Кавказ тышында алан (къарачаймалкъар) тукъумла Kavkaz tışında alan (qaraçaymalqar) tuqumla
Тюркде къуралгъан къарачаймалкъар сайтлада
Кавказда болмагъан 15 алан (къарачай-малкъар ) тукъум джазылыбды. Аладан тизме: (скобкалада Къарачаймалкъарда ушаш болгъан тукъумну вариантын бергенме, ол демеклик Тюркде тукъумну терс джазыб къояргъа да болурла) http://www.ozemail.com.au/~karachay бла http://midas26.sitemynet.com Türkde quralğan qaraçaymalqar saytlada Kavkazda bolmağan 15 alan (qaraçay-malqar ) tuqum cazılıbdı. Aladan tizme: (skobkalada Qaraçaymalqarda uşaş bolğan tuqumnu variantın bergenme, ol demeklik Türkde tuqumnu ters cazıb qoyarğa da bolurla) http://www.ozemail.com.au/~karachay bla http://midas26.sitemynet.com
1.Аджулары (Ажулары болургъа болур) 1.Acuları (Acuları bolurğa bolur)
2.Акъзеклери 2.Aqzekleri
3.Айтемирлери 3.Aytemirleri
4.Бийтуугъанлары 4.Biytuwğanları
5.Боранлары (Лайпанланы атаул болургъа да болур) 5.Boranları (Laypanlanı atawl bolurğa da bolur)
6.Къотакълары 6.Qotaqları
7.Къуллары 7.Qulları
8.Къулбеклери 8.Qulbekleri
9.Къапланлары 9.Qaplanları
10.Лоулары 10.Lowları
11.Лийлери 11.Liyleri
12.Мамашлары (Мамышлары болургъа болур) 12.Mamaşları (Mamışları bolurğa bolur)
13.Саманлары 13.Samanları
14.Тезаклары 14.Tezakları
15.Туугъанлары 15.Tuwğanları
Кипкелени Зареманы "Тюркдеги къарачай-малкъар диаспора" деген китабындан табылгъан, Къарачай-Малкъарда болмагъан 12 тукъум.
(скобкалада Къарачаймалкъарда ушаш болгъан тукъумну вариантын бергенме, ол демеклик Тюркде тукъумну терс джазыб къояргъа да болурла) Kipkeleni Zaremanı "Türkdegi qaraçay-malqar diaspora" degen kitabından tabılğan, Qaraçay-Malqarda bolmağan 12 tuqum. (skobkalada Qaraçaymalqarda uşaş bolğan tuqumnu variantın bergenme, ol demeklik Türkde tuqumnu ters cazıb qoyarğa da bolurla)
1.Джумбашлары
2.Шобайдакълары
3.Эльджоркъалары (Эльджорукълары болургъа болур)
(была Башхюйюк элдендиле) 1.Cumbaşları 2.Şobaydaqları
3.El'corqaları (El'coruqları bolurğa bolur) (bıla Başhüyük eldendile)
4.Джебеллери
5.Гонайлары
6.Къысхалары (Сылпагъарланы атауул болургъа да болур) 4.Cebelleri 5.Gonayları
6.Qıshaları (Sılpağarlanı atawul bolurğa da bolur)
7.Сабайлары
8.Топчулары
9.Тёппелери
( была Доглат элдендиле) 7.Sabayları 8.Topçuları
9.Töppeleri ( bıla Doglat eldendile)
10.Будуйлары
11.Гебохлары
12.Гергокълары (Гюрюклери болургъа болур)
(была Сириядандыла) 10.Buduyları 11.Gebohları
12.Gergoqları (Gürükleri bolurğa bolur) (bıla Siriyadandıla)
Былай бла Кавказ тышында (Тюрк бла Сирияда ) 27 къарачаймалкъар тукъум барды. PS.Бу 27 тукъумну ичинден Кавказда адамлары чыгъыб къалыргъа да болур, неда бир тукъумну бизде бир тюрлю тышында башха тюрлю айтылыб эки башхагъа саналыб къалыргъа да болурла. Bılay bla Kavkaz tışında (Türk bla Siriyada ) 27 qaraçaymalqar tuqum bardı. PS.bu 27 tuqumnu içinden Kavkazda adamları çığıb qalırğa da bolur, neda bir tuqumnu bizde bir türlü tışında başha türlü aytılıb eki başhağa sanalıb qalırğa da bolurla
Добавлено (2007-05-23, 6:04 Pm)
---------------------------------------------
Къарачайда бурунгулу тукъум къаумла- Qarachayda buruñulu tuqum qaumla Къарачайда 4 къаум болгъанды-Адурхай, Будиан, Науруз,Тырам.Къаум деб "тукъумла бирлешге" айтхандыла. Айтыугъа кёре, къаумгъа кирген тукъумла бир атадан туугъандыла.Аны бла къыз алгъан,къыз берген болмагъанды 4 къаум ичинде да. Къарачайда тукъумланы кёбюсю кирмегенди къаумлагъа.Малкъарда уа тукъум къаумла болмагъандыла. Артда бу тёрт къаумгъа кирмеген талай тукъум Къарачайда бешинчи къаум къурагъандыла-Шадибек къаум. (Хусост къаумда къуралгъанды дейдиле Шадибек къаумдан сора.) Биринчи тёрт къаумгъа кирген тукъумла Къарачайны ёзек тукъумларыдыла-ол демеклик бек ески тукъумла. Нек десенг ,Адурхай, Будиан,Науруз,Тырам тёртюсюда Къарчагъа нёгерлик этиб айлангандыла.(13-14 ёмюрледе). Бир заманда джашагъандыла.Айтыу да, китабла да джазыу да алайды. Qaraçayda tört qaum bolğandı-Adurhay, Budian, Nawruz, Tıram.Qaum deb "tuqumla birleşge" aythandıla.Aytıwğa köre,qaumğa kirgen tuqumla bir atadan tuwğandıla.Anı bla 4 qaum içinde qız alğan qız bergen bolmağandı .Qaraçayda tuqumlanı köbüsü kirmegendile qaumlağa.Malqarda wa tuqum qaumla bolmağandıla.Artda bu tört qaumğa kirmegen talay tuqum Qaraçayda beşinçi qaum-Şadibek qaum qurağandıla.(Bıladan da keç -başha talay tuqum Husost qaum qurağandıla.) Birinçi 4 qaumğa kirgen tuqumla Qaraçaynı özek tuqumlarıdıla -ol demeklik bek eski tuqumla.Nek deseng-Adurhay, Budian, Nawruz,Tıram-törtüsüda Qarçağa nögerlik etib aylangandıla.Birzamanda caşağandıla.Aytıwda da kitabla cazıw da alaydı.(Bılayçıqda qoşarım-Türkden caşla saytlarında qaumlanı,qaumlağa kirgen tuqumlanı qatışdırıb cazğandıla bir saytlarında. Bu tübünde keltirgenim tüzetgenligindi.Talay kitabda berilibdi men keltirgen versiya)
В Карачае было 4 каума-Адурхай, Будиян,Науруз,Тырам.Под словом "Каум"-понималось союз родов. Говорят,что роды входящие в "каум" пошли от одного отца,именем которого и назван "каум". В каумы входили не все роды.Большинство родов Карачая не входили в каумы, а в Балкарии даже не были "каумы".Браки между родами из одного каума запрещались в древности. (считалось что они родственники).Позже несколько родов не входящих в каумы образовали союз родов Шадибек. (а ёще позже и образовался Хусост). Роды входящие в 4 древних каума -можно назвать сердцевиной Карачая (Алании). Потому что,говорят и пишут что Адурхай, Будиян,Науруз,Тырам жили в одно время с Карча (13-14 века) и были его боевыми товарищами. При составлении списка 4 каумов использована книга К.М.Текеева "Карачаевцы и Балкарцы". Рода входящие в каумы братья. Qaumğa kirgen tuqumla-qarnaş tuqumladıla Адурхай-Adurhay Будиян-Budiyan Науруз-Nawruz Тырам-Tiram
Байчоралары- Baychoralari (Байчоровы) Байрамукълары- Bayramuqlari(Байрамуковы) Къочхарлары-Qochharlari (Кочкаровы) Бостанлары-Bostanlari (Бостановы)
Батчалары- Batchalari (Батчаевы) Акъбайлары- Aqbaylari (Акбаевы) Аджиляри-Acilyari (Аджиевы) Семенлери-Semenleri (Семеновы)
Джаммалары-Cammalari (Джаммаевы) Боташлары-Botashlari (Боташевы) Гапполары-Gappolari (Гаппоевы) Джанибеклери-Canibekleri (Джанибековы)
Тулпарлары - Tulparlari (Тулпаровы) Деккушлары-Dekkushlari (Деккушевы) Байрамкъуллары- Bayramqullari(Байрамкуловы) Къоркъмазлары- Korkmazlari (Коркмазовы)
Кульчалары- Kulchalari (Кульчаевы) Чотчалары-Chotchalari (Чотчаевы) Къобанлары-Qobanlari (Кубановы) Алботлары-Albotlari (Алботовы)
Чичханлары (Батчалары) Çiçhanlari (Батчаевы-Чигхановы) ; Текелери -Tekeleri (Текеевы) Мамчулары-Mamchulari (Мамчуевы)
Эрикгенлери-Erikgenleri (Эрикеновы) Тамбиляри-Tambileri (Тамбиевы) Голалары-Golalari (Голаевы)
Чомалары- Chomalari (Чомаевы) Эзиляри -Eziläri (Езиевы) Каппушлары-Kappushlari (Каппушевы)
Лайпанлары -Laypanlari (Лайпановы) Болурлары-Bolurlari (Болуровы) Баттылары-Battılari (Батдыевы)
Долалары -Dolalari (Долаевы) Эльканлары-Elkanlari (Элькановы) Сылпагъарлары-Silpagarlari (Салпагаровы)
Оруслары -Oruslari (Урусовы)
Шидакълары-Shidaqlari (Шидаковы) Bila Silpağarlani- Nawruz qarnashları.
Bir kıtablada Bayileri,Bolatları da qoşub cazıladıla Adurhay qaumğa. Баилери,Болатлары (Bıla başında sağınılğan kitabda coqdula) bir kitablada Budian qaumğa Canközlanı da qoşub cazadıla. Джанкёзлары (Bıla başında sağınılğan kitabda coqdula) Bir kitablada-Sozaruqlanı qoshalla Nawruzlag'a, birle qoshmaydila. Sozaruqlari keslerin Kappushnu qarnashina sanaydila, Созарукълары (Bıla başında sağınılğan kitabda coqdula) bir kitablada Bostanları,Albotları, Hosuları Appaçaları (Appaçaları barı Türkge köçgenle) Husost qaum bolğandıla deydi. Бостанлары, аладан айырылгъан ла Алботлары, Хосулары бары Тюркге кёчюб кетген Аппачалары башха Хусост къаум болгъандыла дейдиле (Bıla başında sağınılğan kitabda coqdula) Бу 4 каум эртде къуралгъадыла.Къаумлагъа кирген тукъумла къарнаш тукъумлагъа саналгъандыла.Быладан иги кеч Шадибек къаум къуралгъанды.Шадибек тукъумла къарнаш тукъумлагъа саналмагъандыла.Шадибек къаум-тукъум билеш болгъанды. Шадибек къаумну тукъумлары бла 4 къаумгъа къошулгъан тюбюнде башха бетли тизгинде тукъумланы 1868-1972 джылда Баталпаша уездде болгъан списокдан алгъанма. Bu 4 qaum ertde quralg'andi'.Qaumlag'a kirgen tuqumla qarnash tuqumlag'a sanalg'andi'la.Biladan igi kech Shadibek qaum quralg'andi'. Shadibek tuqumla qarnash tuqumlag'a sanalmag'andila.Shadibek qaum tuqum birlesh bolg'andi.
Эти 4 каума(союза или эквивалент чеченского "Тейп") оформились очень давно.Роды входящие в названные каумы считались братскими.И внутри каума даже были запрещены браки.Значительно позже к 4 древним союзам добавился новый союз родов -Шадибек каум. Родов входящих в Шадибек не признавали братскими, хотя сами эти рода хотели чтобы их признавали за потомков Шадибека. Шадибек каум
Shadibek qaum
Этот список взят из списка лиц Баталпашинского уезда по переписи 1868-1872 гг. По кауму Шадибек я не встречал в литературе достаточно надежного списка фамилий.И 100% уверенностью утвеждать ,что все рода вписаны верно не берусь. 1.Хубийлери (Хубиевы)-Hubiyleri 2.Биджилары (Биджиевы)-Bicileri 3.Хасанлары (Хасановы)-Hasanlari 4.Бытталары (Быттаевы)-Bittalari 5.Тохчукълары (Тохчуковы)-Tohchuqlari 6.Мырзалары (Мырзаевы)-Mirzalari 7.Дотталары (Дотдаевы)-Dottalari 8.Кечеруклары (Кечеруковы)-Kecheruklari 9.Джашеляри (Джашеевы)-Cashelyari 10.Башлайлары (Башлаевы)-Bashlaylari 11.Турклилары (Турклиевы)-Turklilyari
Добавлено (2007-05-23, 6:05 Pm)
---------------------------------------------
КЪАРАЧАЙ (АЛАН) УЛЛУ ТУКЪУМЛА 1868-1872 ДЖЫЛДА ТЕРГЕУГЕ КЁРЕ.
Къарачай-черкес республикан архивден
(фонд 262 по описи23 1868-1872гг)
QARACHAY (ALAN) ULLU TUQUMLA1868-1872 CILDA TERGEWGE KO'RE Qarachay-Cherkes respublikan arhivden
1868-1872cıllada Rossıa imperıada adam sannı sanaw bolğandı.
1868=1872 джыллада Россия империада адам санны санау болгъанды Тергеуге къуру эркиши уланланы санлары джазылгъанла. Tergewge quru erkişi ulanlanı sanları cazılğanla. къаумла-qaumla-тукъумла-tuqumla уланла-ulanla юйдегиле uydegile
1.БУДИАН къаум BUDİAN qaum.
1. 1.Байрамукълары (Bayramuqları)- 152 64.
1.2.Боташлары (Botaşları) 134 49.
1.3.Текелери (Tekeleri) 111 45
1.4.Чотчалары (Çotçaları) 99 31.
2.НАУРУЗ къаум= NAWRUZ qaum.
2.1.Сылпагъарлары (Sılpağarları) 131 39
2.2.Байрамкъуллары (Bayramqulları) 102 42
2.3.Къочхарлары (Qoçharları) 96 32
2.4.Аджилары (Acıları) 95 30
3.АДУРХАЙ къаум=ADURHAY qaum.
3.1.Лайпанлары (Laypanları) 154 48
3.2.Батчалары(Чичханлары) Batçaları(Çıçhanları). 129 46
3.3.Эрикгенлери ( Erikgenleri) 124 51
3.4 Чомалары (Çomaları) 106 41
3.5.Уруслары (Urusları) 105 42
3.6.Байчоралары (Bayçoraları) 99 37
4.ТЫРАМ къаум=TIRAM qaum.
4.1.Джанибеклары (Canibekları) 95 34
5.1.Бостанлары (Bostanları) - 91 23
1868-1872 джыллада къарачай(аланла) Уллу
1868-1872 cıllada qaraçay alanla Ullu
Къарачай,Ысхауат,Теберди,Мара,Архыз ёзенледе джашагъанла.
Qaraçay,Ishawat,Teberdi,Mara,Arhız özenlede caşağanla. Бу тёрт ески къаумдан сора кечирек Шадибек къаум къуралгъанды.Биринчи 4 къамну тукъумлары къарнашла болгъанла.Щадибек къаумда тукъумла тукъум бирлеш болгъандыла-къарнашлагъа саналмагъандыла. Bu 4 eski qaumdan sora kechirek Shadibek qaum quralg'andi'.Birinchi 4 qaumnu tuqumlari' qarnashla bolg'andila.Shadibek qaumda tuqumla-tuqum birlesh bolgandilag'a sanalmag'andila. 5.ШАДИБЕК къаум=ŞADİBEK qaum.
5.1.Хубийлары (Hubiyleri) - 124 улан 52
5.2.Биджилары (Bicileri) - 103= = 46
Къарачай аланлада тукъумла бирлешген 5(6) къаум болгъанды
Qaraçaylılada tuqumla bırleşgen 5(6) qaum bolğandı.
Къаумлагъа кирмеген,кеч кошулгъан къуралгъан тукъумла да болгъанла.
Qaumlağa kırmegen,keç qoşulğan quralğan tuqumla da bolğanla Künbatış alanlada (qaraçaylılada) bir qaumğa da kirmegen. 2 уллу тукъум болгъанды бу сагъынылгъан заманда. 2 ullu tuqum bolğandı bu sağınılğan zamanda. Ёзденлары (Özdenları) -189улан 79 юйдегиде . Лепшокълары (Lepşoqları) -107 = = 39 = . ALANİANI KARACHAY BÖLEGİ .
QARAÇAYNI KENGEŞİN DA SIRMA ÖZDENLEDEN (HAR QAUMDAN ) 1-2 TUQUM KELEÇİ QOŞULUB BARDIRĞANLA. Ол документге кёре Батчалары эки кере джазылгъанла биринчи Батчалада Ol dokumetge köre Batçaları eki kere cazılıbdıla birinçi Batçalada (Чычханлада?Чыгханлада?)-129 эркиши улан барды, Экинчи Батчалада -72 улан 28 юйде. Çıçhanları-129 ulan,ekinçi Batçalada 72 ulan 28 üydegide. КЪОБАНЛАРЫ да эки бёлюнюб джазылыбдыла. QOBANLARI da eki bölünüb cazılıbdıla. Бир тюрлюлери НАУРУЗ каумгъа кириб 21 улан 5 юйдегиде,башхалары да Bir türlüleri NAWRUZ qaumğa kirib 21 ulan 5 üydegide başhaları da бир къаумгъа да кирмегем -92 джаш 32 юйдегиде. Bir qaumğa da kirmegen 92 erkişi sabiy 32üydegide. Бусагъатда 130 джыл ётгенден сора башында келтирилген талай тукъумну Busağatda 130 cıl ötgenden sora başında keltirilgen talay tuqumnu уллу тукъумлагъа санагъан бек къыйынды. Ullu tuqumlağa sanağan bek qıyındı. Сёз ючюн =Söz üçün: Лепшокълары,Лайпанлары,Эрикгенлары,Текелары,Чомалары,Къобанлары иги Lepşoqları,Laypanları,Erikgenleri,Tekeleri,Çomaları,Qobanları ıgı azdıla bügünlükde ullu аздыла бюгюнлюкде уллу тукъумланы къатларында. Къазауатлада,мухаджирликде, высылкада азайгъан болурла ешта бу тукъумла. tuqumlanı qatlarında.Qazawatlada,muhacirlikde,vısılkada (deportatsiada) azayğan bolurla eşta bu tuqumla.
| 
