать. -- ^
Line: 11 ბაც обещание; ბაც ხარ -- обещано будет. აჩას ბაც ხოხალ ი ლიჶდი მამა, он обещание знает (обещает) а не дает. ^
Line: 12 ლიყიშ, ლიყი, выводитьб вывести. -- ^
Line: 13 იარდმა, кто. -- ^
Line: 14 ხასთϩმას; ლისთმე, помочь , одолжить, сделать одолжение. ხვასთϩმა, ხასთϩმა, აჯნემ ხასთϩმას. -- ^
Line: 15 ჩვალნა̈ზორელი; ლინზორი. ჩვალნაზორელი ხალხ, собрался народ. ოთფა̈შვდია̈ლა; ლიფშვდიელ хвалить. ^

Page: Fn.125-130
Line: 1 ლებცე, что будет обещано. -- ^
Line: 2 ამჴედ, ლიჴედ. Perf. მი ანჴვდ, სი ანჴდ, აჯა ანჴად. ამჴედხვი, ხი, (ამჴედ = ამჴედელი). -- ^
Line: 3 ჩველგა̈ნელი; ლიგნე. ჩველგანეხვი. -- ^
Line: 4 ოთტულა, Perf.; (оказываются); ლიტული, крикнуть. მი ა̈მტულა. -- ^
Line: 5 მექვრე, гнилой (гл. ლიქვერ, гнить, гноиться; ლიქვრე, гноить). -- ^
Line: 6 მედღბე, совсем гнилой, перегнивший. ლიდღბე -- ლიდღებ. აჯნემ ჩვადღიბ დიარ -- он сгноил хлеб. -- ^
Line: 7 მაჩო, мне делаешь. ^

Page: Fn.130-135
Line: 1 მაგა̈დ, ლიგა̈დ, быть должным; მეგდი, ჯეგდი, ხეგდი. Praes. -- ^
Line: 2 ეჯთიშა̈ნ, ლითში, разложиться, разорваться. Perf. ^
Line: 3 აჩϩნდირანღო -- с давних пор. ^
Line: 4 ხიცვდილა̈ლ, страдаешь; ლიცვდილა̈ლ, страдать. -- ^
Line: 5 ამახვ, враг. -- ^
Line: 6 ლეხიადდ, на (для) радость. ლეხიად ამბავ ამჴად, пришло к нам радостное известие. -- ^
Line: 7 ათცვედილ, пострадал; ლიცვდილი, быть причиною страданий другого. მი ოთცბედილ, სი ათცვედილ, აჯნემ ადცვედლე. -- ^
Line: 8 ა̈ხსა̈ლა̈ვ, оживил; ლისლავე. მი ოხსალა̈ვ, სი ა̈ხსა̈ლა̈ვ, აჯნემ ა̈ნსა̈ლვე. -- ^
Line: 9 ჟახგა̈, вставай; ლიგნე. ოხგა̈, я встал, ახგა̈, აჯა ანϩგა̈ნ. -- ^
Line: 10 ლა̈ხგენ, Imperat.; ლიგნე. ლა̈ხვგენ, სი ლა̈ხგენ, აჯნემ ლაჲგა̈ნე. მი ლა̈ხვგენ სათა̈ლ, я приставил к себе трубу. -- ^
Line: 11 ჩქიმ похож; სი მარემი ჩქიმ მამა ჯაგ -- ты совсем не похож на человека. აჩას ათხე ეზარ ჩქიმ ხაგ -- пополнел. ^

Page: Fn.135-140
Line: 1 ჯაყლა, называли. Imperf. მი ხვაყლას, სი ხაყლას, აჯა ხაყლა ისგოვ -- тебя (вм. ისგვი). -- ^
Line: 2 ხაყუ̂(ვ)ლინდა; ლიყა̈რ, бояться. Imperf.: მი მაყუ̂ლინდა; სი ჯაყულინდა. -- ^
Line: 3 ლოხჟღϩბინ, Imperat. სი ჟღბϩნე, размозжить (сочное бить, чтобы мокро стало). -- ^
Line: 4 ანჴდ, Imperf.; ლიჴედ. Пов. н. -- ^
Line: 5 ჯა̈სმინეხ, сообщають; ლისმინე, слышать. -- ^
Line: 6 ჯაუ̂რ, скорбь, печаль. ^
Line: 7 ა̈ხიშდ, Imperf.: ლიშდე, бросать. ჯაუ̂რ ჟი ახიშდ -- отомти, причини скорбь. -- ^
Line: 8 ლϩცვერ, отомщен; ლიცვრი, мстить. ^

Page: Fn.140-145
Line: 1 ა̈ნჰურნე Perf.; ლიჶნარი, выслушать; ახვჰუნარ, აჯნემ ა̈ნჰურნე. -- ^
Line: 2 ლაპა̈რ, Perf.; ლიპა̈რ, ალა ლაპა̈რ; ლიპერ, лететь. -- ^
Line: 3 მϩფილავი, бродящий; ლიფილავი, бродить. ^
Line: 4 ჩა̈ჩ, отрощение волос по умершем; ჩა̈ჩ ჩუაშიდ, перестал отращивать волоса (сбрил). ^
Line: 5 ჟა̈ნრა̈ქვა̈ნ, оделся; ლირქვე. -- ^
Line: 6 ჟესრეკ, Perf.: აჯნემ ესრეკ; ლირკინე, повесить. ^
Line: 7 მირსგვენ-ხა̈ნ, с правой стороны. -- ^
Line: 8 ხოსგურ, 3 Praes. ლისგვრე, сидеть. ^

Page: Fn.145-150
Line: 1 მი ხაფხჭ, სი ხაფხჭ, აჯნემ ხაფხჭე. Perf. ლიფხჭე, схватить. -- ^
Line: 2 ლოხჟღϩბნე, ударил. -- ^
Line: 3 მა̈გვა̈რ, какой. -- ^
Line: 4 გა̈მ, вкус. ^
Line: 5 მი ონტახ, სი ანტა̈ხ, აჯა ანტა̈ხ; ლიტეხ, вернуться. -- ^
Line: 6 ჟა̈ნნა̈ზორე, собрал (აჯნემ). -- ^
Line: 7 ჶილ, катер. -- ^
Line: 8 ოთლაჯ, ათლაჯ, აჯნემ ათლა̈ჯ, привязал; ლილჯენი, крепко, плотно привязывать. ^

Page: Fn.150-155
Line: 1 შანთ, раскаленная полоса железа. ^
Line: 2 ესდე, положил; ლიდი. -- ^
Line: 3 ათხად, сказал он (აჩას). -- ^
Line: 4 ბერჯა, железный. -- ^
Line: 5 ღა̈ვა̈რ, виновный. -- ^
Line: 6 ხესდ. Conj.; вы есте. -- ^
Line: 7 მი სა̈ხ ლამღო ისგვე ხან თეთრს, мне следует получить от вас деньги. სა̈ხ ლაჯღვენხ, как следует. -- ^
Line: 8 ოთქვიცად, да порежет; ლიქვცე, резать. -- ^
Line: 9 ოხვსიპა, размахнулся; მი ამსიპა, სი აჯსიპა, აჩას ოხსიპა, оказывается размахнулся; ლისპე. -- ^
Line: 10 მექვცაჟინ, по разрезу; მექვცე, порезанное место. -- ^
Line: 11 ოთყვილა, оказывается разделил; ლიყვლე. -- ^
Line: 12 ალქარველი, оказывается потерялся; ლიქრავი, потеряться, пропасть. -- ^
Line: 13 ლელჩე, охраняемое; მინე ლელჩე, что они охраняли; ლილჩე. -- ^
Line: 14 ათსგურა̈ნა̈, оказывается сел; ლისგვრე. -- ^
Line: 15 ა̈ნმარა̈ნხ, приготовились; ლიმარე. ^

Page: Fn.155-160
Line: 1 ნიბა̈შინ, племянин. ^
Line: 2 თო̈მი, тяжесть. თო̈მი მარ, мне тяжело. -- ^
Line: 3 ლა̈ხშა̈დხ; აჯა ლა̈ხშა̈დ, он помог.; ლიშედ. -- ^
Line: 4 ა̈ნმეჴრეხ; აჯნემ ა̈ნმეჴრე; ლიმჴერი, узнать. -- ^
Line: 5 ესჭვენხ; აჯნემ ესჭვენ; ლიჭონი, воротиться. -- ^
Line: 6 ა̈თლაკხ, Perf. მი ოთელკ, სი ათელკ, აჯა ა̈თლაკ; ლილაკ, наткнуться. ათყალვინდა, испугался; ლიყა̈ლ. -- ^
Line: 7 ნაბინჯ, вырытое; ლიბჲუნჯვი, рыть. ^

Page: Fn.160-165
Line: 1 ა̈თპა̈ჟ, რ̄ყრ̌ხ́შქჵრ̄ხ́; ლიპეჟ. Perf. ოთეპჟ, ათეპჟ, აჯა ა̈თპა̈ჟ. -- ^
Line: 2 ა̈თჩო̈დ, вмешался; ლიჭიდ, вмешаться, войти. -- ^
Line: 3 ხამი ჯვეგ, стадо свиней. -- ^
Line: 4 ჟანხვიტ, истребил; ლიხვტე. -- ^
Line: 5 მეხვტანღო, после истребления. -- ^
Line: 6 ლა̈ითა̈ნა̈ნ, Perf.; ლითნე, показаться. -- ^
Line: 7 ათყვფურე вырвал; ლიყფურე, вырывать, ლიყფე, вырывать. -- ^
Line: 8 ლა̈ხბიშდ, у него взял; ლიბიშდ, взять у него, ლიბშე, давать другому. -- ^
Line: 9 ხოყი, Praes. в знач. Fut.; приведет ему. ნოვ ჯაყრა, пусть не будет; ლიყერ, случиться. ^

Page: Fn.165-170
Line: 1 მიჩა ურ, без него. -- ^
Line: 2 ბარჴ, шаг. -- ^
Line: 3 ნომთე უვ ლაიბა̈რჴ, пусть не шагнет; ლიბარჴი. -- ^
Line: 4 ესწვა̈ნე, увидел (აჯნემ). -- ^
Line: 5 ოთცივრე (აჯნემ); ლიცივრე, смотреть прищуривая глаза. -- ^
Line: 6 ხეწა̈დ, Perf. ლიწედ, увидеть. -- ^
Line: 7 ა̈დკაფ, პერფ (აჯა); ლიკაფი, упасть. -- ^
Line: 8 მალატ, любовь; მალატვშ, от любви

Page: Fn.175-180
Line: 1 ბრა̈ნგ, პქყნ̇შფნ́ (რა̈ნგ, ო̄̈მ̇მ̌ პქყნ̇შფნ́). -- ^
Line: 2 ლახა̈შხ, напоили. ბϩგი, крепкый; -- d, крепко. -- ^
Line: 3 ჟანკულთხნეხ, связали (აჯნემ); ლიკულთხანი. -- ^
Line: 4 ლირჰა̈ლ, разсвет. -- ^
Line: 5 ანია̈ცხ, проснулся; ლიეცხ. -- ^
Line: 6 მოღლა̈ტ, изменник. враг; ლიღლატი, грабить. -- ^
Line: 7 ესზϩნთხალე, Perf. ლიზϩნთხალ, вертеться, вырываться, освобаждаться. ლაკულთხან, чем связывают; ლიკულთხანი. -- ^
Line: 8 ჟესჭკორა, Perf., оказывается разорвал; ლიჭკვრე, разорвать. -- ^
Line: 9 ხაწϩდახ, как только оказывается увидели. -- ^
Line: 10 ალიტულიხ, оказывается убежали. ^

Page: Fn.180-185
Line: 1 ხოგ; მიგ, ჯიგ, ხოგ, стоит, находит. -- ^
Line: 2 ჴამშა, сила. აზარე, Praes. ლიზარე, беречь. -- ^
Line: 3 ისგვი ბედ მარ, ამზუმ ჭირ, ты был причиною, что я столко пострадал. -- ^
Line: 4 მიგჭე, Praes. в знач. Fut.; ლიგჭე, задерживать. -- ^
Line: 5 ესვტიხ, Perf. (აჯნემ); ლიტხე, перевести, пересказать. -- ^
Line: 6 ადბϩნგვეხ; ლიბϩნგავი, опянить; მი ოთბϩნგა̈ვ, ათბϩნგა̈ვ, აჯნემ ადბϩნგვე. ^

Page: Fn.185-190
Line: 1 ესჯრინჯალე; ლიჯრინჯა̈ლ, высвобождаться. ახშϩდხ, Perf.; ლიშიდ, бросаться. -- ^
Line: 2 ტვილდახ; Imperf.; ლიტული, кричать. -- ^
Line: 3 აშდხა̈რხ (აჯნემ); ლიშდხარი, прокопать канавку. ^

Page: Fn.190-195
Line: 1 საჩინელ, огромный. -- ^
Line: 2 გურნა, круглый камень. ^
Line: 3 ოთთილ (აჯნემ), ლითლე, давить. -- ^
Line: 4 მϩსდილნე, тот, кто носит (подает) обед работающим; ლისდილნე, подать обед; სადილ, обед. -- ^
Line: 5 ესვგა̈ნეხ, приставили; ლიგნე. -- ^
Line: 6 ლა̈მშა̈დალთე. ლიმშა̈და̈ლ, помогать. -- ^
Line: 7 სგვებნავ, прежде, вперед. -- ^
Line: 8 ლა̈ხშა̈დხ, Perf.; ლიშედ, помогать. -- ^
Line: 9 ა̈ნმარა̈ნ, приготовился. ^

Page: Fn.195-200
Line: 1 მϩრამ, покажу. -- ^
Line: 2 ჯაჩა; ლიჩონე, радоваться. ათყალვინდა, испугался. -- ^
Line: 3 ლაღუთაშვ, как будто. -- ^
Line: 4 ხვა̈წდა̈ნ, ფნ́ქნ́უ̄ღქმ̇შრ̄ხ́ ღნ̇მ̌ქჵ; Imperf. -- ^
Line: 5 ისგახინ ანჴად, подошел внутрь (но не совсем). ^

Page: Fn.200-205
Line: 1 ნიჩვ, лицо. ^
Line: 2 ხოსგიდედ, Praes. Conj.; ლისგდი, видеть. -- ^
Line: 3 ჰადურდ, совсем. -- ^
Line: 4 მუყვმა̈ ძირთეისგა, -- к основанию башни. -- ^
Line: 5 ლა̈იკიდ, Perf.; ლიკედ, вынуть. -- ^
Line: 6 ათბიშე; ლიბშე, передать; Opt. пусть передадут. -- ^
Line: 7 ა̈დჭოდა̈ნნვე(უ̂ე), Perf.; ლიჭდანნვე, читать. -- ^
Line: 8 ათჩონ Perf.; ლიჩონე, обрадоваться. -- ^
Line: 9 ეში все таки. -- ^
Line: 10 მა̈ ხოჩა? что лучшее сделать? -- ხა̈წდა, Perf.; оказивается увидел. -- ^
Line: 11 ა̈დრϩჰა̈ნ, Perf.; ლიჰრე, разсветать. -- ^
Line: 12 ახჭვად; ლიჭვად, дружно и скоро работать. ^

Page: Fn.205-210
Line: 1 ლესგ, ребро, бок; в сторону. -- ^
Line: 2 ლაგვრა̈ნე, чтобы скатить. -- ^
Line: 3 ქა ათქა̈დ, через промахнулся, перебросил; ლიქდენი. -- ^
Line: 4 ხϩლ, звук (от удара). -- ^
Line: 5 ათღანდა, раздался; Perf.; ლიღნე. -- ^
Line: 6 ანტϩხ, вывел; Perf. ლიტხე. -- ^
Line: 7 ოთჭვენხ, вернулись; ლიჭონი. -- ^
Line: 8 ყვა̈ბდ, вместе. -- ^
Line: 9 ადყურდახ, легли; Perf. -- ^
Line: 10 აფუშვდხ, отпустили; ლიფშვდე. ^

Page: Fn.210-215
Line: 1 ლϩრჰანღო, после разсвета. -- ^
Line: 2 ლაისგიდახ, увидели. -- ^
Line: 3 ღართ, бурка. -- ^
Line: 4 ახჭემახ, гнались; ლიჭემ. -- ^
Line: 5 ლაიცხვიპ, выхватил; ლიცხპე. -- ^
Line: 6 კინჩხ, шея. -- ^
Line: 7 ოთშϩდϩრე, отрубил; ლიშდე, бросить. უსმართლად, без решения суда. -- ^
Line: 8 ღური, иду. ^

Page: Fn.215-220
Line: 1 ხვა̈ფუშდე, брошу. -- ^
Line: 2 ეჩე, там. -- ^
Line: 3 მომა̈რგ, быть действующим; ლიმა̈რგ, удачно действовать. -- ^
Line: 4 მუხტე, истребляющий. -- ^
Line: 5 ხაიხა, оказывается попал. -- ^
Line: 6 მეხ, удар молнии. -- ^
Line: 7 ვისგვ, яблоко. -- ^
Line: 8 ლიცვა̈ლ, ссориться; ლიცვა̈ლიდ, небольшая ссора. -- ^
Line: 9 ტა̈რ, через. из. -- ^
Line: 10 სამϩრთა̈ლ, решение (во имя правды). -- ^
Line: 11 ლიხჰე, догнать; უვ ლახჰენა, пусть долетит до него. ^

Page: Fn.220-225
Line: 1 ლახედა̈ლ, радостный пир. -- ^
Line: 2 ჩვა̈დგეზლა̈ნხ; ლიგზელი, расплодиться; родилось много детей. -- ^
Line: 3 ჩვა̈დმეჩა̈ნ, состарелся; ლიმჩე. -- ^
Line: 4 ახფას, сделался; ლიფას. -- ^
Line: 5 მებϩრგჲელ, ты борешься со мною. ^

Page: Fn.225-230
Line: 1 ჩვა̈ნდე, повалил (აჯნემ); ჩულიდი, ჩვამდესგი, Fut. ლა̈ჯჭემნი, пойду с тобой. -- ^
Line: 2 აჯმახე. обновило тебя. ^

Page: Fn.230-235
Line: 1 ლა̈ხშომდა, Perf.позвал. ლიშვემ, отдохнуть. მი ხვიშვემ, я отдыхаю; მი ხვეშმი, я зову; ათხე ლიშვემ ხაკუ, тепер нужно отдохнуть, ათხე ქალიშვემ ხაკუ აჩას. теперь нужно позвать его. -- ^
Line: 2 გვარ, фамилия, род. უთხმულ, вниз головою. ^

Page: Fn.125r
Line: 1 Уохар служит вместо ведра: боченок из цельнаго дерева с двумя ободками, соединенными деревянной ручкой. ^
Line: 2 Каменная (шиферная) плита, на которой пекут хлеб. ^

Page: Fn.130r
Line: 1 ჴა̈ლ, веревка около сажени, по длине раскрытых рук и груда. ^

Сказка записана была для покойнаго Услара. Она прочитана и разобрана при участий Ив. Нижарадзе. Значение слов приведено в примечаниях; некотория пропущены: их значение см. в Словаре, помещенном в Х вып. Сборника. Ред.

Добавлено (2008-04-11, 8:27 Pm)
---------------------------------------------
I. დიდებას ლამარია უშგვლაში.

Line: 1 დიდება ლამრია უშგვლაშის! Слава Ушкульской Божией Матери!

Line: 2 ყერ უვ ლაგვშადა მიჩაშუ! Да поможет милость Ея!

Line: 3 ლიმზირ ჯაგადი ძღϩდაში; Дольжны Тебе большое жертвоприношение;

Line: 4 ძღუდილ ჯაცხეპი ვოქვრეში, Ограда у Тебя золотая,

Line: 5 ისგაშხან ისგვი გვიდამი Внутри Твой алтарь

Line: 6 ვოქვრე ვარჩხილინ გოშია, Золотом и серебром наполнен,

Line: 7 ქამეშხან ისგვი ძღუდარე Снаружи твой ограды

Line: 8 ვოქვრე სამკალინ გოშია; Золотым вещами наполнены;

Line: 9 ლალგანა ისგვი ჴანარე Пожертвованные Тебе быки

Line: 10 უღვა ზაგარის ჯიგϩდა; На перевале Угва стоят;

Line: 11 სავია ანქუთან ლაშგარი, Подвинулось осетинское войско,

Line: 12 მაგ ამჩედლი მარე ისგვი; Все отправились Твои люди;

Line: 13 ვოსაბრელა ხვიჯელანა, О несчастный Xвиджелани,

Line: 14 თემი ისგა გარ უვ ხიროლედ, Надежная фамилия ты одна,

Line: 15 ქრისდე ზაგარიდ ონჴვედი, Пришли до перевала Кристе,

Line: 16 სადილობა ზაგარ მადა; Обед наш был здесь;

Line: 17 ცენა ხო ლექვა ონღური, Идем через Цену,

Line: 18 ცენა ჰავდარინ გოშია; В Цене сильный дождь;

Line: 19 ფარარ ჰოკერიდ ონჴვედი, Пришли до конца Парари,

Line: 20 ლიმადალე ფარარე მადა; Завтрак наш был в Парари;

Line: 21 ფარარი თხუმად ონჴვედი, Пришли до вершины Парари,

Line: 22 ნა გოლაის ლოხვაშϩდად, Мы бросились покатому месту,

Line: 23 ხამაო ენგი ლუზვერი; Как собрание лучших молодцов;

Line: 24 ზასხვა ხო ისგვა ონღური, Идем через Зесхву,

Line: 25 სადილობა ზასხვას მადა; Обед был в Зесхве;

Line: 26 თაივსარშერუღვ ლახვბასუღვი Тайсавшери братья

Line: 27 ხატილ გვიკუშიხ მიჩაში: Нарушили клятву перед Богом:

Line: 28 ყერ უვ ხაჴციხ მიჩაშუ! Да прогневится милость Его на них!

Line: 29 ვოსაბრელა მახრობელა, О несчастный Махробела,

Line: 30 ჰაყბა მϩში უვ ჯეროლე, Щека у тебя распухла,

Line: 31 ნაყერუღვი ალიბეგიშ; От удара Алибега!

Page: 4 Line: 32 ნინას ლიმაჩ უვ ჯეროლე, Да состарится Нина,

Line: 33 ჩუ ჭურ სიგარ იავ ხაჩედა, Один ты удрал от осетин,

Line: 34 ნინაულა ხვას ხიგვენი; Нинаула много плачет;

Line: 35 მაჟϩრ ჯადა ბოფშარეში, Жалеешь ты детей,

Line: 36 მაკახს ჯაყლეხ ლიტეხიში; Полезен будешь для возвращения;

Line: 37 მაჩპარე თხუმად ონჴვედი, Пришли до вершины Мачхпари,

Line: 38 ლიმადალი ეჩე მადა, Завтрак был там,

Line: 39 რიგს ხაცუდა ტაპი ჰავეჯ, На некоторих была броня,

Line: 40 რიგს ხაცუდა ნაბდი ქაფარ, Некоторые вошли войлочныя ноши,

Line: 41 რიგს ხაცუდა მუგვლი ბიკარ, Некоторые несли пни лучины,

Line: 42 რიგს ხაცუდა წერქვა ქაფარ; Некоторые несли ноши травы;

Line: 43 შდვილვა ხო ჩუბენ ესღური: Иду ниже Шдвилвы:

Line: 44 სალხინ ხო მინეშ იროლე; У них там веселие;

Line: 45 მალყარ ღო ისგო ონღური: Иду по Малкари:

Line: 46 მალყარ ლუზვერ უვ იროლე, Малкарцы в сборе,

Line: 47 ვო საბრელა ბაპარ ნიშგვე, О не несчастные наши священники,

Line: 48 ქϩრჯინს ჯამინეხ სავიაში, Накормили вас осетинским хлебом,

Line: 49 ყვიჟან ტაბილან მϩქაფი, Вместо печени и лепешек,

Line: 50 ჯალამაზიხ, ჯაწაბურეხ, Побрили вас, украсили,

Line: 51 ჩუ ჯაესგიხ ქაშაგითე; Взяли вас в Кашаги;

Line: 52 სამაღეთა ფანასუღვი, Около полутора суток,

Line: 53 ჟივ ჯაჭშხეხ გიმასუღვი: Приковали к земле:

Line: 54 დეცსერ ლასგიდ, დემთე ჯერიხ. Кроме неба, нечего не видели.

Добавлено (2008-04-11, 8:27 Pm)
---------------------------------------------
დიდება თარϩნგზელის.

Line: 1 დიდება თარინგზელის! Слава Архангелу!

Line: 2 ყერ უვ ლაჯშედა მიჩაშუ: Да поможет милость Его:

Line: 3 ისგან დიდაბინ გოშია; Внутри славою наполнен;

Line: 4 თხუმუშ თარინგზელ უვ ლაჯშედა! Да поможет сам Архангел!

Line: 5 ისგაშხან ისგვი გვიდამი Внутри Твой алтар

Line: 6 ოქვრე სამკალინ გოშია; Золотыми вещами наполнен;

Line: 7 ქაბეშხან ისგვი ძღუდარე Спаружи Твой ограды

Page: 6 Line: 8 თასი ვარჩხილინ გოშია: Чашками и серебром наполнены;

Line: 9 სუფილ მეტყვაფი ჯეროლე Площадь взрыта у Тебя

Line: 10 ნაბღვილიალე ჴანარეში, От бодания быков,

Line: 11 ჴანარეში უშხვარეში; Быков, которые не были запряжены;

Line: 12 გირგოლდა ისგვი გიცრარე Бараны Твой с завитыми рогами

Line: 13 ზაგნი ზაგარნ იკვეჩხიალეხ; С перевала на перевал скачут;

Line: 14 მურყვამა ისგვი მურყვამა, Башня Твоя башня,

Line: 15 ხუნვას ჯიყურდა ლაჩვარე, У фундамента лежат олени,

Line: 16 შდულვას ჯაცხეპი შაურდენ, В амбразуре находится сокол,

Line: 17 ისლამ ოთკვარახ ბერიანთე, Ислама прогнали к Бериану,

Line: 18 დიდაუშა ლუქდუსუღვი; Гордецам Дидаушери;

Line: 19 ვოშდხვა ზაილდ ბერიანს ხერი, Четыре года у Бериана был,

Line: 20 ისლამ ამტეხლი ბერიანხან, Ислам вернулся от Бериана,

Line: 21 ძიძას მიჩა ყორს ლახგენა, Пришел к дверям своей кормилицы,

Line: 22 ვოი, ლϩკჩევ ლი მიშგვი ლირდე! Ох, счастлива моя судьба!

Line: 23 ისლამ ამტეხლი ბერიანხან, Ислам вернулся от Бериана,

Line: 24 თაშ ლაჯაბის კას ხოწბϩდა; Сыр висел для варения на очаге;

Line: 25 ვოხვიშდ ფხულე ისლამს ხადა, Пять пальцев Ислам имел,

Line: 26 მეხვიშდა ფხულა მϩსკად ხასდან, На пятый палец кольцо было надето,

Line: 27 ეჯნოშ კასრიშ ჯარილს ჩუ ადრიგვი! Етим войского Царя удовлетворит!

Line: 28 ლეჟაშუღვი ჩეგიანარე Верхние Чегиановы

Line: 29 რაშ ბედაურინ გოშია, Меринами и лучшими лошадьми полны,

Line: 30 ლაქვაშუღვი ჩეგიანარე, Нижние Чегиановы,

Line: 31 ლϩშკად ისგვი თოფარე Окованыя ваши ружья

Line: 32 ეცრარს ხუღვოხ ლატყურფუნად; Ецерцы имели для стрельбы;

Line: 33 ვოქვრეში ისგვი თასარე Золотия Твои чашки

Line: 34 ლახვას ხუღოხ ლაქϩრჩანად. На пастбище имеют вместо мисок.

Добавлено (2008-04-11, 8:29 Pm)
---------------------------------------------
III. ბარბალ დოლაში.

Line: 1 დიდება ბარბალ დოლაშის! Слава святой Варвары Дольской!

Line: 2 ლიმზირ ჯაგადი ძღϩდაში! Мы должны Тебе большое жертвоприношение!

Line: 3 გეგულდაშს ჟიბენ ონსგვეჯი; Иду выше Гегулдаши;

Page: 8 Line: 4 ბარბალ ისგვა ჴამშაშუღვი Варвара с силою своего

Line: 5 ჴევს ლეჟა ხვატარასე, Через всюСванетию пошла,

Line: 6 ხვითϩში ენგი ლუზორის; Выбрала лучших людей;

Line: 7 სიმაქარეს ხველგაცალე, С девицами шучу,

Line: 8 ბარბალ ისგვა ჴამშაშუღვი Варвара с силою своею

Line: 9 ჯიფერის ისგვა ონღური; Идеш по Джифери;

Line: 10 ქუნილდ ლამჴანდა სარჯაში, Услышал хороший запах,

Line: 11 ლამრია ხარჯის ხაშდაბა, Богородица к приему ея готовилась,

Line: 12 ლაქვა ლამზაზა მაცებაში; Богородица ее встрeтила в Мацвбаши;

Line: 13 ბარბალ ისგვა ჴამშაშუღვი, Варвара с силою своею,

Line: 14 ჴანარს ლამრია ხეფანცუნალე; С быками Богородица возится;

Line: 15 ისგან ტაბϩლაში მϩნაყა, Внутри находятся лепешки печеныяб

Line: 16 ისგა ხაბიშა გვიდამიშა Отдали их в алтарь

Line: 17 ლუვერ მიჩა ღდელარშუვი, Бородатым своим священникам.

Добавлено (2008-04-11, 8:29 Pm)
---------------------------------------------
IV. ნამყსურ.

Line: 1 ვო საბრელა ნამყსურ ჯაჭვლან! О несчастный Намксур Джачвлиан!

Line: 2 ესრან ჩუბენ ჯიდარანეხ Оказивается внизу поджидают тебя

Line: 3 აი ბუშარუ ეცერარე; Эти незаконнорождннные ецерцы;

Line: 4 ქა ჯაშϩდახ ეჩხან აშხან, Напали со всех сторон,

Line: 5 ჰავჯარ კაჩუშ ჯაძგუბურეხ, Доспехи стоя оборвали,

Line: 6 შიარ ღვეშგმავ ლაჯლაჯϩრეხ, Руки назад завязали,

Line: 7 ზისხ ლაჯტიბვნეხ უნბილ-უნბილდ, Заставили плевать кровь по неволе,

Line: 8 ლაჯბინახ ლიზი-ლიჩედი, Начали итти û хаживать,

Line: 9 ჩუ ეჯსგურეხ ფუსნა ოთარშერ; Посадили у господина Дадищкелиани;

Line: 10 ფუსნა ოთარ გუნ ჯისგϩდი; Господин Отар сильно смотрит;

Line: 11 "ფუსნა ოთარ, იმ მისგϩდი?" "Господин Отар, что ты смотришь?"

Line: 12 მი ხვირა ნამსყურ ჯაჭვლან, Я есмь Намскур Джачвлани,

Line: 13 უსგვა ღეთაშ მარე ისგვი Около шести людей твоих

Line: 14 მაგა ჩუბენ მიდაგარა, Всех внизу я убил,

Line: 15 იშგვიდ ღეთაშ მარე ისგვი, Около семи людей твоих,

Line: 16 მაგა ჩუქვან მიქარავა, Всех вниз я сослал,

Page: 10 Line: 17 თხვიმი ლუწვერილ მამაგϩნა; Я думаю, что я отомстил;

Line: 18 ხადა ჯადეს მუფდი მიშგვი? Кто хочет продать меня,

Line: 19 ნამსურ სგოჯი მუფდი მიშგვი, Намсур изволит быть продавцом,

Line: 20 დედეს ისგვა ხახიენი; Твоей матери скажешь;

Line: 21 მი ხვი ნამსყურ ჯაჭვლანა! Я û Намскур Джачвлан!

Line: 22 თხვიმ ლუწვერილ მამგϩნა; Я думаю, что я отомстил;

Line: 23 ისგლეთისა ონასუვი Около полуночи

Line: 24 შიარ ღვეშგმავ ლოხლაჯϩრეხ, Руки назад завязали,

Line: 25 ხობინახ ლიზი, ლიჩედი, Начали итти, хаживать,

Line: 26 იმვალე ტუბიდ ამჴედლიხ, В какое-то ущелье пришли,

Line: 27 ვოხერ ტვიბი დავარ ჴეცარენ გოშია; Проклятое ущелье дивами и зверями полно;

Line: 28 ა, ბუშარუ ეცერარე! Ах, незаконнорожденные ецерцы!

Line: 29 ერვი სემი ქა მისკვინა, Два, три прыжка я сделал,

Line: 30 ჟაგიშ ქვინი ნოს ლაჯჴანა; Чтоби не слышали запаха пороха;

Line: 31 ხადა ხესე დედე გეზალ, Который есть матери сын,

Line: 32 ამლეთ ბაზი ღოშგინ ლამღვეჭიდ: В эту ночь за мною погонится:

Line: 33 გვიბინა ლიზი, ლიჩედი, начали итти, хаживать,

Line: 34 ვოთარისა თხუმრაშდ ოღვერ: до изголовия Отара пришел:

Line: 35 ფუსნა ოთარ, ჟი მოშ ანსგვეჯდ; Господин Отар, извол встать;

Line: 36 ათხე აჯჴად ტყვემიშ ნაფას, Теперь привели дорогого человека,

Line: 37 ოთარს გუჟი გუნ ხაჩონდა, Отару это очень приятно стало,

Line: 38 ოთარს დაშნილ თხუმრაშ ხორაკდა, У Отара сабля у головы висела,

Line: 39 ნამყსურ ამჴედლი ჯაჭვლანა. Намксур пришел Джачвлиани,

Line: 40 ოთარს დაშნილ ჟი ლოხკიდ, Он саблю Отара взял,

Line: 41 ოთარს კინჩხილ ქახოკვარე, У Отара он шею отрубил,

Line: 42 დაშნილ მიჩა ბარჯას ესრეკ, Саблю свою на плечо повесил,

Line: 43 ხობინა ლიზი, ლიჩედი; Начал итти, хаживать;

Line: 44 ბეჩვის ანღϩრი ნესგა ლეჟა, Через Бечо идет посередине,

Line: 45 მი ბეჩვიარნ მად მაყლუნი, Я Бечойцев не боюсь,

Line: 46 ლატლო ხო ჟიბენ ამჴედვხვი; Прышел выше Латали;

Line: 47 მი ლატლარენ მად მაყლუნი, Я латальцев не боюсь,

Line: 48 მეკვშდა მინე ოსრიარნ; Их короткия черкески;

Line: 49 ქა ლოხჩϩდა ნესგალეჟა, Я пришел посредине,

Page: 12 Line: 50 ლატლის სვიმრა ლϩზვერ ირა (სვიმრა-ხვაი), Латальцев много здесь собрано,

Line: 51 მუგვდა ნამყსურ ჯაჭვლან ანღრი, Как будто Намксур Джачвлиани идет,

Line: 52 ლატლი ფადასგ გვამიდ ახჭიმ; Латальская тревога за ним сильно гонится;

Line: 53 ო, ხიად ნამყსურ ჯაჭვლანა, Ох молодец Намксур Джачвлиани,

Line: 54 მუგვდავი აფხნეგარ მაყანან; Как будто товарищи были;

Line: 55 აუ, ჰა-ჰა, მახე ღვაჟარე! Ау, ау, молодые люди!

Line: 56 ლატლი ფადასგ გვამიდ ოგვჭიმ, Латальская тревога сильно гонится,

Line: 57 ო! ხიადულ კუთხვა მიშგვი! Ох! молодец ружье мое!

Line: 58 სამϩრთალი მიმაზϩრა, Помолился за справедливость,

Line: 59 კუთხვას მიშგვა გϩრმϩნ ათხად: Мое ружье издало громкий звук:

Line: 60 ფადასგი მუჟეღვდ ბარჯად მიყრა, Предводителя тревоги в плечо попал,

Line: 61 ფადასგის ღვეშგმავ ოთჭონა, Тревога назад вернулась,

Line: 62 ო, ხიად ნამყსურ ჯაჭვლანა! О, молодец Намксур Джачвлани!

Line: 63 ჴევს ლაფაშვდ ნამყსურ ჯაჭვლანა! Прославленный в Сванетия Намксур Джачвлани,

Line: 64 ლატლი ლეჟან მინდვერ ოღვერ; Пришел выше Латали в поле;

Line: 65 მϩრზა ლამხვიდ ასაილშა, Меня встретил Мурза Асаилша,

Line: 66 მϩრზა დაშნოშ ჯეღვჭინალე; Мурза с саблей гонится;

Line: 67 ჰე ხიროლე დედეშ გეზალ, Если будешь матери сын,

Line: 68 ისგახი ღენ მოშ ანტახ: Поближе приходи:

Line: 69 ხარეყ დაშნა ბარჯას ხაჴϩდი; Махнул саблею и в плечо ударил;

Line: 70 დედეს ისგვა ხონბავ, Матери твоей расскажи,

Line: 71 მაგვარ მϩხიერ ათჩადა! Какой веселый я тебя пустил!

Line: 72 აჩუნღო მიჩა მუს უვ ხონბავას, Потом твоему отцу расскажи,

Line: 73 ერე ლადი მიჩ ხაღვჭინალა, Что сегодня за ним гнался,

Line: 74 ხობინა ლიზი, ლიჩედი, Начал итти, хаживать,

Line: 75 ლენჯარ ხო ლეჟა ამჴედელი; Через Ленджери он пришел;

Line: 76 ლენჯარ სოფელ ლუზვერ ირი, Ленджерци все собраны,

Line: 77 ნამყსურ ანღრი ჯაჭვლანა, Намксур идет Джачвлани,

Line: 78 ფადასგილ ლუზვერილ იროლე, Тревога находится наготове,

Line: 79 მუგვდა ნამყსურ ჯაჭვლან ანღრი, Как будто Намксур Джачвлан идет,

Line: 80 მი ლენჯარარნ მად მაყლუნი: Я Ленджерцев не боюсь:

Line: 81 ჯვედი მინე წირღვარნ; Длинныя их голени;

Line: 82 მესტიად ლეჟა ამჴედელხვი, До Местии я пришел,

Page: 14 Line: 83 მესტია სეტს ლუზვერ ლი, Местийци в сети собраны,

Line: 84 მუგვდა ნამსრუყვ გვიშგვე ანღრი; Как будто наш Намксур идет;

Line: 85 ხეცხრილალეხ მესტიალარ: Присматриваются местийцы:

Line: 86 ისგა ამჴედლიხ მესტიათესგა; Пришел он в Местию;

Line: 87 აი, ლϩკჩევ ლი გვიშგვე ლირდე, Счастлива тепер наша жизнь,

Line: 88 მუგვდა ნამსრუყვ გვიშგვე ამჴედლი; Как будто наш Намксур пришел;

Line: 89 თვეთნე ჴანილ ჩუ ლოძიჰახ, Белаго быа зарезали,

Line: 90 მეზრა კეცილ ჟი ხოკიდახ, Большой кувшин нацали,

Line: 91 ეზერ მარე მაგ ოხჴიდახ, Родственников и знакомих всех пригласили,

Line: 92 ხინ ი ლახიადალ ხოჩვემინახ, Пир и веселие устроили,

Line: 93 იმვა ნამყსურ შვიდებდ აგვტახ. Что Намксур живым и здоровым вернулся.

Добавлено (2008-04-11, 8:30 Pm)
---------------------------------------------
ჭყინტϩლდ.

Line: 1 ვო საბრელა, სი ჭყინტϩლდა! О, несчастный ты Чкинтула!

Line: 2 კადა ფოყას უვ ჯიჩხϩნა: Топор заткнуть за бедро:

Line: 3 ჰერიავ ათხარახ ქაჯარეს! Да будут прокляты диаволы!

Line: 4 "სი ჭყინტϩლდა, კადოლ მა ჯარ?" "Ты Чкинтулда, топор на что?"

Line: 5 -- კადოლ მერა, კვადლიშ ლაკჩა; -- Топор хочу, чтобы хворост срезать;

Line: 6 "სი ჭყინტϩლდა, კვადალ მა ჯარ?" "Ты Чкинтулда, хворост на что?"

Line: 7 -- ხეხვიშ ი მიშგვი ლალყურა! -- Чтоб сделать лежанку для себя и жены!

Line: 8 "სი ჭყინტϩლდა, ხეხვ ჯირი მა?" "Ты Чкинтулда, у тебя жена есть?"

Line: 9 -- იაღო ხეხვურ მა მეკვდენი! -- А без жены что мне нужно!

Line: 10 "სი ჭყინტϩლდა, ხეხვ ღანავ ჯარ?" "Ты Чкинтулда, твоя жена беремена?"

Line: 11 -- იაღო ქურად მა მეროლე! -- А иначе на мне ее!

Line: 12 "სი ჭყინტϩლდა, ხეხვ ჩუ აჯღვაჟა?" "Ты Чкинтулда, жена твоя разрешилась?"

Line: 13 -- იაღო უღვჟად იმჟი ირი! -- А то иначе как могло бить!

Line: 14 "სი ჭყინტϩლდა, ჭყინტϩლდ ჯირი?" "Ты Чкинтулда у тебя сын?"

Line: 15 -- იაღო დინოლ მა მეროლე! -- А то дочь на что мне!

Line: 16 "სი ჭყინტϩლდა, დინოლ ახთანან?" "ты Чкинтулда, у тебя дочь?"

Line: 17 -- იაღო ჭყინტϩლდ გარ მა ხეროლე! -- А то только сын на что мне!

Line: 18 "სი ჭყინტϩლდა, ჭყინტ ჩუ ათდაგან?" "Ты Чкинтулда, сын твой умер?"

Page: 16 Line: 19 -- იაღო იარვ იმჟი ანϩრდინა! -- А то двух как мог (я) воспитивать!

Line: 20 "სი ჭყინტϩლდა დინოლ ჩვათდაგან?" "Ты Чкинтулда, дочь (твоя) умерла?"

Line: 21 -- იაღო ჯუმლურ მა ხეკვდენი! -- А то ей без брата что нужно!

Line: 22 "აჯაღ ხეხვ ი ჩუ ათდაგრა?" "Еще и жена умерла?"

Line: 23 -- იაღო გეზლურ მა ხეკვდენი! -- А то ей без детей что нужно!

Line: 24 "სი ჭყინტϩლდა, ლაშდხვალს ხაჩო იმ?" "Ты Чкинтулда, похороны устроишь?"

Line: 25 -- მეგრა წიქერ გიშერს ოძჰინე! -- крупных красных и черных быков зарежу!

Line: 26 "აჯა კოწოლ წითელ გიშერ!" "Этого не много будет!"

Line: 27 -- კოწოლ მადე, განგალ სური: -- Не мало, а много очень:

Line: 28 ტუფულ ლაჴვამს ნალშგუნ ხადა! Шкура может покрыть церков!

Line: 29 "აჯა კოტოლ ლაქვამ ლϩმარ". "Эта церков была маленькая"

Line: 30 -- კოტოლ მადე სური განგალ, -- Не маленькая, а большая очень,

Line: 31 ლეთ-ლადეღ წივერ დემ ლϩმცხიპვინ! Ночю и днем бобр не мог (ея) обойти!

Line: 32 "აჯა კოტოლ წივერ ლϩმარ!" "Это был маленнький бобр!"

Line: 33 -- კოტოლ მადე სური განგალ: -- Не маленький, а большой очень:

Line: 34 ღუმირე ლუმსკვინინ აშხვ ნასკვინჟი! Мог перескочить через ель за раз!

Line: 35 "აჯა ჩაჩია ღუმირ ლϩმარ!" "Это была низкая ель!"

Line: 36 -- ჩაჩია მადე, ძუღვას ჭვეკდ ხაჰოლნა! -- Не низкая, через море хватало!

Line: 37 "აჯა კოტოლ ტომბილდ ლϩმარ!" "Это небольшая лужа была!"

Line: 38 -- კოტოლ მადე, ქვეყანა გირკიტდ ხაცხიპ; -- Не маленькая, весь свет окружала;

Line: 39 მϩჟილ ლაწადდ დემ ხეროლე! Солнца не хватало ее осветить!

Line: 40 "აჯა ესერ კოტოლ მϩჟაშია ლი!" "Это небольшое солнце было!"

Line: 41 -- კოტოლ ესერ მადე, ი განგალ სური: -- Не маленькое, большое очень:

Line: 42 ქვეყანას ლაწადდ ხეროლე! Вес свет (оно) освещает!

Line: 43 ჰერიავ ათხარა ალ ჭყინტϩლდას! Будь проклят Этот Чкинтулда!

Line: 44 ალ ჭყინტϩლდას დეშმა ოლგონვედ: С ним мы ничего не могли сделать:

Line: 45 ბაზი ესერ ჩუვ აჩად მინე, ჩუქვან მეზგათე; Сегодня пойдомте к жителю, который близко;

Line: 46 ჰერიავ ათხარახ მინ ქაჯარეს! Будте прокляты вы, диаволы!

Line: 47 მინს ხოხალხ ეჯა ი ჩუ ხოხალ, Что они знают и то знает он,

Line: 48 ეშხვი ნუკულდ ესერ ი ქა ხოსარ! А одна хитрость у него лишнаяя!

Line: 49 ჩუვ აჩადხ მინე, ჩუქვან მეზგათეისგა, пойдемте к жителю, который ниже,

Line: 50 ბაზი ხოჩა ვახშამ უვ ხეროლეხ! Сегодня хороший ужин будеть!

Page: 18 Line: 51 ალ ჭკინტϩლდად ჟი ლოხვსიმნე ჟი ლოჰვხურნე Чкинтудда все это выслушал

Line: 52 ი ქა ლოხჩაშ მეზგათეისგა: И раньше их пошол к жителю:

Line: 53 ხოჩამ მეზგა ჴა̈ნილდ ხორი, У хорошаго жителя бык есть,

Line: 54 ბაზი ვახშამ აჯა მერი! Сегодня на ужин будет это (он)!

Line: 55 ალ ჭყინტϩლდად ჟი ლოხვსიმნე ჟი ლოხვჰურნე. Все это выслушал Чкинтулда.

Line: 56 ქაჯ ჰაშმას ღალევ ახცხულა! Да сгорят у диавола и чорта крылья!

Line: 57 სგობინ ხაჩაშა ქაჯარეს. Пошол он впереди диаволов.

Line: 58 "ბაბა შვიდებდ უვ ემხვიანა!" "Да здравствует папа (отец)!"

Line: 59 -- სიავ ლამჴადა შვიდებით! -- Да будет добрым твой приход!

Line: 60 "ბაბა ჴანილდს მი ლაჯთუნი ლადი!" "Папы быка я напою сегодня!"

Line: 61 -- ლამზϩრ მიჩა სივ ლაჯშედა! -- Да поможет тебе Создатель его!

Line: 62 ჩუვ ლაიე სგიმათეჟი. Он его взял на железную воду.

Line: 63 ჰერიავ ათხარახ ქაჯარეს! Да будуть прокляты диаволы!

Line: 64 ალ ჭყინტϩლდად ჴან ჟი ანთუნე; Этот Чкинтулда быка напоил;

Line: 65 ჩუ ხაჩედახ ნესგალექვა ქაჯარ; Пошли посредине диаволы;

Line: 66 ვოდემ ჩიქა ჴანეს ჩუ აცდუვიხ, Пока быка они убивали,

Line: 67 აჩქად ჭყინტϩლდად ჟი ლახჭონნე. Чкинтулда быка повернул (похитил).

Line: 68 ჰერიავ ათხარა ჭყინტϩლდას! Да будет проклять Чкинтулда!

Line: 69 ალ ჭყინტϩლდას დეშმა ოლგონვედ. Мы с ним ничего не могли сделать.

Line: 70 "ჰერიაი სგა უვ აჯარახ! "Прокляты вы будьте!

Line: 71 სგა ჯიხალხ ეჯა მი ი ჩუ მიხალ: Что вы знаете и я знаю:

Line: 72 ეშხვი ნუკულდ ქა ი მისარ!" Одна хитрость лишняя!"

Line: 73 ათხე ოდრი ალ სოფელთეისგა; Теперь пойдет (он) в это селение;

Line: 74 ამეჩუ ხოჩამ სოფელისგა Здесь в в хорошем селении

Line: 75 ხოჩა მეზგე ლი; Xороший житель живет;

Line: 76 ნათვრილ ბოფშარ ხორი; Нежных детей имеет:

Line: 77 -- ბაზი ვახშამ ეჯა გვერი! -- (На) сегодняшний ужин они будут!

Line: 78 ალა ჭყინტϩლდ ჟი ლაისიმნე Это Чкинтулда выслушал

Line: 79 სგობინ ოთჩაშ. И раньше их пошол.

Line: 80 "ბაბა, ჯავ ესხვიანა შვიდებდ! "Папа, здравствуй!

Line: 81 ბაბა, ბაზი ხოჩამ მიჩა ბოშარს Папа сегодня твоим детям

Line: 82 ფურშუკს ჯა ოხჩო!" Кашу я сделаю!"

Line: 83 ჯავ ხორი სერ შვიდებდ, Очень-де ему благодарен (за то),

Page: 20 Line: 84 ალ ჭყინტϩლდად ჟი ლოხჩვემნე. (Что) этот Чкинтулда приготовил.

Line: 85 ჰერიავ ათხარა ქაჯარეს! Да будут прокляты диаволы!

Line: 86 ჩუ ლახჩϩდახ ნესგალაქვა ქაქას. Они вмешалис в кашу.

Line: 87 -- ბაზი ვახსამ ესერ ალა ხერახ! -- Сегодня на ужин это будет!

Line: 88 ალ ჭყინტϩლდა ანჴად Этот Чкинтулда пришел

Line: 89 ი კუპრ ადბალე; И бурдюк раздул;

Line: 90 ალიარ ერ არიხ, ეჩხავ ისგა ესგვეშ ფურშუკ, Где эти диаволы, туда налил кашу,

Line: 91 კუპრს ქა ლოხვთილ ჟიქანქა ლობარ Бурдюку он завязал головку

Line: 92 ი ჟი ესვრეკ ცხვენ ჩუქვან; И повесил над очагом;

Line: 93 ჩუ ადფϩრანხ აჯიარ, ჩუ ადჩხϩკნანხ, Высох этот бурдюк, сгорел

Line: 94 ი აჩა ცახან ქაჯარ ი И вместе с ним диаволы

Line: 95 ჩუ ადშიხანხ, ჩუ ადჩხϩკნანხ. Высохли и сгорели.

Добавлено (2008-04-11, 8:31 Pm)
---------------------------------------------
მახაშარე ყიფიანარე.

Line: 1 მაგ ლϩთიში ყიფიანარე, "Все выборные кипиановцы,

Line: 2 მაგ ლϩთიში მახაშარე, Все выборные махашарцы,

Line: 3 ქა ლახქუთანდ დოშდი ძინარს, Выходите в понедельник утром,

Line: 4 ქა ლახქუთანდ საჴევხანქა!" Выходите из Сванетий!"

Line: 5 მაგ ლϩთიში ყიფიანარე, Все выборные кипиановцы,

Line: 6 ყიფიანარე მახაშარე, Кипиановцы, махашарцы

Line: 7 ჯიბინახ ლიზი ლიჩედი, Начали итти, отправляться,

Line: 8 საჴევ ხო ლეჟანდ ამჴედხიშდ. Пришли выше места Сахеви,

Line: 9 "სგა ჯგϩრაგი ჯიმაზϩრახ?" "Вы помолились св. Георгию?"

Line: 10 დაბიშერე ლეჟან ესღურიდ -- Идем выше места Добишиери.

Line: 11 ლაცუ ლახომრალუშუვი; Шли (мы), смеясь и шутя;

Line: 12 ჯიბინახ ლიზი ლიჩედი, Начали итти, отправляться,

Line: 13 ლაბიერ ხო ლეჟა ესღური: Идем по месту Лабиер:

Line: 14 ქარვან ლაჯხვიდახ შყაჟაში. Стая встретила перепелов.

Line: 15 "ლალთϩრი აჯიარდ ლაჯვემხ "Знак они вам дали

Line: 16 აჩქაში მინე გზავრობა?" (Насчет) тогдашняго вашего путешествия?"

Line: 17 -- ქრისდეს უვ ხოჭათუნა! -- Да будет проклят христом!

Line: 18 გედუ ხო ლეჟა ესღურიხ; Идем по месту Геду;

Page: 22 Line: 19 ჴავიჩ ხაყϩლიხ ლართანხან. Птичка их зовет с лева.

Line: 20 "ლალთϩრი აჯნემ ლახვემხ?" "Знак она дала вам?"

Line: 21 ზასხვა ხო ლეჟა ამჴედლიხ. Идем по месту Зесхва.

Line: 22 "ამ ლეთიშ ისგვი სადგომი "В эту ночь твой ночлег

Line: 23 ჯგϩრაგიშა ბაჩას უვ ჯეროლე!" Будет у камня св. Георгия!"

Line: 24 ისგლეთიშა ონას უღვი, Когда была полночь,

Line: 25 ამ ურწმუნ სავიარე 25. Эти неверные осетины

Line: 26 ქა ჯაცხაპახ სამვ ორტკიცად, Окружили в три ряда,

Line: 27 ჯიჩიდ თოფარვშ, ცოდვარშუვი! Били ружьями, к несчастью!

Line: 28 "ქრისდეს უვი ხომაზϩრა "Да блогословить Xристос

Line: 29 ისლამ ისგვი ყϩრმილი! Ислама ружье!

Line: 30 ხოჩა ვეზდენ ჯიდაგარა!" Xорошаго князя убил!"

Line: 31 ქვინმიშ ლაკად აჯნემ გვაყერ, После того мы вздохнули,

Line: 32 ვარგარ ესყადახ საკაცუშ; Дворян несли носилкамиж

Line: 33 გლეხარ ესღვანდახ ტვიბერის Крестьян вели по Твибери

Line: 34 სალხინუ მინე არგილად. В их уютные дома.

Добавлено (2008-04-11, 8:32 Pm)
---------------------------------------------
VII. დაროლა ლიჭბიდე.

Line: 1 დაროლ ანღრი ნაჭბიდუნ. Дарол идет запруженный.

Line: 2 "ლეჟაში ლახვას ანღϩრი, "По верхнему пастбищу иду,

Line: 3 გურნა ლაჴვამიალდ ჯუღვანდა; Большие камни поворачиваю;

Line: 4 ვო ლეშყედი ჰϩლშა-საფტინ! О достопамятная вулша-суббота!

Line: 5 ლაქვაში ლახვას ამჴედვხვი: Иду по нижнему пастбищу:

Line: 6 ჟიბიანე მახე ღვაჯარე; Молодые люди селения Жибиани;

Line: 7 ლϩშკადი მინე თოფარე, Окованныя их ружья,

Line: 8 ლϩშკადი მინე ფრანვრარე (დაშნალ) Окованныя их сабли

Line: 9 ჟი ხორკϩდახ მიჯვრარდ უღვი; Висели на палках;

Line: 10 მი აშ რიგ ლაქვა ლოხვდანა, Я прошол Через них,

Line: 11 ჴიდილ მერახ ძუღვაშალი! Они мне будут даром моря!

Line: 12 მიბინა ლიზი, ლიჩედი, Начал итти отправляться,

Line: 13 იარვ ზუგ ნესგაჟი ამჴედეხვი. Прошел между двумя холмами.

Line: 14 ლამარიას ხვერიდაბალ; Я избегал Богородицу;

Page: 24 Line: 15 ამ რიგ ლუზვერ ლამახვიდა, Здес собрание встретило,

Line: 16 ყოსტაქანი შϩნჟი ხუღვო: Посуда в руках у него:

Line: 17 იარვ ზუგ ნესგაჟი ჟამჴედელხვი! Между холмами прошел!

Line: 18 ალა მულზვენდ ლამსჩუქვარე, Это жертвоприноситель подарил,

Line: 19 ჴიდი მერი ძუღვალაში! Это будет дар для моря!

Line: 20 მიბინა ლიზი, ლიჩედი, Начал итти, отправляться,

Line: 21 სარაგ ხო ჩუბენ ონღური. Иду ниже родника,

Line: 22 მუშ ყვედიალა ლამახვიდახ: Прачки встретили:

Line: 23 ჴიდილ მერიხ ძუღვალაში! Они будут дар для моря!

Line: 24 ლაქვა სოფელდ ამჴედელხვი Пришел до нижняго селения

Line: 25 ავგულარ მაცხვარდ ჯისარვინეხ, Авгуларовых. Xристос спас,

Line: 26 შიხაილ, ისგვი ლალზიგა, Шихаил, твое жилище,

Line: 27 თეთვნე ისგვი ქორულდა, Твой белый дом,

Line: 28 ჩიაგ ქორϩლდას ხოჩანდა! (Что) лучше всех домов!

Line: 29 ლϩქეჭუ ისგვი ლაისუშა, Дочери твои с красивыми бровями,

Line: 30 ჩიაგ ლაისუშას ხოჩანდა! Лучше всех дочерей!

Line: 31 ჯიბინა ლიზი, ლიჩედი, Начал итти, отправлятсься,

Line: 32 ნარვშიერ ხო ლექვა ესღური: Иду по месту Нарвшиер:

Line: 33 ნარვშიერს კალთარე ხვაჭკორინე; У Нарвшиера полы обрезали;

Line: 34 ჴიდილ მერი ძუღვალაში! Это будет дар для моря!

Line: 35 ნაკრარ ხო ლაქვა ესღური: Иду по месту Накрар,

Line: 36 ნაკრარს კალთარს ხვაჭკორინე; У Накрар полы обрезали;

Line: 37 ჴიდილ მერა ძუღვალაში! Это будет дар для моря!

Line: 38 დაროლ ონღური ნაჭბიდუ!" Иду (я), запружунный Дарол!"

Добавлено (2008-04-11, 8:33 Pm)
---------------------------------------------
VIII. მϩრზაბეგ.

Line: 1 "მϩრზაბეგ, ისგვი ხურგუნა "Мурзабег, твой шум

Line: 2 შვანე ჰაყრას უვ ჯიგანდა!" Во всей Сванетии слышен!"

Line: 3 ჟეგმისა მახე თავდარე Жегемские молодые князья

Line: 4 ჩუ ლუზვერ ხიშდ ბაჩაშ ბოგჟი. Собраны на каменном мосту.

Line: 5 "ხილხორალედ თხუმეშ ხოლამ! "Совещайтесь о своих дурных делах!

Line: 6 ამს ლეთიშ ისგვე სადგომი В эту ночь твой ночлег

Page: 26 Line: 7 ღუმურიშა ბაჩას უღვი". Находится у камни Гумури".

Line: 8 მერმა ძინარს ხიგენალედ. На другое утро (он) встал.

Line: 9 "თითვჟი ისნავს მაგ ხინჩϩლიდ!" "Каждый из вас на сновидение жалуйтесь!"

Line: 10 ხოშა მϩრზაბეგ ინჩϩლი: Больше (всех) Мурзабег жалуется:

Line: 11 -- შვანე ჟეღარ მეჴეშდინეხ, -- Сванския собаки на меня лаяли,

Line: 12 ლალქვი შდϩქარ მიშϩდენდა! (Так что) коренные зубы повыпадали!

Line: 13 მϩრზაბეგ თხეროლს ხასგურდა, Мурзабег на волке сидел.

Line: 14 სემი ლϩშკიდ თხეროლსუვი; На трехзубом волке;

Line: 15 ლაჯბინახ ლიზივ, ლიჩედი, Начали итти, отправляться,

Line: 16 იმვალე ტუბად ამჴედხიშდ; В какое-то ущелье пришли;

Line: 17 დავან ი ჴეცან გოშია: Дивами-зверями (оно) полно:

Line: 18 ამის ჟიქანქა ლანქაბა. Мы его обошли выше.

Line: 19 -- სგა, ჴეცარე, იმ ნაჩვმანვნედ? -- вы звери, что вы делаете с нами?

Line: 20 ნა ბოფშარე ნუმა ჯიხალდ; Не думайте, что мы дети;

Line: 21 მი ხვიროლე მϩრზაბეგილდ; Я есмь Мурзабег;

Line: 22 ლიყარიელეს მი ლაჯთვენნე: Биться я вас научу:

Line: 23 შვანე ჰაყრა ად ხოგანა! -- Всю Сванетию измучил! --

Line: 24 ბეჩან-ბეჩან ისკინალე, С камня на камень (он) прыгает,

Line: 25 ხამაო მეშხე ეშმალე. Как черный чорт.

Line: 26 მϩლახ-მუჟალ ლუზვერ ირა. Мулахи и мужали собраны.

Line: 27 ქა ხაძგვებახ ფადასგითე, Все вышли на тревогу,

Line: 28 ხოტყურფუნეხ თოფარშუვი, Начали бить ружьями,

Line: 29 თოფარშუვი ცოდვარშუვი. Ружьями грешными.

Line: 30 "დედეს ისგვე იმ ნაჩვმანვნედ? "Что вы с нами хотите сделать?

Line: 31 ნა ნომ ჯიხალდ გვეჭ ქათალი, Не думайте, что мы поросята и куры,

Line: 32 ლეტყϩბინე კვადალშუვი!" Чтобы били хворостиной!"

Line: 33 -- დედეს ისგვე ხოიანბავედ, -- Матери вашей разскажите,

Line: 34 მა ლეხიერ სგა ლაჯომე; Что я с вами сделаю;

Line: 35 ლახხვას ისგვე ხოიანბავედ! Женам вашим разскажите!

Line: 36 მეშხა-მეშხად ჩვესღაფϩრანდ! Черный траур наденьте!

Line: 37 ნაბდარე ისგვე ფაყვარე Войлочныя ваши шапки

Line: 38 წϩრნიდ ლϩღაფ უვ ჯეროლეხ, Красным цветом выкрашены,

Line: 39 თეთვნე ისგვე ვოსრიარ Белыя ваши черкески

Page: 28 Line: 40 ზისხუშ ლϩღაფ უვ ჯეროლეხ! Кровью выкрашены!

Line: 41 მი ხვიროლე მϩრზაბეგი! -- Я семь Мурзабег! --

Line: 42 მϩრზაბეგ თხეროლს ხვასგურდას, Мурзабег на волке сидел,

Line: 43 სემი ლϩშკიდ თხეროლსუვი! На трехзубом волке!

Line: 44 ჟეგმიშა მახე თავდარე Жегемскиее молодые князья

Line: 45 მაგო ჯულუნბურშ ახყადახ. Всех на носилках несли,

Line: 46 ჟეგმისა ბეფშვ ი ზურალე Жегемския дети и женщины

Line: 47 მაგა მϩრზაბეგს ხეჭამდა. Все за Мурзабегом шли,

Line: 48 ცოდა გვიშგვე ნოვ ხაშდეხა! Да будеть наш грех всегда за ним!

Добавлено (2008-04-11, 8:34 Pm)
---------------------------------------------
ასლამაზϩლ.

Line: 1 ასლამაზϩლ ჴევს ლაფაშდვილ. Асламазул в Сванетии прославленный.

Line: 2 შვანს ლაფაშვდი დარჯϩლ ჯირდა В Сванетии прославленной Дарджула была.

Line: 3 ცაშის ლეთილდს ხეკϩლდალე, Спешишь (с) наступлением вечера четверга,

Line: 4 დარჯϩლაშ ლაგურგუნად. Чтобы обвенчаться с Дарджулою.

Line: 5 ცაშიშ ლეთილდ ამჴედელი, Пришел вечерь четверга,

Line: 6 ასლამაზϩლ ბაპთე ამჩედელი; Асламазул за священником пошел;

Line: 7 დარჯϩლს ყორას ქა ხოსკინა. Дарджула в двери выскочила.

Line: 8 ასლამაზს ბაპϩლდ ოხვჴიდა. Асламаз Священника привел.

Line: 9 "დედე, დარჯუ იმთე ამჩად?" "Мама, Дарджу куда ушла?"

Line: 10 -- დედეშ, დარჯϩლს მი ლაჯტიხე! -- Сын мой, Дарджулу я верну!

Line: 11 "დედეშ ნატიხვ მავ მეროლე! " Я не хочу, чтоб мать вернула!

Line: 12 კϩლ ღენ ლამბიშ ზანდუკვიშა, Давай-ка ключ (от) сундука,

Line: 13 თხუმას ესვგენ ზურჩიას, На голову надену каску,

Line: 14 ისგან ლახვქვემნე აბჯარის, Изнутри надену доспехи,

Line: 15 ქაბშხან ლახვქვემნე ატლასის, Снаружи надену атлас,

Line: 16 ეჯჟი ლოხღვიჭ მეძავ დარჯϩლს!" -- Так погонюсь за развратницей Дарджулой!"

Line: 17 ლაიბინე ლიზი, ლიჩედი, Начал итти, отправляться,

Line: 18 ლასგიდდ ლახჰიდ მეძავ დარჯϩლს, Близко пошел к развратнице Дарджул,

Line: 19 "ხ

Line: 20 -- ჩხარა მიშგვი ლაჯემილა (დარჯϩლ ლი)! -- Девять моих братьев (Дарджула говорить)!

Line: 21 ასლამაზ ლუსდგვარს მაჭკვორი! -- Асламаз хочет образать (мне) косы! --

Page: 30 Line: 22 მეჩი მინეშ ბაბაუვი Старый их дед

Line: 23 ყორაშ ლაცყანს ჟივ ხასგურა. На задвижку двери сел.

Line: 24 ხოხვრა მუხვბე ქვიჩიკილა Младший брат Квичикила

Line: 25 ქა ხაგვეჭა (ხაჩედა) ყორაშ მეწკრა. Вышел через щель двери.

Line: 26 ქა ხაშუდახ ეჩხან ამხან, Бросились со всех сторон,

Line: 27 ხოტხϩრჩინეხ კეტარშუვი. Сильно били дубинами.

Line: 28 "ჩხარა მიშგვი ლასემუნა, "Девять моих шурьев,

Line: 29 ლიყარიალე დემ გვეროლე!" Не будем (мы) драться!"

Line: 30 ხოშად ათხე ხოტკϩრჩინეხ: Еще больше теперь начали бить:

Line: 31 -- ცოდა მიშგვი ნოვ ჯამდეხახ! -- Да будет мой грех за тобою!

Line: 32 ლიყარიალეს მი ლაჯთვერნე! -- Биться я научу тебя! --

Line: 33 თითვაჟი კინჩხარ ქა ლოხშიდა: У каждаго шею отрубил:

Line: 34 ტვიბროლ ნაღვრედილ ლახბაჟϩნ; Лужа показалась сгущенною;

Line: 35 ნარღვედ ლახბაჟϩნ ზისხიშა. Показалась в Этой луже кровь

Line: 36 ქავ ხოსკინა მამას მინეშ: В это время выскочил отец их:

Line: 37 "საბლუ ბოფშარ, ლეჟრი ბოფშარ, "Несчастныя дети, жалия дети,

Line: 38 დეშ ჯიბაჟახ აბჯრიშ ჩიჩხილდ! Не могли узнать звука доспехов!

Line: 39 ასლამაზ, მიშგვი ჩიჟეღვი, Асламаз, мой зять,

Line: 40 ეშხვი ისგვი ნებგოლ მაწვენ!" Раз твой лоб покажи!"

Line: 41 ასლამაზდ ღვეშგმავ ლაისინჯვე: Асламаз посмотрел назад:

Line: 42 ლაიკაჩე ი თვეფ ხატყვეფი Взял да выстрелил в него из ружья

Line: 43 თვეთნა მიჩა ნაბგოლისგა. В его белый лоб.

Line: 44 საბრალ დარჯულ, ლეჟრი დარჯულ, Несчастная Дарджула, жалкая Дарджула,

Line: 45 ჩხარა კუბულ ლამვარს ხოგან, Девять гробов у нея стоит у отца,

Line: 46 მეიშდე კუბულ ლამთილისგა. Десятый в дом мужа.

Line: 47 "ლϩშიხ ფაულდს ლახვყედანი, "Обоженную палку возьму,

Line: 48 შვანს ლახვჭემნი ლამშგომანუს!" И по Сванетии пойду просить!" (сказала она).

Добавлено (2008-04-11, 8:36 Pm)
---------------------------------------------
X. სოზარ ციოყ.

Line: 1 "მϩწჰი ლაჯჴად ქორწილათე, "Пригласитель твой пришел на свадьбу,

Line: 2 ქორწილათე არცხელათე!" На свадьбу в Арцхели!"

Line: 3 ჟი ლაჯმარეხ უნბილდუვი. Снарядили (обоих) поневоле.

Page: 32 Line: 4 ჯიბინახ ლიზი, ლიჩედი, Начали итти, отправляться,

Line: 5 გოგვაშ ხო ქაბენ ესღურიდ, Иду около ГоГваши,

Line: 6 გოგვაშ ნავარიან ლაჯხვიდა. В Гогваши Навариан встретил.

Line: 7 "ხოჩამ ლახვბას ხოჩავ ლეთ ჯარხ! "Xорошим братьям добрый вечер!

Line: 8 ნატლავ ექϩრდა მოდ ამჩედ ხასვდ!" Ах! если бы не оба пошли!"

Line: 9 ციოყს ღვეშგმავ ჭურ ლოხჭონა, Циок вернулся назад,

Line: 10 სოზარს ლიზი ლახბინავნეხ. Созара заставили итти.

Line: 11 ისგა ლოხსიპეხ ნესტარშერთე. Они завернули к Нестаршерам.

Line: 12 მაჟიბ ხადახ მოღლატინ გოში. Верхний ярус был наполнен изменниками.

Line: 13 ჩუ ლაიშდϩმეხ ჩუ ლაიბანგვეხ: Напоили его, допяна напоили:

Line: 14 "ერვაი ციოყს ჩუ ლაიღორვი, "Кто Циока обманет,

Line: 15 ციოყიშ ხეხვ ეჩას ხერი!" Циока жена ему будет!"

Line: 16 ეჩხან აზნავირდ იფაშვიდი, Там азнавир похвастался,

Line: 17 აზნავირიდ სვინჩიშ გეზალდ. Азнавир сын Свинчила.

Line: 18 ლაიბინე ლიზი, ლიჩედი. Начал итти, отправляться.

Line: 19 ყარს ლახგენა სოზარშერუ; Пришел к дверям Созаршеров;

Line: 20 სოზარს დირიშ მაზიგ ლოხშგაბ. У Созара желудок заболел.

Line: 21 "ლიმხუბ მიჩა ჰემა ხადეს, "Если считает(ешь, Циок) его своим братом,

Line: 22 ავ დო ხეწე დემ ხიჩოდას!" Непременно с ним повидайся!"

Line: 23 ჟი ლაიმარეხ უნბილდუვი, Снарядили поневоле,

Line: 24 ლახბინავნეხ ლიზი, ლიჩედი, Заставили итти, отправляться,

Line: 25 ისგა ლოხსიპეხ ნესტარშერთე. Заставили завернуть к Нестаршерам.

Line: 26 ჩუ ლაიშდϩმეხ, ჩუ ლაიბანგვეხ: Напили, допяна напоили:

Line: 27 სოზარს დაშნილ ქა ლოხქვითეხ, У Созара саблю украли,

Line: 28 დაშნიშ მϩქაფ ლანგავ ესვდეხ. Вместо сабли положили метелку.

Line: 29 ჟი ხაშϩდახ ლაყვრათეჟი. Бросились на него в постель.

Line: 30 სოზარ დაშნილს ხეფხიჭნალე, Созар хватается за саблю,

Line: 31 დაშნილ მϩქაფ ლანგავ ახხვიდ! Вместо сабли метелку нашел!

Line: 32 ციოყ ლანგავშ იჩაჩხიალე! Циок метелкой защищается!

Line: 33 თითვჟი კინჩხარ ქა ლოხვშიდახ, Поодиночке шеи отрубили,

Line: 34 ისგა ლაიყვინეხ ჩავთეისგა, Уложили его (их) в корзину,

Line: 35 ეშხვი უღვა ჴანარ ლოხვბეხ, Одну пару быков запрягли,

Line: 36 ყორს ლახგენეხ დედეს მინეშ. Привели к матери своей (их).

Page: 34 Line: 37 "სოზარ ციოყს ჩუ ლახშდϩმინხ, "Созар (и) Циок опьянели,

Line: 38 ალიარს კინჩხარ ლუჭკვერ ხერახ". У них шеи отрублены".

Line: 39 დედს მინეშ ინტიალდა, Мать их говорит,

Line: 40 "იასვა ხოხალდეს თვეფიშ ლისყი!" "Ах! если бы я умела зарядить ружье!"

Добавлено (2008-04-11, 8:37 Pm)
---------------------------------------------
XI. ცანა დაშდულდ.

Line: 1 "ვოსაბრელა ცანაშ დაშდულდ! "О несчастный ценский медвежонок!

Line: 2 ხიზელალე ცანაშ ტუბას; Xодишь ты по Ценскому ущелью;

Line: 3 ნაზულდა ისგვი, ამჩედულ След твой, след

Line: 4 ჟი ხათრინდა ნაკა ცენას, Заметен на ровной Цен,

Line: 5 ხამაო ხრამიშ ნაზულდა. Как след от обвала.

Line: 6 ამს ლეთიშ ისგვი სადგომი В эту ночь твой ночлег

Line: 7 ბაჩას ლესეს ჯგϩრაგიშა; Будет у камня св. Георгия;

Line: 8 ამს ლეთიშ ისგვი ვახშამი В эту ночь твоим ужином

Line: 9 ღეჰარ ლესეს ლაჭალბაშიშ; Будут травы лачалбашския;

Line: 10 ამს ლეთიშ ისგვი ლაყვრაი В эту ночь твоею постелью

Line: 11 ცაგ ი მერხელ უვ იროლე. Будут колючки и крапива.

Line: 12 მერმა ძინარს ხიგენალე, На другое утро ты встаешь,

Line: 13 ლასდილ ხო ქაბენ ანღϩრი. Идешь позади Ласдилов (местность).

Line: 14 მϩსადილნე ლაჯახვიდა, Приносивший обед тебя встретил,

Line: 15 ეშხვი ფითილ მად ჯიკვარე: Ни одного куска не дал:

Line: 16 ლადეღილ ხოლავ ჯეროლე!" Да будет ему дурной день!"

Line: 17 -- "შხარა ხო ქაბენ ონღური, -- "Иду позади Шхары,

Line: 18 შხარა ლახვა, ჩუბეშილა, По Шхаре, по Чубедишам,

Line: 19 უშგულაში ლალუგვარი. Где откармливют ушкульцы скот.

Line: 20 შოშილ (მარე მი მახე) უვ მირი ხიადუშ! Да здравствует Шошил!

Line: 21 სადილი ეჯნემ მამინე Обедать он мне дал

Line: 22 სემი ლϩზა გიცლადუვი". -- Трехлетняго барана". --

Line: 23 "სი ლაღპუვარს ხიკმარალი; "Ты осматриваешь телят;

Line: 24 ლაღნუვარ ღუნულ გოშია! Все телятами полно!

Line: 25 ეშხვი ღუნულდ დეშ ჯიბირა: Ни одного теленка не мог ты зарезать:

Line: 26 ისგან თამვრეზ გეგენილა, Внутри Тамврез стоит,

Page: 36 Line: 27 ჩიგარ მეკვბად გეგენილა; Всегда осторожно стоит

Line: 28 შემკობილ მიჩა ჰავეჯი!" Аккуратные твои доспехи!"

Line: 29 თვეფ მატყვეფი ბარჯარსუვი, Из ружья выстрелил в плечо;

Line: 30 ვიგმიგ (ხოშა) დაშდვაშ ბარჯისგა В большое медвежье плечо;

Line: 31 ამღა შდϩმილდ მად ესთხϩპინ! За это ухом не потряс!

Line: 32 ბურღვად (ჴან) ლიბირღვიელ ესბინე. Бурый бык бодаться начал.

Line: 33 ლამბინავ ლიზი, ლიჩედი, Начал итти, отправляться,

Line: 34 ჴალდეში ლახვად ამჴედელხვი: Пришел (на) халдейское пастбище:

Line: 35 ესნარ, ჩუბენ მიდრაჯეხ Оказываеться, внизу поджидают

Line: 36 კაცნიანრეშ ლახვბასუვი; Братья Кацниановы;

Line: 37 -- "მიტყურფუნეხ ბϩგიდუვი, -- "были они очень крепко,

Line: 38 ჟი მითხეპიხ ბარჯასუღვი!" Положили меня себе на плечо!"

Добавлено (2008-04-11, 9:01 Pm)
---------------------------------------------
XII. ბიმურზოლ.

Line: 1 ვო საბრელა გუალ დედეშ! О несчастный Гуфл твоей матери!

Line: 2 ვებიშ ლათხვართე ხიმარალ; В пятницу на охоту ты готовышся;

Line: 3 იშგვიდ ღეთაშ აფხნეგ ჯინჴრი: Около семи товарищей у тебя есть:

Line: 4 იშგვიდ კვიცროლ ჩუ ჯიდგარა! Семь туров убил!

Line: 5 ყორს ლახგენა ლახვბას ისგვა. Пришел ты к братьям своим.

Line: 6 "დედ მიშგვი, ყორ ღენ ლამკარ!" "Мать моя двер отвори!"

Line: 7 ლაჴვრელდისგა ლაჯცივარა, В окно посмотрел,

Line: 8 ლახვბა ისგვი ტϩტას ხაშიდ. Братья твои в золе валяются.

Line: 9 "მაი ემფეშვდენ ამგვარილა!" "Что-то такое со мною случилось!"

Line: 10 დედედ მიჩა ქა ლაისკვინე: Мать его выскочила:

Line: 11 -- "მაი ეგვფეშვდენ ამგვარილა!" -- "Что-то такое с нами случилось!"

Line: 12 ხამა მოდე ეგვფეშვდენ, Как это случилось,

Line: 13 ბიმურზოლდ მანოლ ადაიე! Бимурзол Манолю похитил!

Line: 14 "ეჩიშ გონაბ სგა ნომა ჯარხ: "По поводу этого вы не безпокойтесь:

Line: 15 ეჩას გუალ ჩუ ლაიწვერნე; За нее Гуал отомстит;

Line: 16 აფხნეგარ ლაჟარდ ნომ ანფუშყედ!" Не пускайте товарищей скучать!"

Line: 17 ლამბინავ ლიზი, ლიჩედი, Начал итти, отправляться,

Line: 18 ყორს ლოხვგენა ბიმურზოლშერ, Пришел к дверям Бимурзола,

Page: 38 Line: 19 ლამცივარა ლაჴვრელდისგა: посмотрел в окно:

Line: 20 ბიმურზოლდ ჩანგილდს აშვმე, Бимурзол играет на арфе,

Line: 21 მანოლ განხან ხელაქსიალე. Манол с боку напевает.

Line: 22 "ვოჯ საბრელა კუთხვა მიშგვი! "О несчастное мое ружье!

Line: 23 სამϩრთალი გვიმაზურა." Помолимся за справедливость".

Line: 24 კუთხვას ხოშა გϩრმϩნ ლახად: Ружье издало сильный звук:

Line: 25 ბიმურზოლდ ჩიშხილდ ესფხϩკნე. Бимурзол ноги вверх подбросил.

Line: 26 -- "მადილ უვ ხარ ლამზურს მიშგვა: -- "Слава тому, кому я молюсь:

Line: 27 მაგვარ ლიხახვალ აჯჴიდვინ!" -- Какова была твоя женитьба!" --

Line: 28 ლამბინავ ლიზი, ლიჩედი, Начал итти, отправляться,

Line: 29 ყორს ლოხვგენა ლამთილს მიშგვა, Пришел в дом тестя моего,

Line: 30 ლამცივარა ლაჴვრელდისგა, Посмотрел в окно,

Line: 31 ნაჭვლაშაშ შორულდ ხარახ: Говорили о приданом:

Line: 32 ბიმურზოლს ნაჭვლაშდ იმ ლახვბიშიდ? У Бимурзола приданое какое возьмем?

Line: 33 ეშხვი უღვა ხოჩა ჴანარს, Одну пару хороших быков,

Line: 34 წϩრნი ჰაღვრილს ჟიდ ელქიმვნიდ. Красную узду еще добавим.

Line: 35 "ვო საბრელა კუთხვა მიშგვი! "О несчастное ружье мое!

Line: 36 სამϩრთალი გვიმაზურა". Помолимся за справедливость".

Line: 37 კუთვას ხოშა გϩრმϩნ ლახად: Ружье большой гром издало:

Line: 38 სამუნდ მიშგვა ჭიშხ ლაიფხϩკნე. Шурин мой ноги откинул.

Line: 39 მადილ უვ ჯარ ხოშამ ღერბათვ! Слава Всевышнему Богу!

Line: 40 მაგვარ ნაჭვლაშობ ლაჯჴიდვინ! Какое сватовство у вас было!

Добавлено (2008-04-11, 9:03 Pm)
---------------------------------------------
XIII. დედეშ გურმაჩ.

Line: 1 ვო საბრელა დედეშ გურმაჩ! О ты несчастный сын своей матери, Гурмач!

Line: 2 ეშხვი ლეთი ლეგ ჯამგϩნა Одну ночь ты помнишь плохую

Line: 3 მიჩვფაილშერ გვემოლისგა, В комнате Мичвпаилшеров,

Line: 4 ალ ურწმულუ სავიარისგა; У этих невурных осетин;

Line: 5 ჰავჯარ კაჩუშ ჯაძგუბურეხ, Доспехи стоя снял

Line: 6 დედეს ლაჯბარჴვნეხ ჟიქანქა. Через мать заставили шагнуть.

Line: 7 ხალცარალი ლაროლისგა, Поливаеш ты покосное место,

Line: 8 ამეგლეჟა ჴანარ ანღრიხ. Здесь идут быки.

Page: 40 Line: 9 ვოი! ლϩკჩევ ლი ლირდე მიშგვი. Ох! счастлива моя судьба.

Line: 10 თხუმემ ლიწვრალ ამჴედელი: Пришло время отомстить:

Line: 11 ჩუ ლამჴერდად ლაროლთე ჩუ! Пойдемте со мной до покоснаго места!

Line: 12 თეთვანა ისგვე ფაყვარეს Белыя ваши шапки

Line: 13 წϩრნიდ ლϩღაფიდ ლაჯვედნე. Красно выкрашенными дам (заменю).

Line: 14 თითვჟი კინჩხარ ქა ხოშიდა, Поодиночке шеи отрубил,

Line: 15 ტვიბროლ ნაღვრედილ ლახბაჟϩნ: Лужа покозалась ему мутною:

Line: 16 ნაღვრედ ლახბაჟϩნ ზისხიშა. Показалось, что в луже была кровь.

Line: 17 ვიო! ლϩკჩევ ლი ლირდელ მიშგვი! Ох! счастлива судьба моя!

Line: 18 თხვიმილდ ლუწვერ უვ მეროლე, Я за себя отомстил,

Line: 19 ყორს ლახგენა დედეს მიჩა. Пришел к дверям своей матери.

Line: 20 "დედე მიშგვი, ყორ ღენ ლამკარ; "Мать моя, двер отвори;

Line: 21 ლადი ლიხიადალს მი ღალ ხვიჩო. Сегодня веселие я устрою.

Line: 22 თხუმულდ ლუწხერ უვ მეროლე. Я за себя отомстил.

Line: 23 სემი ლახვბა ზანარ ლამხვიდხ; Трех братьев мингрельцев всретил;

Line: 24 თითვჟი კინჩხარ ქავ ლამშიდა: Поодиночке шеи отрубил:

Line: 25 თეთვნა ჴანილდს ჩუ ლაისვინე, Белаго быка зарежу,

Line: 26 მეზრაშ კეცილდს ჟი ლახვკედნე Большой кувшин начну

Line: 27 ეზარ მარა ჩი ხვაწჰინე!" И всех знакомых приглашу!"

Добавлено (2008-04-11, 9:03 Pm)
---------------------------------------------
XIV. ბეთქან.

Line: 1 შაი ჰილდი მϩდე ჰო ბეთქან კვიცირას მეშყედლი ჰო. 1 Беткан на охоте упал со скалы.

Line: 2 შაილ ჰილდი მϩდე ჰო კვიცროლ ამჴედ თოთან თეისგა ჰო. Тур пришел в Тветанды.

Line: 3 "იარვა ალას ჩუ ლაიდაგრი ჰო, "Кто его убьет,

Line: 4 მϩლახ-მϩჟალ ჰადვს ლახვედნე ჰო!" Тому Мулахи и Мужалы (селения) подарок дадут!"

Line: 5 ალას როქვ ბეთქან ჩუ ლაიდაგრი ჰო; Его-де Беткан убьет;

Line: 6 ისგა როქვ ლამჩედლი თვეფ ჰავეჯთე ჰო, Он зашел за оружием и доспехами,

Line: 7 ჟი ლოხვკიდა თვეფ ჰავეჯი ჰო; Он взял оружие и доспехи;

Line: 8 სგობინ ესერ კვიცრა ღვეშგინ ბეთქან ჰო, Впереди тур, а сзади Беткан;

Line: 9 სგობინ ესერ შუკვარ მϩჭაბ ხარა ჰო, Впереди дороги проведены,

Page: 42 Line: 10 ღვეშგიმ ესერ შუკვ ლოხვდუმა ჰო. А сзади дорога закрылась.

Line: 11 ისგა ლოხვღორვა ესერ სანოლთეისგა ჰო. Заманил его в пещеру.

Line: 12 საბრალ ბეთქან, ლეჟრი ბეთქან ჰო! Несчастный Беткан, бедный Беткан!

Line: 13 ღვეშგიმ ლახსგი შუქვ დემე ჯაჰ ჰო! Назад посмотрел, дороги нет!

Line: 14 საბრალ ბეთქან, ლეჟრი ბეთქან ჰო. Несчастный Беткан, бедный Беткан!

Line: 15 მიჩა ესერ ლირჭალ მϩლახდ ისმი ჰო. Его-де плач до Мулахов слышен.

Line: 16 საბრალ ბეთქან, ლეჟრი ბეთქან ჰო! Несчастный Беткан, бедный Беткан!

Line: 17 წურწკუნა ისგვა წავრარეშ ჰო Визжание твоих гончих собак

Line: 18 ისგა ისმი რაჭ-ლაჩხუმთე ჰო. Слышно в Раче и Лечхуме.

Line: 19 მϩლახ ესერ-მϩჟალ მაგ ალქუთან ჰო: Мулахи и мужалы вместе выдвинулись:

Line: 20 რიგს ესერ ახღვანა თაკვა ქაფარ ჰო, Некоторые неслли тюки веревок,

Line: 21 რიგს ესერ ხაცვმანახ ნაბდიშ ქაფარ ჰო, Некоторые несли тюки войлока,

Line: 22 რიგს ესერ ხადანახ კიჩხარ ბარჯას ჰო. Некоторые несли лестницы на плечах.

Line: 23 ჩუქვან ესერ ნაბდარს ხორაშϩრეხ ჰო, Внизу войлоки подлтилают,

Line: 24 ჟიქან ესერ ხოფუშდურეხ ჰო, Вверху надвязывают,

Line: 25 ჩუქვან ესერ კიჩხარს ხოგამურეხ ჰო. Внизу лестницы подставляют.

Line: 26 ჟიბავ ესერ კოჯა შდებენილა ჰო. Вверху скала тянется.

Line: 27 საბრალ ესერ ბეთქან, ლეჟრი ბეთქან! Несчастный Бектан, беднный Бектан!

Line: 28 ხეხვის მიჩა ხოიანბავეხ ჰო, Жене моей скажите,

Line: 29 გეზლირ ლავჴარდ ნოვ ოფუშდეს ჰო; Чтоб за детьми смотрела;

Line: 30 დედეს მიჩავ ხოიანბავეხ ჰო, Матери моей скажите,

Line: 31 ქუთ-ჭიშდვარის ხოფანედეს ჰო; Чтоб понимала его душу пирогами;

Line: 32 თამარ მიჩა თელაღϩრას ჰო -- Тамаре его невестке --

Line: 33 ცოდა მიჩა ნოვ ხაშდეხა ჰო, За нею да будет его грех,

Line: 34 ურწყულ ლათხვართე ოთზϩზა ჰო. Нечистым на охоту пустила.

Line: 35 საბრალ ბეთქან, ლეჟრი ბეთქან ჰო! Несчастный Бетканб бедный Беткан!

Line: 36 თარარს ბეთქან ხოტაკუნე ჰო, Глаза Беткан закрывает,

Line: 37 ქა ხოსკვინა ბეთქანს კოჯას ჰო. Соскочил Беткан со скалы.

Line: 38 საბრალ ბეთქან, ლეჟრი ბეთქან ჰო! Несчастный Беткан, бедный Беткан!

Line: 39 იერხი ჯიჯულდს ჰოკარ ხოჰა ჰო, Некоторыя кости дошли до земли,

Line: 40 იერხი ჯიჯულდს ღალ დეშ ხოჰა ჰო. Некоторыя кости не дошли до земли.

Page: Fn.
Line: 1 შაილ ჰილდი მϩდე ჰო მეორდება ყოველი სტრიქონის წინ. ^

Добавлено (2008-04-11, 9:03 Pm)
---------------------------------------------
XV. გერეგილ

Line: 1 ვოი გერეგილდ ღვარა, ცხარვა ნიშა, Ой ты бык, Ниша (кличка быка),

Line: 2 ვოი სგიმს ლაჯთϩრე ალბეზიშა, Ой напою тебя железной водой Албеза,

Line: 3 ვოი მაბზარ აჯნოშ შელენილა; Ой сыть тем будешь ты;

Line: 4 ვოი ამϩნ ჩუბემ ლაროლისგა Ой ниже этого нп покосе

Line: 5 ვოი მეგამ ირა ჩეჩხენილა! Ой дерево стоит славное!

Line: 6 ვოი ამაის ჟიქან მუგულდ ხაგან, Ой на этом дереве голубь стоит (сидит),

Line: 7 ვოი იარვაი ალას ჩუ ლაიდაგრი Ой кто его убьет

Line: 8 ვოი ცხუვურავუ-ჴემდურავუ? Ой без стрелы и лука?

Line: 9 ვოი ალას მიჩა ჩუ ლოხვდაღრი Ой его я убью

Line: 10 ვოი ცხუვურავუ-ჴემდურავუ. Ой без стрелы и лука.

Line: 11 ვოი იარვა ალას ჟი ლაიჯაბნე Ой кто его сварит

Line: 12 ვოი ცხვადურავუ ლემსგურავუ? Ой без котла и огня?

Line: 13 ვოი იარვა ალას ჩუ ლაიზვებნე Ой кто его съест

Line: 14 ვოი პილურავუ შდუქურავუ? Ой без губ и зубов?

Line: 15 ვოი ამენ ჩუქვან ლეგვჰერისგა Ой ниже этого в мельнице

Line: 16 ვოი დედებერილა ბეჯღენილა, Ой баба валяется,

Line: 17 ვოი იეშდიერვი გედიშ ყურნა: Ой двенадцати ослов яйца:

Line: 18 ვოი მაგა ისგა ქეხენილა, Ой все заходят,

Line: 19 ვოი ქამავ მამა ტეხენილა! Ой ни один не выходит!

Добавлено (2008-04-11, 9:05 Pm)
---------------------------------------------
XVI. ამირან.

Line: 1 სანადიროს დავდიოდი: На охоту я ходил:

Line: 2 ამირან მისი ყმიანი. Амиран со своей прислугой.

Line: 3 წინ ირემი შეგეყარათ, Впереди встретил оленя,

Line: 4 ვოქვრე ჰქონდათ რქები მისი: У него были золотые рога:

Line: 5 დევიჩოქე შევასრულე. Стал на колени и выстрели

Line: 6 ბეჭს შარი შამოვაკრი: Человек ударил шаром (пулей):

Line: 7 არ გავარდა ცვარი სისიხლი! Не потекло ни капли крови!

Line: 8 დღითი ვდივე, ღამე ვდექი, Днем гнался, ночью стоял,

Line: 9 არ დავკარგე კვალი მისი, Не потерял его следа,

Line: 10 ამიძღვა და წინ წამიძღვა, Он шел впереди и взял (увлек) меня,

Page: 46 Line: 11 შუა ბალხეთში ჩამიძღვა. В середину Балгетов меня взял.

Line: 12 დედა მყავდა ბალხეთისა, Мать была у меня балгетская,

Line: 13 ბალხეთს ვკითხულობ დედაო. В балгетах спрашиваю мать.

Line: 14 "შე ყმარწვილო ძმაო ვისი ხარ?" "Молодой человек и брат ты чей?"

Line: 15 -- "ჯერ ღვთისაგან მე არ ვიცი, -- "Пока от Бога (Божий) я не знаю,

Line: 16 გაზრდილი ვარ იამანის, Воспитан Иаманом я,

Line: 17 იამანის სამზესა". Иамана клянусь тремя сыновьями". --

Line: 18 მინდორ შუა ციხე იდგა, В середине равнины башня стояла,

Line: 19 სამჯერ რგულულ მოუარე; Три раза кругом обошел;

Line: 20 არა მქონდა კარი მისი: Не было ея дверей (в ней):

Line: 21 ამირანმა ქუსლი ჩაჰკრა, Амиран каблуком ударил,

Line: 22 შეამტვრია კარი მისი. Выломал двери ея,

Line: 23 შიგ შევხედე -- კარის უკან კუბო იდგა, Внутри увидел -- подле дверей гроб стоял,

Line: 24 შიგ შევხედე მკვდარი იდვა. Внутри гроба мертвец лежал.

Line: 25 "შემებრალა ყოფა მისი. "Жалко стало мне его очень.

Line: 26 ორ თით შუა წიგნი ჰქონდა, Между двумя пальцами бумага была,

Line: 27 წიგნი ჰქონდა ჩაწერილი, Бумага была исписанная,

Line: 28 ჩაწერილი დავა ყბაზე; Написанная на челюсти дива;

Line: 29 დავა ყბა მემტერებოდა, Дива челюсть враждовала со мною,

Line: 30 გულსა ჩამყვა ჯავრი მისი. В сердце запала злость на него.

Line: 31 ვინც დავა ყბას ჩამო მიკლავს, Кто дива челюсть убьет,

Line: 32 მასა ჰქონდეს ცხენს იარაღი; Тому я дам наряд для лошади;

Line: 33 საღარი და ლურჯი ცხენი; Лысую и серую лошадь;

Line: 34 ფარხმალი და ჯაჭვი მისი, Саблю и цеп его,

Line: 35 იარაღი და კაბა მისი!" Оружие и одежду его!"

Добавлено (2008-04-11, 9:05 Pm)
---------------------------------------------
XVII. გავხედე.

Line: 1 გავხედე ლი ყად მეგონა, ვოი მეგონა, ვოი მეგონა.
-- Посмотрел я: что-то показалось мне, ой показалось, ой показалось.
Line: 2 ისგა ლაშგარი-ჯარათა, ვოი ჯარათა, ვოი ჯარათა!
-- Стоял народ-войско, ой войско, ой войско!
Line: 3 ურჯული თათრის ჯარია, ვოი ჯარია, ვოი ჯარია.
-- Безверных татар войско, ой войско, ой войско.
Line: 4 გაღმაო მიადგენ ჯარათა, ვოი ჯარათა, ვოი ჯარათა.
-- По ту сторону стали войском, ой войском, ой войском.
Page: 48 Line: 5 გედვიხედე გორაზე, ვოი გორაზე, ვოი გორაზე.
-- Посмотрел на гору, ой на гору, ой на гору.
Line: 6 გედვიხედე: გადმოვდივარ, ვოი მოვდივარ, ვოი მოვდივარ.
-- Посотрел: иду, ой иду, ой иду.
Line: 7 შტო მოვიხმარე საფრათა, ვოი საფრათა, ვოი საფრათა.
-- Ветв употребил вместо щита, ой щита, ой щита.
Line: 8 ცხუვით გავტეხე ქარქაში, ვოი ქარქაში, ვოი ქარქაში.
-- Стрелой сломал ножны, ой ножны,ой ножны.
Line: 9 მუხას სოზურგილ მოვართვი, ვოი მოვართვი, ვოი მოვართვი.
-- С дуба я снял кору, ой снял, ой снял.
Line: 10 დევიჩოქე შევასრულე -- შევასრულე, შევასრულე.
-- Стал на колени и выстрелил, ой выстрелил, ой выстрелил,
Line: 11 ასი მოვკალი თათარი, ვოი თათარი, ვოი თათარი.
-- Сто убиль татар, ой татар, ой татар.
Line: 12 ერთი წითელი ბოზალი, ვოი ბოზალი, ვოი ბოზალი.
-- Одна красная стрела, ой стрела, ой стрела,
Line: 13 გულსა ჩაეხა მწარათა, ვოი მწარათა, ვოი მწარათა.
-- В сердце попала горько(метко), ой горько, ой горько.
Line: 14 სისხლი ქვე ჩადგა ღვარათა, ვოი ღვარათა, ვოი ღვარათა.
-- Кровь пошла рекою, ой рекой, ой рекой.
Line: 15 დავჯედი წიგნი დავწერე, ვოი დავწერე, ვოი დავწერე.
-- Сели и бумагу написал, ой написал, ой написал.
Line: 16 ეგ დედაჩემს მიუტანე, მიუტანე, მიუტანე.
-- Это моей матери отнеси -- отнеси, отнеси.
Line: 17 ნარჩევი შენი შვილია, ვოი შვილია, ვოი შვილია
-- Избранный твой сын, ой сын, ой сын,
Line: 18 არ მოგივიდა შვიდობით, ვოი შვიდობით, ვოი შვიდობით.
-- Не пришол благополучно, ой благополучно, ой благополучно.
Line: 19 ციხეა ჩემი ქალაქი, ვოი ქალაქი, ვოი ქალაქი.
-- Крепость мой город, ой город, ой город,
Line: 20 ქვე შეიღებეთ შავათა, ვოი შავათა, ვოი შავათა;
-- Выкрасите в черный цвет, ой в черный цвет, ой черный цвет;
Line: 21 ქვე შეიღებეთ წითლათა, ვოი წითლათა, ვოი წითლათა.
-- Выкрасите в красный цвет, ой в красный цвет, ой красный цвет.
Line: 22 ჩემ ცოლმა ქმარი იშოვნოს, ვოი იშოვნოს, ვოი იშოვნოს,
-- Моя жена пускай мужа достанет, ой достанет,
Line: 23 მე მჯობდეს მკლავი ძალითა, ვოი ძალითა, ვოი ძალითა.
-- Который лучше был бы меня руками и силою, ой силой, ой силой.
Line: 24 ჩემი ლეკურ და ხანჯალი, ვოი ხანჯალი, ვოი ხანჯალი
-- Мою саблю и кинжал, ой кинжал, ой кинжал,
Line: 25 ხუცესს მიართვით საწირვათ, ვოი საწირვათ, ვოი საწირვათ.
-- Батюшке отдайте за панихиду, ой за панихиду, ой за панихиду.
Line: 26 მეჯინიბეს დაუბარეთ, დაუბარეთ, დაუბარეთ.
-- Конюху скажите, скажите, скажите:
Line: 27 ლემინ (ჟახე) შეჰკარით ცხენზედა, ვოი ცხენზედა, ვოი ცხენზედა.
-- Лемина посадите на лошадь, ой на лошадь, ой на лошадь;
Line: 28 წვრილი გზა წყნარათ იარეთ, ვოი იარეთ, ვოი იარეთ.
-- По узкой дороге пускай медленно идет (едет), ой идет, ой идет;
Page: 50 Line: 29 მინდორი უფრო ჩქარათა, ვოი ჩქარათა, ვოი ჩქარათა!
-- На полю идите (езжайте) поскорее, ой скорее, ой скорее!
Line: 30 ჩემი წამყვანი ცხენებსა, ვოი ცხენებსა, ვოი ცხენებსა,
-- Моим верховым лошадям, ой лошадям, ой лошадям,
Line: 31 კოდით ჩოუდგით ქერია, ვოი ქერია, ვოი ქერია;
-- Кулями кладите ячмень, ой ячмень, ой ячмень;
Line: 32 აღარ ჩაჰკრეს პირი მათი, ვოი მათი, ვოი მათი.
-- Не прикоснулись ртами своими, ой своими, ой своими.
Line: 33 ნალურსმები ჩოუყარეთ, ჩოუყარეთ, ჩოუყარეთ!
-- Подкуйте (их), подкуйте, подкуйте!
Line: 34 ეგ იყო იჯრა მისი, ვოი მისი, ვოი მისი!
-- Это была его доля, ой ег, ой его!

Добавлено (2008-04-11, 9:06 Pm)
---------------------------------------------
XVIII. ქალსა ვისმა.

Line: 1 ქალსა ვისმა ერქვა შორშა. Некую женщину звали Шурша.

Line: 2 ხუთსა თითსა ეცვა ბეჭედი: На пяти пальцах у нея были надеты кольца:

Line: 3 ბეჭედ შუა ისგა ბოსტანი, В средине кльца был огород,

Line: 4 ბოსტან შუა ნაძვი ასულა, Посередине огорода ел растет,

Line: 5 ნაძვის წვერსა ქორს ბუდე ეგო; На вершине ели коршуна (сокола) гнездо было;

Line: 6 ბუდე ეგო აბრეშუმისა, Гнездо было шековое,

Line: 7 კვერცხი ჰქონდა მარგალიტისა: Яйцо (яйца) было как изумруд:

Line: 8 ჩავკარ ფეხი, კვერცხი მოვსტეხე. Ударил муж ногой, яйцо (гнездо) разбил.

Line: 9 ღვმერთღო, ერთი ჩემთვის გაზარდე, Господи, одного птенца для меня воспитай,

Line: 10 თვალი ჰქონდა იაგუნდის, Глаз его чтобы был как яхонт,

Line: 11 კბილი ჰქონდა მარგალიტის, Зуб был яхонтовый,

Line: 12 წარბი ჰქონდა იავ გიშრის, Бров была как агат,

Line: 13 სანადიროს გზა ვასწავლე! На охоту чтобы дорогу показывал!

Line: 14 ინადიროს თან ისადილოს, Пускай один охотится и обедает,

Line: 15 ისადილოს მაღლა მთაში; Пуст обедает наверху горы;

Line: 16 მაღლა მთაში ჯოგნი ირმია, Наверху горы стада оленей,

Line: 17 ას ირემში ერთი ვარჩიე; Из ста оленей одного выбрал;

Line: 18 ეგ ირემი მე და მოვკალი, Этого оленя я убил,

Line: 19 ეგ ირემი შინ მევიტანე. Этого оленя домой принес.

Line: 20 "ჩემო ცოლო ლამაზ და გმირო! "Жена моя красивая и богатырка!

Line: 21 ამ ირემსა ბეწვი ჩასწყვიტე, У этого олена волоса (шерсть) среж,

Line: 22 ერთი იმის ჩოხა შემირთვი, Одну черкеску из тех волос сделай.

Page: 52 Line: 23 დანარჩენი წინდა პაიჭათ!" Из остального носки и ногавицы!"

Line: 24 -- "ჩემო ქმარო ლამაზ და გმირო! -- "Муж мой красивый и богатыр!

Line: 25 ალვის ხესა ქვეშა ვგივარ, Нахожусь я под чинарой,

Line: 26 წადი ეხლა შტოი მოსტეხე, Ступай тепер ветв отломи,

Line: 27 დანარჩენით სახლი დამიდგი, Из остального дом выстрой.

Line: 28 დანარჩენით -- წისქვილ ბეღელათ, Из остального -- мельницу и амбар,

Line: 29 წისქვილ, წისქვილ ჯარაისი!" Мелницу, мельницу вертушку!"

Line: 30 "ქალი ბრუნავს ჯარათაო! "Женщина пусть вертится как вертушка!

Line: 31 მე მოგიტან ხათაიას, Я принесу материю,

Line: 32 წითელ ყვითელ დარაიას. Красную и желтую материю".

Добавлено (2008-04-11, 9:07 Pm)
---------------------------------------------
XIX. ყაისϩრა.

Line: 1 ყაისϩრა მის წევიდე, Каисура отправился,

Line: 2 ადგან ქალაქს ჩევიდე; Взял да в город отправился;

Line: 3 შოშიტასი შინ შევიდე; В дом Шошита он зашел,

Line: 4 ბექმურზასი გეწყინება; Это стало непрятно Бекмурзе:

Line: 5 გეწყი, გეწყი, გეწყინება; Обиделся, обиделся, обиделся;

Line: 6 ჩახმახს: ოხკიდ, ბასრი ნავხა, Посмотрел: курок, бисер (порох) нашел,

Line: 7 შოშიტასი შინ შევიდე; В дом Шошита зашел,

Line: 8 წია-პია ლათარაში, Циа-пиа Латараши.

Line: 9 იავ ხერი მუჩვმა მიჩა, * *

Line: 10 წალემ ხაძგერ სატრაკისგა. *
XX. ალილო.

Line: 1 ალ ლილო -- დიდება, Алило -- слава,

Line: 2 მადლი ღვმერთსა, Слава Богу,

Line: 3 ქრისტე დაბადებული Xристос рожденный (родился)

Line: 4 ბაითუმ ქვაბისა; В Вифлеемской пещере;

Line: 5 შიბერმა -- შობა გათენებასა; Разсвел день Рождества;

Line: 6 ანიგალოზი ჩამობძანდა, Ангел сошел,

Line: 7 მარიამ ქალწული; Дева Мария (к...);

Line: 8 აკვანი ვოი ვოქვრემი! Люлька была золотая!

Page: 54 Line: 9 ანგალოზი ჩამობძანდი, Ангел сошол,

Line: 10 მონათლული გაბრიელი Крещенный (архангел) Гавриил

Line: 11 ცისა და მეუფისა! Снеба и Владыки (от Господа Бога)!

Line: 12 ყარსა წვიმსა, კუხი კვახი, Погода дождливая, гром и молния (среди погоди и, грома и молнии).

Line: 13 იოსებ სახლი აშენება. В постройка(у) дома Иосифа (т.е. в пещеру).

Добавлено (2008-04-11, 9:07 Pm)
---------------------------------------------
სვანური რწმენა-წარმოდგენები

Line: 1 ნექჭა ლიხერის ხოხალ ლიმწმოვი, ლიტკცე.
-- Если вр время разговора бров чешется у человека, то это означает, что он говорит правду.

Line: 2 შყϩმი ლისტϩლის ხოხალ ხოლემი, ლიკვჰე.
-- Шум в ушах означает какое-нибудь дурное проишествие.

Line: 3 ჰაყბა ლიხერის ხოხალ ლირჭალ, მიცხვილიელ.
-- Когда щеки чешутся, то это означает плачь и ридание.

Line: 4 პილი ლიხერის ხოხალ ლალთϩრ.
-- Когда губы чешутся -- означает, что человек достанет где-нибудь выпить.

Line: 5 ნაფხვნა ლიხერის ხოხალ ლალანღველ.
-- Когда нос чешется -- это означает непрятность.

Line: 6 ცალხანჩუ ნაფხვნა ლიხერის ხოხალ ლახიადალ.
-- Если нос чешется с боку -- это означает непрятность.

Line: 7 ბარჯა ლიქვთან ხოლა ლი -- ლϩდგარი ლიესგი ხოხალ.
-- Не хорошо если плечо трясется, так как мертвеца придется нести.

Line: 8 მახა ლϩთნა საბოლს ლϩლდესგად ხაკუ ლიწედ, ადო ჭϩშხრე ლისტვინნე ხოხალ.
-- Новорожденнаго жеребенка нужно видеть обутым, а то ноги будут болеть.

Line: 9 მახა ნათავ ნაღაშგს ლიბღელალდ ხაკუ ლიწედ, ადო ჟი ჯაწრე მარა ი ლაღვჭარალჟი ჩიგარ წაგება ჯეყრენი.
-- Новорожденнаго козленка нужно видеть ранше, чем услышишь его голос, а то он возьмет верх и во время покупки всегда в проигрыше будешь.

Line: 10 გვეჭს ხაკუ ლიწრე აჯჟი, ერე ლიჭყϩლალდ ხეწე ქა, ადო ლუზვერჟი ჴადრე ლიყϩრიალე ი ჰაყბარჟი ტიშრე ლირდე ხოხალ.
-- Поросенка нужно видеть раньше, чем услышишь, а то в обществе живот будет бурчать и на лице будут вши.

Line: 11 მინზოს ი მϩქნილდს ლϩბრალე ხაკუ ლიწედ, ადო, ჟი ჯაწრეხ ი თარრე მასტუნა ხოხალ.
-- Птичек (минзо и Мукнилд) 1
Page: 56
Line: 12 გაგოს ი კოჯა ქათალს ხეკვეს ერე ლϩხავსე ხეწეს მარე, ადო ჟი ხაწრეხ ი ხოლა ნაჭϩშხვ ხარ ჩიავ -- მეზგათე, კალვთე ი ამკალითე.
-- Кукушку и горную курицу видеть первый раз весною закусивши, а то дурная нога (ничего) не будет удаваться) будет у человека в семействе, на гумне и т. д.

Line: 13 ჰიჯვს ლახ ქა ხეწდენი მარე ხეკვეს ერე ლაქვეს: "კარა ნაჭა, კარა ნაჭა", ადო ჟი ხაწრე ი მარე ხვაინ ხეწდენი -- ლახ ალას ლექვნი აჩქა ძვირდ ხეწდენი, არგითე მეჴდანღო მარემ ხეკვეს ერე თარარ ჩუ ადტკუნეს -- ისგა ლოხგუდირდეს ნაჭას ი ლაქვეს: "არა კარა ნაჭა, არა კარა ნაჭა" -- ათხე ქა ხვეწდ ისგვა ნამშივს ი მერმაჟი ნოსოვ ხვაწდა.
-- Когда человек увидит змею, то должен говорить: "очаг и цепь, очаг и цеп", а то часто будешь видеть ее; когда придешь домой нужно закрыть глаза -- нужно взяться за цепь и сказать: "очаг и цепь, очаг и цепь, теперь видел тебя, а после этого да не увижу тебя".

Line: 14 მანკვიშჟი ლუფხვს აფხვს ხაკუ ლიწედ ნϩცისგა, ადო ადო ხოლა ლი.
-- Первый раз весною лягушку нужно видеть в воде а то не хорошо.

Line: 15 ტუნი ნაგამსვ დϩტისგა ჟი ლიჟვმე ხაკუ, ადო ლაშალჟი ჩუ ლიშტრავი ხოხალ.
-- То место на золе, где стоял горшок, нужно смешать, а то во время драки победят тебя.

Line: 16 ისნავშ მϩჟირისგა ლიქლავის შგვირ ხოხალ მეზგემიშდ.
-- Во сне если молотишь на моуром месте, то это означает для себя стыд и срам.

Line: 17 ისწნავშ ლიჰრაყის ხოხალ მარემი დაგრა.
-- Если во сне выгоняешь водку, то непременно умрет человек.

Line: 18 ისნავშ ჩიქ ჩუ ადდაგრი, ღო ჟი ანსელვი მარე -- აჩა ქორისგა ხოშა იარვა ირა აჩა დაგრა ხოხალ.
-- Во сне если сначала умрешь, а потом оживешь, тогда умрет в семействе кто-нибудь из старших.

Line: 19 ისნავშ ლახ იმ ხაბიდ ეჯა ხოლა ლი.
-- Если во сне что-нибудь горит -- это не хорошо.

Line: 20 ისნავ თოფი ლეკვანეს ხოხალ კუმში ბარა.
-- Если во сне стреляешь, то непременно убавится скот.

Line: 21 ისნავშ ლიხირვილს ლირჭალ ხოხალ.
-- Если во сне веселишься, то будешь плакать.

Line: 22 ისნავშ ლირჭალს ლიხირვილ ხოხალ.
-- Если во сне плачешь, то будешь веселиться.

Line: 23 ისნავშ შდϩქი ლიშყედს მარემი დაგრა ხოხალ.
-- Если во сне выпал зуб, то умрет человек.

Line: 24 ისნავშ ჯაყვა ლიწედს ი მϩსრი ლირმის ჭყინტი ლითნე, ხოხალ ლახ ზურალ ღანავ ლი.
-- Если во сне увидишь складной нож и горную курицу, то родиться сын.

Line: 25 ისნავშ ძვირე ლიწედ დინა ლინე ხოხალ, ლახ ზურალ ღანავ ლი.
-- Если во сне ты видел бусы, то родится дочь.

Line: 26 ისნავშ ჰიჯვი ლიწედს ხოხალ ჰϩრგϩნ.
-- Во сне змея(ю ты видел), то это означает дурной глаз.

Line: 27 ისნავშ იშავა ჟეღ აჯჴეფნი ეჩას ჯაგ ჰϩრგϩნ.
-- Чья собака во сне укусит, то от этого будет тебе дурной глаз.
Page: 58
Line: 28 ისნავისგა ჩაჟმი ლიწედ ლი ხოლა ი ხოხალ ლეგდ ლიჴედ მარემიშ.
-- Если во сне увидишь лошадь, то заболеешь.

Line: 29 ისნავისგა ღველიაქრე ლიჭემ ლი ხოლა ი ხოხლალ ლიღვფურე.
-- Если во сне гонишься за овцами, то непременно наденешь траур.

Line: 30 დინა გეზალს ლახ ჩუ ადდაგრი მარე აჩუნღო ჭყინყ ხეთნი.
-- Если убьешь дочь, то потом родится сын.

Line: 31 ჰე ზურალ მაჩუბს დომ იღვჟალ, ღო ხოლა ჰავდარ ხოხალ.
-- Если женщина не разрешится в нижнем этаже дома, то будет дурная погода.

Line: 32 ხოლა დარ ლაშთხვალუნღო ლϩდგარ ა ტარ ლი.
-- Причиною дурной погоды после похорон служит мертвец.

Line: 33 უნწილნაშ ი ვიშდა ნაფდალვ მარე ურწყულ ლი -- ი აჯა ლახ საყდართე ი ედ საყდრი ნაფდიათე ადრი ი აჩუნღო ხოლა დარ ი ედ ხოლა მალე ჩუ ად ჩვემნი, აჯა ეჯ მარემი ტარ ლი.
-- Человек имеющий соприкосновение с невоцерковленною и с женщиною с месячным очищением, не чист -- и если после этого он пойдет в церковь или около церкви и после етого будет дурная погода, или что-нибудь дурное, то причиною служит тот же человек.

Line: 34 ჰამს ჩინ ხუნკვი ბაპაშ ი შყაჟვა ლიხვიე ხოლა ლი.
-- Утром всретить раньше всех священника и перепела -- нехорошо.

Line: 35 ჰამს ჩინ ხუნკვი აფხვა ლიხვიე ეზარ ლი.
-- Утром раньше всех всретить лягушку -- хорошо.

Line: 36 ნაგვალევჟი ხატი ლიჟრალი ჩუ აჰავდრე.
-- После засухи если вымочить образ, то пойдет дождь.

Line: 37 ნაგვბაჟი ლახ გუნას ჟი იცვმენი მარე, ეჩქა ჰალ დესა ხოიხენი.
-- Ночью если сажею помазать лоб и так пойти куда-нибудь, то не простудишься.

Line: 38 ქისუნბურა ლახ ისგა ხაბ მარა, ეჩქა ხოლა თე ი გვი დემ ხაქიჩ მარა.
-- Когда амулет носит человек, то никто его сглазить не может.

Line: 39 მϩჰϩრგϩნა მარემი ფათვა კვამს ლახ ჟი იჴანე მარე ეჩქა ეჩას ჰϩრგϩნ დეშ ხაკვეშ ისგა.
-- Если понюхать дым от волос того человека, который хочет сглазить человека, то он не имеет силы.

Line: 40 ლახ ხოჩამდ ხარ მარა, ხეკვეს ერე დომ ინჩილდეს, ადო ღერბათვ ანგვმე ი ხოლამდ ხეყრენი.
-- Когда дело человека идет хорошо, он не должен жаловаться, а то Бог накажет его.

Line: 41 ნაბოზს ყვიჩი ლიტულის ხოხალ მარემი დაგრა.
-- Если вечером будет петь петух, то умрет человек.

Line: 42 ღერბათვ ესერ აჯჟი ოხსახა ერე ღართ ჩუქვან ხოჩამდ ხევჟუნი მარა.
-- Богом так положено, что человек засыпает лучше под буркою.

Line: 43 ღანავ ზურალა კოტოლ ჴადს ხოხალ ჭყინტი ლითნე.
-- Если беременная женщина имеет небольшой живот, то родит сына.
Page: 60
Line: 44 მანკვიშჟი დინა ლითნეს ხოხალ დიეშ ი მუეშ უშხვარ ლიმჩე.
-- Если первой родится доч, то муж и жена долго будут жить.

Line: 45 დაბვისგა გიმოლ ი ჯვარ ლიხ მϩლჩე ხოლამ თანვხან, ჰაყბახან ი ჰϩრგϩნხან.
-- Камень и крест в

Line: 46 მუღულ ფირვს ხაკუ ლიკვანე გვალთე აჯღა ერე ლაშგს ხარ ხოჩა.
-- Муху-коровку нужно бросит, где помещаются коровы: тогдаон хорошо будут доиться.

Line: 47 აფხვა ლიხვიე ჩიე ხოჩა ლი: ლათიისგა, ლაფაცხისგა ი იშგნაგ.
-- Встречать лягушку везде хорошо: на жатве, на покосе и т. д.

Line: 48 გუბვარ ი ჩერხალ საფვარისგა, ლადϩრისგა, ლაფაქისგა, კალვარისგა ი დაბარისგა -- ილჩეხ მარა ხოლამ თეხან, ჰაყბახან ბარაქხან.
-- Галька и белые камни в квашне, в сыворотке, в муке, на гумне и на пашне -- охраняют припасы от дурного глаза.

Line: 49 ჩერხა, გუბ, ნახე, ქვიშე, შიხ ი ჩϩჭიინდ ილჩეხ მარა ხოლამ თანვხან, ჰაყბახან ი ხაჭონიხ ბედი ბარაქს.
-- Белый камень, галька, железная вещь, уголь и ива охраняют человека от дурного глаза и дают во всем обилие.

Line: 50 ლიტუსე ილჩე მარა ხოლამ თეხან ი ჰაყბახან.
-- Курение охраняет человека от дурного глаза.

Line: 51 მახორვა ოხკაბახ უშგვლარსფუთა დადიშქელიანა ლϩდგარუნღო, აჯრა ერე ლაშგ ათწუჰლანახ ჩუ.
-- Обычай "махорва" 2 установлен ушкульцами после убиения ими Путы Дадишкелиани, потому что коровы перестали доиться.

Line: 52 ძივარ, ქისϩბურა, ბერჯ ი შიხ ჰაკვანისგა ბეფშვს ილჩეხ ხოლამ თანვხან, ჰაყბახან ი ჰϩრგϩნვნან.
-- Бусы, амулет, железо и угол в молоке охраняют ребенка от дурного глаза.

Line: 53 ჰავდარ ლი ლიზეზ ედ ლინწილალეშ, ედ ლუვურწყულა ლიმზირიშ, ედ საყდართე ქამე მარემი ლიფშვდემიშ.
-- Нехорошая погода есть следствие или воцерковления женщины, или нечистаго жертвоприношения, или того, что в церков пустили посторонняго человека.

Line: 54 ზომხას ი ლიგიერგის ი ძივი ლიჴდე საყდარხან ჟი აჴვჩოვი ლეგმერდა.
-- На новый год и в день св. Георгия весною и осенью подметать дом и двор нельзя.

Line: 55 ყერიაში ლიღლოვი ი ძივი ლიჴდე საყდარხან ჟი აჴვჩოვი ლეგმერდა.
-- Молитвы многих людей и угощение их могут вылечить человека.

Line: 56 ლეზვები ლიზმეს მად ხაყა: 1) ლიჴნი ლϩბნანღო ლიგათვალდ, 2) ლილგუჰერი ჟი ლიგათვალდ, 3) ზომხას, ლიგიერგის ლუფხვაშ ი მუჟღვრეშიშ, მახა დოშდულჟი, დოშდიშ, ცაშ ი საფტინს.
-- Нельзя давать хлеб: 1) с начала пашни и до окончания, 2) с начала молотьбы до окончания, 3) на Новый год, в день св. Георгия весною и осенью -- в новолунье, в понедельник, в четверг и в субботу.
Page: 62
Line: 57 ლეზვებს ხაკუ ლიკედ ი ლიბნე -- დოშდიშ, ჯϩმაშ ი ვობიშ.
-- Xлеб надо начинать печь в понедельник, в среду и в пятницу.

Line: 58 ლიგიერგის საციქვი ლიფდი მად შიდ.
-- Нельзя в день св. Георгия давать в долг другому нечего.

Line: 59 ლიცხენიელ მად შიდ დოშდიშ, თახაშ ი ცაშ ზურალაშდ.
-- Чесать волосы женщинам нельзя в понедельник, во вторник и в четверг.

Line: 60 ლინჩალს ლიხირვილ მად შიდ.
-- Нельзя в пост веселиться.

Line: 61 ლირჭალ მად შიდ დოშდიშ ი მიშლადეღ.
-- Оплакивать вслух мертвых нельзя в воскресенье и понедельник.

Line: 62 ცხარრე ლიმგუვი მად შიდ თახაშ ი ცაშ.
-- Обрезывать ноти нельзя в четверг и во вторник.

Line: 63 ზომხას გიმი მუფდის ლისჩუქვრე ხაკუ.
-- На новый год продавцу земли нужно что-нибудь подарить.

Line: 64 ასიშვ ნიბაშინს ესერ ლაგაგიარ ი ლაზს ხაჩოხ.
-- Замужним дочерям и их детям двери сами собою отворяются.

Page: Fn.
Line: 1 Небольшия перелетниыя птички, которых весною, по возвращении из теплых стран, встречают умывшись. Авт. ^
Line: 2 Согласно этому обычю, сваны не выносят молочые продукты на двор, а после непременно моют руки и полощат рот у самаго очага. Авт. ^

Line: 1 დოსდ მეგნალ გეზლა დის ესერ ჩიგარ ხოცა გვი ხვეზ ი გვიანდ მეგნალ გეზლა დის ჩიგარ ხოლა.
-- Мать того сына, который рано встает, всегда рада, а матьтого сына, который поздно встает, всегда печальна.

Line: 2 ხოჩამ ხეხვი პატრონს ესერ ქორწილთე მა ხაკუ -- ქორწილ ჩიგარ აგის ხარ.
-- У кого хорошая жена, ему нечего итти на свадьбу, так как свадьба у него всегда у себя дома.

Line: 3 ხოლამ ხეხვი პატრონს ესერ ლაგვანთე მა ხაკუ -- ლაგვან ჩიგარ აგის ხარ.
-- У кого плохая жена, ему нечего итти на оплакивание, так как у него оплакивание всегда у себя дома.

Line: 4 მუსგვენ ხეხვი პატრონს ხეკვეს ერე ხორდეს მეკვბე დიმთილ, დომაი მეკვბე ჟეღ
-- У кого красивая жена, тот должен имееть или осторожную мать или осторожную собаку.

Line: 5 ჟაღვ ესერ აგის მად ხაყანა ი ჯა ლათხვართე ელმაზლი.
-- Собака дома не годилась и на охоту хотела итти.

Line: 6 იარვა აგის ხოლა ლი, ეჯა ქან ი ხოლა ლი.
-- Кто дома не годится, тот и вне дома не годится.

Line: 7 მარა ესერ მიჩაშდ დესამა ხაღვანა ი ჯა მერმა ხაფდინა.
-- Человек сам по себе ничего не имел, а другому давал.

Line: 8 მარე როქვ თხუმს დეშ ხემშადალ ი ჯა მერმა ხემშადალ.
-- Человек самому себе ничего не может помоч, а другому помогает.

Line: 9 ხოლა მϩშა ესერ ქან ხოშამ ამშაე ი ქორს ხოხვრამ.
-- Плохой работник дома меньше работает, а вне дома больше.
Page: 64
Line: 10 უბადვ მარა ესერ ნეჭვი ჟიბავ ხეგვრან.
-- Несчастному человекукамень вверх катится.

Line: 11 ხოჩამ მარემი გეზალ ესერ ჩიგარ ხოლა ლი.
-- Сынь хорошого чело века всегда негодяй.

Line: 12 წელი ჟახე ესერ ათაშდϩნა მარა.
-- Человек забыл название осла.

Line: 13 ქორა მაზინ ესერ ერეს ხარა ი იეშდვ იარვ თანაღ ეჩხანჩუ ხასგდინა მიჩა ქორს.
-- Кто-то так долго думал о своем доме, что через двенадцать гор выдел его.

Line: 14 ჩუ ლϩმა ესერ მექვრე ხაჩონა.
-- Чем скушать, лучше чтоб сгнило.

Line: 15 ნამϩრთალი მარა დესა ხოთვფენი.
-- Справедливость у человека никогда не пропадает.

Line: 16 ლემფირს ი მართალს მაგ ხოთლე.
-- Униженнаго всякий обижает.

Line: 17 ისაშდვა მომა ხაყლუნიხ ეჩას ხოთლეხ.
-- Кого не боятся, того давят.

Line: 18 ხოჩემიშ ი ხოლემი ნაჩომ მარა დესა ხოთვფენი.
-- Xорошее ли сделает человек, или дурное, у него никогда не пропадет.

Line: 19 იარვა იგϩრჯე ჩუ ეჯას ხუღვო.
-- Кто трудится, тот и имеет.

Line: 20 ჩი დემ ხაფდი ღერმეთ მარა.
-- Бог не все дает человеку.

Line: 21 ვარგ გლეხურ დეშ არი.
-- Дворянин без крестьянина существовать не может.

Line: 22 გლეხს ლივარგ მად ხესგვიშ.
-- Крестьянину дворянство не идет.

Line: 23 სერიშ როქვ გვარიშ ი მად ლასვ.
-- Он таков потому, что такого происхождения.

Line: 24 სერიშ როქვ მარე ი მად ლასვ.
-- От такого человека, как ты, больше нечего и ожидать.

Line: 25 ხოჩემიშ მაგ ხოჩა ლი ი ხოლემიშ მაგ ხოლა.
-- У хорошаго все хорошо, а у плохого все плохо.

Line: 26 იარდვა მა ჩომინ ეჯა ლახსად.
-- Кто что сделал, так и прошло.

Line: 27 ბაბას ესერ გეზლა გეზალ ხათვრინა ლირდეს.
-- Прадеда учил правнук, как жить.

Line: 28 ხალ ფირვს ჰუნგირ მოდ ხესგვიშ, აჯჟი აჩას ალა.
-- Как корове седло не идет, так и это тебе.

Line: 29 ბედუშ დესამა ირი ი აჩუნღო ხონ ლე ი ხონ მომა.
-- В свое время ничего нет, а потом будет ли, или не будет -- все равно.

Line: 30 ხოჩემი მϩთხელის ესერ ხოლა ი ჩუ ათვთაფა.
-- Кто хорошаго искал, тот и дурное потерял.

Line: 31 დაჴლა ფუსს ესერ დაჴლა ჰაკვად მად ხახვიანა.
-- Xозяину козла и хвоста его козла не досталось.

Line: 32 ხოჩა გვარიშ როქვ ხოლამ გვარიშს ი ქა ისარვინე.
-- Кто из хорошей фамилий, тот может защитить и того, кто из дурной фамилии.

Line: 33 მეგამ როქვ მა ლი ნაჴაფვ ი ეჯა ლი.
-- Что такое (так как это) дерево, то будет и щепка от него.

Line: 34 ხოლამ როქვ ხოჩა მად ხოსგუ.
-- Плохому не следует (приходиться) делать хорошаго.

Line: 35 ღერბათვ ხვაი ხობიც.
-- Бог многое может.

Line: 36 ნაჭირვ მეზგე როქვ ხოშა ლეგვნებ იდ ლი.
-- То семейство, с которым несчастье случилось, должно быть еще осторожнее.
Page: 66
Line: 37 ალამგ ქვიჭი ნათილვ როქვ დემე ხორი.
-- Xотя он нечего не тратит, но все-таки нечего не имеет.

Line: 38 დე ლეჟა როქვ ლი დე ლექვა ისგვი ნაჩომ.
-- Ни туда ни сюда -- твой поступок (в твоем характер).

Line: 39 თხუმისგა ლისგვრე ესერ დას ხაკვდახ ი ჩუ ლაჴადისგა ჩუ ლახჴადϩნანახ ჭალათეჟი.
-- Во главе (первым) сидеть никто не хотел и от вежливости дошли до реки.

Line: 40 აშხვ აგის ესერ ლახიადალ ლϩმარ ი მერმა ლაგვან.
-- В одном месте веселье, а в другом месте плач.

Добавлено (2008-04-11, 9:10 Pm)
---------------------------------------------
სვანური გამოცანები

Line: 1 ლეთ ი ლადეღ ჩიგარ ამშაე (სათ).
-- Днем и ночью всегда работает (часы).

Line: 2 ვოშდხვ ლავდილას ეშხვი ფაყვ ხაგხ (კარა).
-- Четыре сестры одну шапку имеют (очаг свана).

Line: 3 შიყ სგვებნავ ხარ ი ჴად ღვეშგმავ (ჭიშხ).
-- Спину имеет спереди, а живот сзади (нога).

Line: 4 ნეზვს ჭიშხთეჟი დეშ ხეჰა ი აშ დესამა ლი აჯზუმ კϩლთხი (თაკვ).
-- Свине до ног не достигает, а так очень длинна (веревка).

Line: 5 ნაშკვაისგა ჩუ სკϩდა ი კიბდვენისგა დეშ (ნაჯვიდ).
-- В горсти помещается, а в ковчег нет (силок).

Line: 6 თხვიმ ჩუბავ ხარ ი ჭϩშხარ ჟიბავ (ტაბაგ).
-- Голова снизу, а ноги сверху (стол свана).

Line: 7 ლϩდგარხანქა ლუვარ ანღრი (ლϩგრე).
-- Из мертваго живой идет (яйцо).

Line: 8 ვოშდხვ ლავდილა ლიხ ი აშხვ დიაჟი იღრალხ (ფირვი კვილფხარ).
-- Четыре сестри через одно горло поют (сосцы коровы).

Line: 9 აჭკვრე, აჭკვრე, ნაჭკორ დესა ხორი (ლემესგ).
-- Режет, режет, а ничего не выходит (огонь).

Line: 10 აშხვ მეზგასერ დას ხორი უშგულისგა (დავა ლანჭლი ბერჯაშ თაისავს ხორი ბეჟნაიშა).
-- Кроме одного семейства, никто не имеет в Ушкулах (дуга для дива у Таисава Гвачлиани).

Line: 11 აშხვ მეზგასერ დას ხორი უშგულისგა (დავა უშდბალ ბერჯაშ ჰანდრაშ).
-- Кроме одного семейства, никто не имеет в Ушкулах (камень дива у Андрея Челидзе).

Line: 12 აჯზუმ გარჯ დესამა ლი (ლიკვლინე).
-- Такого труднаго ничего нет (валять).

Line: 13 აშხვ ლესგს გარ ისპე ზავისგა (ლიჴნი).
-- Только раз поворачивается в год (пашня).

Line: 14 თვეფ ზექ ლი, ფინდიხ ნიც ი ბაჩ ქა აკვანე (ლეგვჰერ).
-- Ствол из дерева, пуля из воды, камень выбрасывает (мельница).

Line: 15 ლϩდგარ ლუვარ ახღო (ლაცხნირ).
-- Мертвый живого несет (гребешок).

Line: 16 მეჩი მარე ლი ი ვოქვრე ფავუ ხობჯგა (საფვარ ი ლაჩდინარ).
-- Старый человек и держит золотую палку (квашня и мешалка).

Line: 17 ჩუ ამტყვასგზუმ გარ ლი, ერვი ხარ ცილ ი ლეზობდ გვიგვს გარ ხადა (შდიხ).
-- Величиною в звездочку, две оболочки имеет, а есть можно только ядро (мелкий орех).
Page: 68
Line: 18 ლუკულთხან ლახ ლი იზალალ ი მეფშვდე ლახ ლი ჩუ ლϩგ (ჩაფϩლ).
-- Когда связан -- ходит, а когда отпущен -- стоит (лапти).

Line: 19 იბნილ მიბნილ ვოქვრე სტაქან (კვარემ).
-- Золотой стакан (лед).

Line: 20 სგობინ ფანფალა, ღოშგიმ ლაშგარა (ქათალ).
-- Спереди мохнатая, а сзади с войском (курица).

Line: 21 ჩიქ წϩრნი ლი, ღო თეთვნე, ღო მϩწრან. ღო მეშხე (მეგმარ).
-- Сначала красный, потом белый, потом красноватый, а потом черный (черника).

Line: 22 ლათშვ ქან არი ი ლადეღშვ ქორს (ჰურდუმ).
-- Ночью на дворе, а днем дома (запирка).

Line: 23 ჩი ხეფშენი, ეჩას მადე.
-- Все устает, а она нет (вода).

Line: 24 დე დეცს ხათილ ი დე გიმს (ლϩნკარა).
-- Не касается ни неба ни земли (навес).

Line: 25 ჩიგარ მϩჟირ ლი (ნინ).
-- Всегда мокрый (язык).

Line: 26 წϩრნი ბუღვაი ნაგვრანალჟი დესამა ჴედნი (ლემესგ).
-- На том месте, где валялся красный бык, нечего не родится (огонь).

Line: 27 ჩიქ თეთვნე ლი, ღო აჯაღ თეთვნე ი ღო ყვითელ (ლϩგრე).
-- Сначала белое, потом опять белое, а потом желтое (яйцо).

Line: 28 ჩიქ ქა ათვენიხ, ღო აჩუნღო ჩვადგარიხ მინე დის (ლაღვბა ბუზულარ).
-- Сначала раждает детей, а потом убивают ее дети же (пчела).

Line: 29 ნაყერვს დესა ითნე (ნიც).
-- На ней удара не заметно (вода).